Συνεντεύξεις
Ίνγκεμποργκ Μπέουχελ: Αντιμέτωπη με τους μεγαλύτερους ψεύτες

12/11, η Ίνγκεμποργκ Μπέουχελ στη συνέντευξη Τύπου που οργάνωσε η ΚΕΕΡΦΑ στο Σύνταγμα. Φωτό: Δημήτρης Δασκαλάκης

Πώς αποφάσισες να πας σε αυτή τη συνέντευξη Τύπου και τι σε ώθησε να κάνεις την ερώτηση για τις επαναπροωθήσεις που προκάλεσε τόσο σκληρές αντιδράσεις και από τον ίδιο τον Μητσοτάκη αλλά και από τα Μέσα;

Δεν πάω ποτέ σε τέτοιες συνεντεύξεις Τύπου. Είναι στημένες και χαμένος χρόνος. Ποτέ δεν μπορείς να κάνεις μια αληθινή ερώτηση ούτε και να περιμένεις μια αληθινή απάντηση. Αυτή τη φορά όμως είχε έρθει ο Ολλανδός πρωθυπουργός, ο μεγαλύτερος ψεύτης της Ευρώπης. Ο Μητσοτάκης και ο Ρούτε μπορούν να κάνουν διαγωνισμό για το ποιος λέει τα περισσότερα και τα καλύτερα ψέματα. Η κυβέρνηση του Ρούτε έπεσε εξαιτίας των ψεμάτων πριν από 7 μήνες. Έκτοτε εκβιάζει τον ολλανδικό λαό γιατί κανένα από τα υπόλοιπα κόμματα με τα οποία πρέπει να συγκυβερνήσει δεν τον θέλει ως πρωθυπουργό. 

Ο Ρούτε είναι ο κατεξοχήν πρωθυπουργός, μαζί με αυτούς της Αυστρίας και της Ουγγαρίας, που θέλει να κάνει την Ελλάδα αποθήκη των προσφύγων που δεν θέλει η ΕΕ. Από αυτή τη σκοπιά θα έπρεπε να είναι ο μεγαλύτερος εχθρός του Μητσοτάκη αλλά αυτός τον παρουσίασε ως πολύ σημαντικό πρωθυπουργό. Δεν είναι αλήθεια. Ο Ρούτε περνάει στην ιστορία ως ο χειρότερος πρωθυπουργός της Ολλανδίας. Τον παρουσίασε και ως φίλο. Ο Ρούτε όμως θέλει να μείνουν όλοι οι πρόσφυγες στην Ελλάδα. Γι' αυτό και εγώ δεν απευθύνθηκα μόνο στην ελληνική κυβέρνηση. 

Στην Ευρώπη έχουμε 500 εκατομμύρια κατοίκους. Δημογραφικά και κοινωνιολογικά μπορούμε να απορροφήσουμε άνετα άλλα 50 εκατομμύρια. Δεν έχουμε προσφυγικό πρόβλημα, έχουμε πρόβλημα υποδοχής. Όμως θα πρέπει η ΕΕ να αναλάβει τις ευθύνες της. Δεν μπορούν η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιταλία να αφήνονται μόνες επειδή τυχαίνει να αποτελούν το σύνορο. Αλλά από όταν ξεκίνησε το προσφυγικό ζήτημα το 2012 και κύρια από το 2015 και μετά, οι Βρυξέλλες δεν στάθηκαν δίπλα στην Ελλάδα. 

Τον Σεπτέμβριο του 2015 υπογράφτηκε συμφωνία πως ανάλογα με τον πληθυσμό της κάθε χώρας 160.000 πρόσφυγες θα μοιράζονταν σε όλη την ΕΕ. Η Ολλανδία υπέγραψε για 8.712. Το Μάη του 2017 είχε πάρει μόνο 1.055. Με μια ομάδα κινήσαμε μια δικαστική διαδικασία ενάντια στην Ολλανδική κυβέρνηση για να την αναγκάσουμε να πράξει τα όσα είχε υπογράψει. Αλλά ούτε και εκεί η δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη, οπότε καταλήξαμε να χάσουμε την υπόθεση. 

