Στο κεντρικό μήνυμα του Μάη του '68, ο κόσμος αλλάζει με επαναστάσεις, είναι αφιερωμένο το νέο τεύχος του περιοδικού Σοσιαλισμός από τα Κάτω που μόλις κυκλοφόρησε (Μάης-Ιούνης 2018, Νο 128). Όλα τα άρθρα διαπνέονται από τη δύναμη εκείνης της έκρηξης που συνεχίζει, πενήντα χρόνια μετά, να αποτελεί πηγή έμπνευσης για την εργατική τάξη και τη νεολαία σε ολόκληρο τον πλανήτη.

«Ο Γαλλικός Μάης έγινε πανίσχυρο σύμβολο και κίνητρο εργατικής εξέγερσης σε όλη την Ευρώπη και ακόμα πιο πέρα», τονίζει η Μαρία Στύλλου, περιγράφοντας τα γεγονότα της περιόδου, στο κεντρικό άρθρο «Μάης ‘68 – επαναστατική έκρηξη στην καρδιά του καπιταλισμού», «Είχε φανεί ότι ο “ιστορικός νεκροθάφτης του καπιταλισμού” για τον οποίο μιλούσε ο Μαρξ στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο δεν είχε εξαφανιστεί ούτε είχε ενσωματωθεί όπως έλεγαν τα ακαδημαϊκά επιτελεία των αστών και αποδέχονταν πολλοί διανοούμενοι της αριστεράς. Αντίθετα, είχε καταφέρει να κάνει ξανά το “φάντασμα του κομμουνισμού” να πλανιέται πάνω από την Ευρώπη».

«Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί η εργατική τάξη δεν μπόρεσε να αξιοποιήσει αυτή την κατάσταση» συνεχίζει. Η απάντηση, όπως εξηγεί, βρίσκεται στο γεγονός ότι οι επαναστατικές οργανώσεις που γεννήθηκαν μέσα στη φωτιά της εξέγερσης ήταν πολύ μικρές και αδύναμες για να καθορίσουν τις εξελίξεις δίνοντας «μια άνιση μάχη όχι μόνο απέναντι στις πολιτικές δυνάμεις και τους μηχανισμούς του αστικού κράτους αλλά και απέναντι στους συμβιβασμούς των παραδοσιακών κομμάτων της Αριστεράς που βάραιναν αποφασιστικά πάνω στο κίνημα». Είναι ένα κρίσιμο κρατούμενο για τους αγώνες σήμερα και την εξέλιξή τους.

Πώς μπορεί λοιπόν πενήντα χρόνια μετά, η επαναστατική αριστερά να γίνει ηγεμονική δύναμη και να κερδίσει την εργατική τάξη στις ιδέες της ανατροπής του καπιταλισμού; Το ερώτημα γίνεται ακόμα πιο περίπλοκο μετά την κατρακύλα της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ που απειλεί να συνδέσει συνολικά την αριστερά με ξεπουλήματα και συμβιβασμούς. Στο άρθρο του «Η επαναστατική παράδοση απέναντι στο ρεφορμισμό», ο Πάνος Γκαργκάνας γυρίζει στους κλασικούς του μαρξισμού, τη Ρόζα, το Λένιν, τον Τρότσκι, τον Γκράμσι, για να εξηγήσει το φαινόμενο των ρεφορμιστικών κομμάτων τύπου ΣΥΡΙΖΑ και να προτείνει τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για τους επαναστάτες να τα αντιμετωπίσουν. Είναι μια πολύτιμη ανάλυση για την τακτική με την οποία μπορεί η επαναστατική αριστερά να πείσει την πλειοψηφία ότι υπάρχει αριστερή εναλλακτική και να μη χάσει τις νέες επαναστατικές ευκαιρίες μετά το Μάη.

Κεντρική πολιτική μάχη

Η πορεία αυτή περνάει μέσα από τους απεργιακούς αγώνες της εργατικής τάξης. Στο άρθρο του «Το κίνημα για προσλήψεις», ο Λέανδρος Μπόλαρης εξηγεί γιατί η μάχη για τις προσλήψεις αποτελεί «μια κεντρική πολιτική μάχη στην αναμέτρηση για το ποια τάξη θα φορτωθεί το βάρος της “επιστροφής στην κανονικότητα” που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση». Μια μάχη τόσο μεγάλη που, όπως συνεχίζει, «βάζει την εργατική τάξη στη θέση του συλλογικού υπερασπιστή, με τις δικές της ταξικές μεθόδους πάλης και αιτήματα, της μεγάλης πλειοψηφίας της κοινωνίας που η ζωή της εξαρτάται από την ύπαρξη καλής δημόσιας υγείας, παιδείας, παιδικών σταθμών κλπ».

