Όχι, δεν πρόκειται για ανακοίνωση ή προκήρυξη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Είναι απόσπασμα από την ομιλία της Αλέκας Παπαρήγα στη Βουλή κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τη σύνοδο των ηγετών της “Ευρωζώνης” στις 11 Μάρτη. Επίσης, δεν είναι μια φράση που ξεστόμισε η γραμματέας πάνω στη φούρια της. Ο Ριζοσπάστης της 17 Μάρτη την προβάλλει ως το κεντρικό σημείο της ομιλίας, σε περίοπτη θέση στο πρωτοσέλιδο κάτω από τον τίτλο “Δεν αναγνωρίζουμε ούτε ένα ευρώ για το χρέος”. Ίσως είναι η πρώτη φορά που ο Ριζοσπάστης δίνει τόση έμφαση στο χρέος. Μπορεί η Παπαρήγα κατά καιρούς να έκανε δηλώσεις του είδους “ο λαός πρέπει να κάνει στάση πληρωμών”, αλλά η προβολή ήταν πολύ πιο περιορισμένη.
Καταρχήν, να επισημάνουμε ότι πρόκειται για στροφή, που από κάποιες απόψεις είναι θεαματική, αν αναλογιστούμε από που ξεκίνησε η ηγεσία του ΚΚΕ. Όταν πριν ένα χρόνο και περισσότερο το ζήτημα της πάλης για παύση πληρωμών και διαγραφή του χρέους άρχισε να τίθεται ανοιχτά μέσα στο κίνημα, η πρώτη αντίδραση της ηγεσίας του ΚΚΕ ήταν να το υποτιμήσει. Πρότεινε μέτρα για “την ανακούφιση των λαϊκών στρωμάτων”. Λίγο μετά, ήρθαν οι καταγγελίες για τον οπορτουνιστικό χαρακτήρα αυτού του συνθήματος που υποτίθεται ότι αποπροσανατόλιζε τους εργαζόμενους και τη νεολαία.
Σελίδες επί σελίδων αφιερώθηκαν στον Ριζοσπάστη για την απόδειξη αυτών των ισχυρισμών, σε συνδυασμό με κάθε λογής συκοφαντίες για όσους υποστηρίζουν τα αιτήματα, όπως την ΑΝΤΑΡΣΥΑ ή την Πρωτοβουλία Οικονομολόγων.
«Ουτοπική αναζήτηση» και «ενδοαστική διαπάλη»
Στις 27 Ιούνη 2010 για παράδειγμα, ο Μάκης Παπαδόπουλος, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομίας, ξεσπάθωνε με μεγάλο άρθρο στον κυριακάτικο Ριζοσπάστη: “Η πρόταση των «αριστερών» οικονομολόγων”, για παύση πληρωμών και έξοδο από το ευρώ, “περιορίζει το λαϊκό κίνημα στην απαίτηση μιας εναλλακτικής διαχείρισης μέσα στο πλαίσιο της ΕΕ και της «απελευθερωμένης» καπιταλιστικής αγοράς. Εγκλωβίζει το λαϊκό κίνημα στην ουτοπική αναζήτηση φιλολαϊκής αστικής διακυβέρνησης και στην ενδοαστική διαπάλη για το ποια μερίδα της αστικής τάξης και ποιο ιμπεριαλιστικό κέντρο θα κερδίσει περισσότερο από τη διαχείριση της υπερχρέωσης του κράτους”. Τα ίδια, στην πιο συνοπτική εκδοχή τους έχουν γράψει κατά καιρούς και άλλα ανώτερα στελέχη του ΚΚΕ.
Σε τι οφείλεται, λοιπόν, αυτή η στροφή; Ένα μέρος της εξήγησης είναι η διαμάχη του ΚΚΕ με τον Συνασπισμό και το Ευρωπαϊκό Κόμμα της Αριστεράς που στις αρχές του μήνα έκανε συνέδριο στην Αθήνα για το ζήτημα του χρέους. Ο ΣΥΝ τάσσεται υπέρ του ευρωομόλογου, της αναδιάρθρωσης του χρέους με διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του κλπ. Οπότε το ΚΚΕ αισθάνθηκε την υποχρέωση να διαφοροποιηθεί από τα αριστερά.
Όμως, δεν αρκεί να μείνουμε σ’ αυτό το σημείο, γιατί μ’ αυτό τον τρόπο θα χάσουμε από τα μάτια μας πολύ πιο ουσιαστικές διεργασίες που πάνε βαθιά μέσα στην εργατική τάξη. Οι εργάτες που παλεύουν ενάντια στη βαρβαρότητα του Μνημονίου συσσωρεύουν πολιτικές εμπειρίες, βγάζουν συμπεράσματα. Κάθε τόσο η κυβέρνηση για λογαριασμό της άρχουσας τάξης υπόσχεται φως στο βάθος του τούνελ για να πει αμέσως μετά ότι χρειάζονται νέες θυσίες. Μπροστά σ’ αυτό το φρενοκομείο, το σύνθημα της παύσης πληρωμών/διαγραφής του χρέους μοιάζει όλο και πιο ρεαλιστική προοπτική για τους εργαζόμενους και τη νεολαία που δεν έχουν καμιά διάθεση να θυσιάσουν τους μισθούς, τις δουλειές, τα σχολεία και τα νοσοκομεία τους για την πληρωμή των τόκων στο “κεφάλαιο, το βρικόλακα που δημιουργεί το χρέος” όπως είπε η Παπαρήγα.
Είναι μια δικαίωση για την ΑΝΤΑΡΣΥΑ που έχει τη διαγραφή του χρέους κορωνίδα του αντικαπιταλιστικού της προγράμματος, χωρίς ταλαντεύσεις και μισόλογα, όπως και για την Εργατική Αλληλεγγύη που από την αρχή υποστήριζε ότι τέτοια αιτήματα πρέπει να γίνουν υπόθεση όλης της αριστεράς και του εργατικού κινήματος. Δεν περιμένουμε βέβαια από ηγεσίες όπως του ΚΚΕ να αναγνωρίσουν αυτή την οφειλή. Το κύριο είναι άλλο: Η αντικαπιταλιστική αριστερά να χρησιμοποιήσει αυτή τη δικαίωση για να δυναμώσει την πολιτική αιχμή των εργατικών αγώνων, τα αιτήματα για διαγραφή του χρέους, κρατικοποίηση των τραπεζών χωρίς αποζημίωση και με εργατικό έλεγχο, την αντικαπιταλιστική απάντηση στην κρίση και το χρέος.