Προκάλεσα λοιπόν τον πρωθυπουργό να πει προς τις Βρυξέλλες “με προδώσατε δεν κάνατε τίποτα, κάνατε την Ελλάδα αποθήκη των προσφύγων που δεν θέλετε”. Δεν άδραξε όμως την ευκαιρία γιατί αποφάσισε πως μια δημοσιογράφος που λέει την αλήθεια είναι προσβολή. 

Αυτό που πόνεσε περισσότερο ήταν πως τους είπες κατάμουτρα ότι λένε ψέματα. Τι έχεις να πεις γι' αυτό; 

Εμείς οι δημοσιογράφοι όταν λένε ψέματα έχουμε, όχι το δικαίωμα, αλλά το καθήκον να το λέμε και να ρωτάμε για την αλήθεια. Ένας πρωθυπουργός που λέει ψέματα προσβάλει τη θέση του, τον λαό, τον κόσμο αλλά και τους πρόσφυγες. Σε τέτοιους καιρούς, με τόσους ηγέτες που δεν λένε την αλήθεια πρέπει ως δημοσιογράφοι να παίρνουμε θέση. Είναι καθήκον μας αλλιώς δεν κάνουμε τη δουλειά μας. Έχουμε προσπαθήσει επί δύο χρόνια να σεβόμαστε τους κώδικες και να είμαστε ευγενικοί. Έπρεπε να σταματήσουμε να παίζουμε σε αυτό το παιχνίδι. Δεν ήξερα τι ερώτηση θα κάνω και θυμήθηκα τον Τζέρεμι Πάξμαν του BBC που απέναντι στον Κάραζιτς στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας ρώτησε επίμονα εφτά φορές “γιατί δεν σταματάτε να σκοτώνετε ανθρώπους” και αφού δεν του απαντούσε τον έκοψε. Γι' αυτό δεν ξεκίνησα με ερωτήσεις τύπου “κάνετε επαναπροωθήσεις ή όχι;” γιατί θα ξεκινούσε ένα ανούσιο παιχνίδι. Γι' αυτό ρώτησα “γιατί δεν σταματάτε να λέτε ψέματα;”. Ήταν η μοναδική ερώτηση που μπορούσα να κάνω μετά από δύο χρόνια ψεμάτων, βίας και σκληρότητας απέναντι στους πρόσφυγες.

Κατηγορήθηκες από την κυβέρνηση πως “τα ρίχνεις όλα στην Ελλάδα” ακόμα και πως είσαι “δάκτυλος της Τουρκίας”. Τι απαντάς; 

Όταν είσαι μπροστά σε δυο πρωθυπουργούς σε ένα τέτοιο πλαίσιο δεν έχεις την πολυτέλεια να κάνεις αναλύσεις, πρέπει να είσαι ευθύς. Σε πολλά μου άρθρα παίρνω υπόψη και τον ρόλο της Τουρκίας και πάνω απ' όλα της ΕΕ. Η χώρα μου λοιπόν, η κυβέρνηση της, είναι απαράδεκτη στο θέμα των προσφύγων. Αυτή η κυβέρνηση που έχει επιτεθεί στην Παιδεία, στην κοινωνική ασφάλιση, στην στέγαση κ.ά. είναι και η πιο σκληρή με τους πρόσφυγες και το έχω πει πολλές φορές. Γι' αυτό ο Μητσοτάκης και ο Ρούτε είναι τόσο καλοί φίλοι. 

Στη δουλειά μου έχω αναδείξει και τον αισχρό ρόλο της Τουρκίας. Τον γνωρίζουμε όλοι άλλωστε. Ήμουν από τις πρώτες που πήγε στη Τουρκία για ένα μεγάλο ρεπορτάζ για τον τράφικινγκ, που το έκανα ινκόγκνιτο και με προστασία, λόγω των κινδύνων. Τώρα όμως είμαι ανταποκρίτρια στην Ελλάδα και όχι στην Τουρκία. Οι συνάδελφοι μου εκεί κάνουν τη δουλειά τους.