Οι απεργιακές μάχες ενάντια στις μνημονιακές επιθέσεις είναι άμεσα δεμένες με τον αγώνα ενάντια στην κλιμάκωση των πολεμικών ανταγωνισμών Ελλάδας-Τουρκίας. Στο άρθρο του «Ελλάδα – Τουρκία, Να σταματήσουμε τους εμπρηστές του πολέμου», ο Νίκος Λούντος καταρρίπτει βήμα βήμα την κυβερνητική προπαγάνδα περί «ειρηνικών διαθέσεων» από τη δική μας πλευρά και «τουρκικής επιθετικότητας» από την άλλη. Και εξηγεί γιατί το εργατικό κίνημα και η Αριστερά δεν έχουν κανένα λόγο να συνταχτούν με την υπεράσπιση των δικών μας εθνικών συμφερόντων: «Αυτοί που δολοφονούν μαζικά πρόσφυγες στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο δεν θα διστάσουν να δολοφονήσουν και φαντάρους στην πρώτη ευκαιρία. Η αλληλεγγύη με τους εργάτες και τις εργάτριες της Τουρκίας δεν είναι αφηρημένο διεθνιστικό καθήκον. Είναι επιτακτική προτεραιότητα για να μην αφήσουμε να επεκταθεί το μακελειό της Μέσης Ανατολής μέχρι εδώ. Για να μη χύσουμε αίμα για τους στρατοκράτες και τις πετρελαιοβιομηχανίες όλοι εμείς που έχουμε δώσει ήδη αρκετό αίμα και ιδρώτα για τους τραπεζίτες».

Πράγματι, η υποκρισία των κυβερνήσεων στις δύο πλευρές του Αιγαίου αποκαλύπτεται περίτρανα από το γεγονός ότι οι ανταγωνισμοί τους μπαίνουν στην άκρη όταν πρόκειται για τους πρόσφυγες των πολέμων. Η ρατσιστική συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, που υλοποιεί η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, έκλεισε πλέον δύο χρόνια και τα αποτελέσματά της φαίνονται αυτές τις μέρες στη Λέσβο και παντού: χιλιάδες πρόσφυγες πνιγμένοι και εγκλωβισμένοι σε άθλιες συνθήκες στα στρατόπεδα, φασίστες και ακροδεξιοί που σηκώνουν κεφάλι. Στο άρθρο «ΕΕ – Ελλάδα - Τουρκία κατά προσφύγων, Αντίσταση στη “Συμφωνία του Αίσχους”» η Κατερίνα Θωίδου κάνει αυτόν τον πικρό απολογισμό και εξηγεί γιατί το αντιρατσιστικό και αντιφασιστικό κίνημα χρειάζεται να κλιμακώσει τη δράση του.

Απαραίτητο συμπλήρωμα είναι το άρθρο «Πώς απαντάμε στους εμπορικούς πολέμους;» που έρχεται, με αφορμή τις οικονομικές πολιτικές Τραμπ και τις αναταράξεις που προκαλούν διεθνώς, να δώσει τη μεγάλη εικόνα της παγκόσμιας κρίσης του καπιταλισμού. Όπως γράφει ο Σωτήρης Κοντογιάννης: «Οι δασμοί του Τραμπ δεν είναι “πολιτικό θέατρο”. Κλιμακώνουν τις εντάσεις και τους ανταγωνισμούς σε μια περίοδο που ο παγκόσμιος καπιταλισμός δεν καταφέρνει να ανακάμψει».

Τα 200 χρόνια από την γέννηση του Μαρξ είναι, μαζί με το Μάη, η άλλη μεγάλη επέτειος της χρονιάς. Στο νέο ΣΑΚ, ο Κώστας Βλασόπουλος περιγράφει «Πώς ο Μαρξ έγινε μαρξιστής»: μέσα από ποιες διαδικασίες δηλαδή, θεωρητικές και κινηματικές, έφτασε ο Μαρξ στη συγγραφή του Κομμουνιστικού Μανιφέστου το 1848 με τη διάσημη πια ανάλυσή του για το καπιταλιστικό σύστημα και «τον ιστορικό νεκροθάφτη του». Μια θεωρία που, όπως λέει και το άρθρο, «έμελλε να επιβεβαιωθεί ξανά και ξανά» από τότε.

Η τοποθέτηση ότι ο κόσμος αλλάζει με επαναστάσεις υπάρχει και στο άρθρο με τίτλο «Στήβεν Χόκινγκ – Σπάζοντας τα όρια». Με αφορμή το θάνατο του διάσημου θεωρητικού της Φυσικής, η Αφροδίτη Φράγκου παρουσιάζει την πολύτιμη συμβολή του στην κατανόηση του σύμπαντος και των νόμων που το διέπουν. Ένα επίτευγμα που το κατάφερε μέσα από τη συνεχή «αμφισβήτηση ορίων», όπως τονίζει, δείχνοντας έτσι ότι και η επιστήμη προχωρά με «επαναστάσεις».

Τέσσερις νέες εκδόσεις προτείνονται ως επιλογές για διάβασμα στις τελευταίες σελίδες του περιοδικού. Το βιβλίο «10+1 ερωτήματα και απαντήσεις για το Μακεδονικό» που έχουν γράψει ο Κωστής Καρπόζηλος και ο Δημήτρης Χριστόπουλος παρουσιάζει ο Κώστας Πίττας. Για το «Χειρόγραφα 1944-1947» του Μαρσέλ Νατζαρή γράφει ο Μωυσής Λίτσης. Την έκδοση «Αλεξάνδρα Κολλοντάι 1872-1952, Η αυτοβιογραφία μιας δυναμικής ρωσίδας επαναστάτριας και η εποχή της» που έχει επιμεληθεί η Ίρις Αυδή Καλκάνη παρουσιάζει η Λένα Βερδέ. Το βιβλίο «Ο κυπριακός κοινωνικός σχηματισμός (1191-2004)» που έχει γράψει ο Σπύρος Σακελλαρόπουλος παρουσιάζει ο Μπάμπης Κουρουνδής.

Διαβάστε επίσης