Σκληρή μάχη με τους θεσμούς και ιδιαίτερα με το ΔΝΤ υπόσχεται μήνες τώρα ο Κατρούγκαλος για τις αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις. Συγκεκριμένα σε όλες τις συνεντεύξεις και δηλώσεις του, το μοτίβο του είναι ότι ετοιμάζεται για μια “θετική” αλλά και “επιθετική” διαπραγμάτευση.
Η επίθεση στα εργασιακά και συνδικαλιστικά δικαιώματα είναι η πιο κεντρική στη διαπραγμάτευση που θα ξεκινήσει σύντομα στα πλαίσια της δεύτερης αξιολόγησης του τρίτου μνημονίου. Βάση της συζήτησης θα είναι το πόρισμα της Επιτροπής των Ανεξάρτητων Ειδικών που συνέστησαν κυβέρνηση και κουαρτέτο για να διαμορφώσει εισήγηση για το θέμα (βλέπε αναλυτικά προηγούμενο φύλλο της Εργατικής Αλληλεγγύης, Νο 1243).
Σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων στις 2 Οκτώβρη, ο Κατρούγκαλος δήλωσε ότι “Οι θέσεις του πορίσματος είναι θετικές για την ελληνική πλευρά, απηχούν αυτό που έχω πει πολλές φορές, ότι εμείς θέλουμε η χώρα να επιστρέψει στην ευρωπαϊκή κανονικότητα. Επειδή ήταν ανεξάρτητοι ειδικοί, υψηλού κύρους, αυτό που διαπιστώνουν είναι ότι εκεί που οι εταίροι μας ζητούν αλλαγές, συνδικαλιστικός νόμος και ομαδικές απολύσεις, δεν υπάρχει λόγος να γίνουν αλλαγές, γιατί βρισκόμαστε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, εκεί που ζητούμε εμείς να γίνουν αλλαγές, δηλαδή επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων, υποστηρίζουν τις απόψεις μας, καθώς δεν ζητούμε τίποτα παραπάνω από την επιστροφή στο ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Επομένως βρίσκουμε σημαντική υποστήριξη στις εθνικές θέσεις από το πόρισμα αυτό”.
Είναι προκλητικό ψέμα ο ισχυρισμός ότι η Επιτροπή δε βρίσκει λόγο να γίνουν αλλαγές στο συνδικαλιστικό νόμο και τις ομαδικές απολύσεις ή ότι υποστηρίζει την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Το πόρισμα της Επιτροπής χαρακτηρίζει τις ομαδικές απολύσεις ως “λειτουργικό εργαλείο για την προσαρμογή των επιχειρήσεων σε περιόδους κρίσης”. Μπορεί να μην κάνει συγκεκριμένη πρόταση άρσης των όποιων περιορισμών έχουν -αν έχουν- απομείνει, αλλά το θέμα το ανοίγει ξεκάθαρα κι όχι για να υπερασπιστεί τους εργαζόμενους.
Το ίδιο ισχύει για το συνδικαλιστικό νόμο. Όπως αναφέρει ρητά “μια συζήτηση για τα προβλήματα του συνδικαλιστικού νόμου θα ήταν χρήσιμη”. Η λέξη κλειδί βέβαια είναι τα “προβλήματα”. Όσο για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, το συμφέρον των επιχειρήσεων μπαίνει πάνω από την επαναφορά τους. Αυτό εννοεί το πόρισμα όταν προτείνει οι επιχειρησιακές συμβάσεις να προηγούνται των κλαδικών/εθνικών σε περίπτωση οικονομικών δυσκολιών μιας επιχείρησης.
Αυτό σημαίνει ότι η “σκληρή διαπραγμάτευση” που διακηρύσσει ο Κατρούγκαλος ξεκινάει από μια βάση που είναι ήδη ένα μεγάλο χτύπημα για τους εργαζόμενους και τα συνδικάτα τους. Αλλά για την κυβέρνηση είναι αποδεκτή και μάλιστα σύμφωνη με τις θέσεις της.
Όπως στο ασφαλιστικό!
Με αυτή την έννοια, θυμίζει έντονα την αντίστοιχη διαδικασία διαπραγμάτευσης για το ασφαλιστικό που κατέληξε στο γνωστό νόμο-έκτρωμα του περασμένου Μάη. Μέχρι και σήμερα ο Κατρούγκαλος τολμά να υπερηφανεύεται ότι, κόντρα στο ΔΝΤ, η κυβέρνηση “πέτυχε” την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών για να περιοριστούν οι περικοπές στις επικουρικές συντάξεις! Αυτές τις μέρες κάθε συνταξιούχος ζει πόσο «περιορισμένες» είναι οι περικοπές. Στην ίδια συνέντευξη στο ΑΜΠΕ ομολογεί ότι αυτό είναι το μοντέλο και τώρα, για “να απομονωθούν οι ακραίες απόψεις”.
Η ιστορία με τον ασφαλιστικό νόμο προσφέρει όμως και μία επιπλέον πικρή εμπειρία. Γιατί ακόμα και μετά την ψήφισή του, οι υποχωρήσεις της κυβέρνησης δεν σταμάτησαν. “Και να χτυπιέται κάτω το ΔΝΤ, το ασφαλιστικό έχει κλείσει” δήλωνε με στόμφο στο ΣΚΑΙ ο Κατρούγκαλος στις 29 Σεπτέμβρη, μια βδομάδα μετά που το Ταμείο έθετε ξανά ζήτημα νέων περικοπών στις συντάξεις. Αυτό βέβαια που παρέλειπε να πει ήταν πως στο πολυνομοσχέδιο που ψήφιζε η κυβέρνηση δυο μέρες νωρίτερα στη Βουλή περιλαμβάνονταν, εκτός από τις ιδιωτικοποιήσεις, και τρεις μεγάλες ανατροπές στον ασφαλιστικό νόμο που η ίδια είχε περάσει μόλις πέντε μήνες πριν. Συγκεκριμένα, καταργούνταν οι προσωρινές εκπτώσεις στις εισφορές αγροτών και νέων επιστημόνων, αυξάνονταν οι εισφορές για μικροϊδιοκτήτες τουριστικών καταλυμάτων, ενώ μειωνόταν σε 2% από 15% η έκπτωση για την εξαγορά εφάπαξ πλασματικών ετών ασφάλισης.
Οι εγγυήσεις του Κατρούγκαλου ότι “η δέσμευσή μας παραμένει ισχυρή για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων” δεν αξίζουν τίποτα. Ακόμα και ψηφισμένοι νόμοι ξηλώνονται για να ικανοποιηθούν και όχι να απομονωθούν οι θεσμοί. Η μόνη πραγματική εγγύηση είναι ο αγώνας ενάντια στα κοινά σχέδια της Τρόικας με την κυβέρνηση.