Αυτά όμως δεν αναιρούν τον ρόλο της ελληνικής κυβέρνησης. Η ενέργεια, τα χρήματα και ο χρόνος που έχει ξοδέψει η κυβέρνηση Μητσοτάκη για να κρύψει τις επαναπροωθήσεις αλλά και τους ίδιους τους πρόσφυγες είναι τεράστια. Τους βάζει σε μεγάλες απομονωμένες φυλακές που χτίζονται, με συστήματα ασφαλείας, κάμερες μέρα-νύχτα, φυλακές από όπου τα παιδιά δεν μπορούν να πάνε στα κανονικά σχολεία. Είναι απάνθρωπο. Όλες οι έρευνες δείχνουν ότι το χειρότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να απομονώνουμε τους πρόσφυγες από την κοινωνία. Αυτή τη στιγμή προσπαθούν και πάλι κρυφά να αδειάσουν τα καμπς μέσα και γύρω από την Αθήνα και παιδιά που πηγαίνουν σχολείο τα ξεριζώνουν βίαια από τους φίλους τους, τα σχολεία, τους δασκάλους τους. Είναι ένα βασανιστήριο και για τους γονείς και για τα παιδιά, γι' αυτό και ξεσηκώνονται. 

Πως βλέπεις την αντίδραση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης;

Η άκρα δεξιά και η δεξιά κάνουν μια καμπάνια εναντίον μου που επικεντρώνεται στους “τρόπους” και την “έλλειψη ευγένειας” ώστε να μην μιλήσουμε για αυτά που πρέπει. Πληρώνω ένα ακριβό τίμημα. Κάνουν μια καμπάνια όπως τον μεσαίωνα ενάντια στις μάγισσες. Αν υπήρχε ακόμα η ποινή, θα με καίγανε.

Ο δήμαρχος της Ύδρας μου έκανε μήνυση για κάτι το οποίο είπα και ήταν λάθος. Ζήτησα συγνώμη. Το λάθος μου δεν συγκρίνεται με αυτό του κ. Μητσοτάκη που επέμενε πως δεν έχω πάει στη Σάμο. Ήμουν η πρώτη που πάτησε πόδι με έναν Ολλανδό καμεραμάν και την ευρωβουλεύτρια Τίνεκε Στρικ. Ο πρωθυπουργός επέμενε πως δεν πήγα. Μήπως να του κάνω και εγώ μήνυση; Η αντίδραση των δύο, πρωθυπουργού και δημάρχου είναι εξωφρενικές αλλά κρύβουν και πολύ σεξισμό. Ο κ. δήμαρχος με αποκαλεί “μια κυρία”, “μια τάδε κυρία”. Εξ' ίσου σεξιστική ήταν η επίθεση μιας μερίδας των ΜΜΕ. Νομίζω όμως πως αν συνεισέφερα ώστε ο κ. Μητσοτάκης και ο κ. Μηταράκης να μην μπορούν πλέον να λένε ψέματα για τις επαναπροωθήσεις τότε άξιζε όλος ο σεξισμός και το μίσος που αντιμετώπισα. 

Ευτυχώς όμως υπάρχει μέρος του Τύπου, υπάρχουν πάνω απ' όλα δημοσιογράφοι που προσπαθούν να κάνουν καλά τη δουλειά τους, γράφουν για το προσφυγικό, το αναδεικνύουν και δίνουν αυτόν τον αγώνα.

Η συνέχεια ποια είναι;

Ελπίζω να έρθουν όλοι όσοι αγανακτούν με όσα γίνονται στην διαδήλωση του Πολυτεχνείου για να διαδηλώσουμε ενάντια σε όλα αυτά τα πράγματα. Θα είναι μια πολύ καλή αρχή.

Η Ίνγκεμποργκ Μπέουχελ μίλησε στον Δημήτρη Δασκαλάκη