Πριν από περίπου δύο εβδομάδες, στην εφημερίδα της κυβερνήσεως με ημερομηνία 15/2/22 δημοσιεύτηκε με την υπογραφή του υφυπουργού Εξωτερικών Βαρβιτσιώτη και του υπουργού Μετανάστευσης Μηταράκη, υπουργική απόφαση (10/2/22) που χαρακτηρίζει «ασφαλή χώρα καταγωγής» την Ουκρανία, δίπλα σε χώρες όπως η Αίγυπτος του δικτάτορα Σίσι.
Δέκα μόλις μέρες νωρίτερα στις 31 Γενάρη ο υπουργός Εξωτερικών Δένδιας είχε επισκεφθεί την Ουκρανία δηλώνοντας: «Βρίσκομαι σήμερα εδώ, στη Μαριούπολη, ελάχιστα χιλιόμετρα από τη γραμμή επαφής, που ως γνωστόν είναι το κύριο σημείο έντασης μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, για να ενισχύσω με την παρουσία μου, κατ’ εντολήν του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, την ελληνική κοινότητα που βρίσκεται εδώ. Μια κοινότητα άνω των 100.000 ανθρώπων».
Δεν είναι ότι δεν ξέρει η αριστερά τι ποιεί η δεξιά στην κυβέρνηση της ΝΔ, ο ένας υπουργός να πηγαίνει στην Ουκρανία επειδή βρίσκεται στα πρόθυρα του πολέμου και οι άλλοι να την χαρακτηρίζουν ασφαλή. Ο Βαρβιτσιώτης όπως και ο Μηταράκης ήξεραν ότι βρίσκονται αντιμέτωποι με μια μεγάλη κρίση αλλά το μόνο που τους ένοιαζε ήταν να τρέξουν να προεξοφλήσουν την χώρα σαν ασφαλή ακολουθώντας το παράδειγμα της Τουρκίας και του Αφγανιστάν και άλλων χωρών που χαρακτηρίζουν «ασφαλείς» προκειμένου οι ίδιοι να μην δέχονται πρόσφυγες από αυτές και να μπορούν να υπογράφουν απελάσεις προς αυτές.
Αλλά η κρίση έγινε πόλεμος. Μέχρι τις 28 Φλεβάρη, την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, η Ελλάδα έχει ήδη υποδεχθεί πάνω από 1.000 πρόσφυγες από την εμπόλεμη Ουκρανία, με τον Μηταράκη να δηλώνει: «Η Ελλάδα είναι ανοιχτή στη φιλοξενία Ουκρανών προσφύγων». Ο υπουργός παρουσίασε μάλιστα τις παραμέτρους της Οδηγίας Περί Προσωρινής Προστασίας που ενεργοποιεί η ΕΕ σύμφωνα με την οποία, όσοι Ουκρανοί πρόσφυγες φτάνουν στα σύνορα χωρών της ΕΕ θα λαμβάνουν έκτακτη άδεια που τους δίνει το δικαίωμα παραμονής για έναν χρόνο (προβλέπεται και επέκταση στα 3 χρόνια) και άμεσα το δικαίωμα εργασίας -χωρίς να απορρίπτεται το δικαίωμα αιτήματος ασύλου.
Στον ύπνο πιάστηκε και η ΕΕ-φρούριο. Συνολικά μέσα μόλις στην πρώτη εβδομάδα αυτού του πολέμου ο αριθμός των Ουκρανών προσφύγων που είχε περάσει τα σύνορά της για να γλυτώσει από τον πόλεμο και την φωτιά υπολογιζόταν κάπου ανάμεσα στις 300 και τις 500 χιλιάδες -με τον επίτροπο κρίσεων της ΕΕ να εκτιμά ότι ο αριθμός των Ουκρανών προσφύγων μπορεί να φτάσει τα 7 εκατομμύρια.
Κλειστές πύλες
Για μια ακόμη φορά τα σχέδια της ΕΕ-φρούριο να κρατήσει τις πύλες της κλειστές στα θύματα των ιμπεριαλιστικών πολέμων κατέρρευσαν με πάταγο όπως και το καλοκαίρι του 2015 όταν πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες από τη Συρία και το Αφγανιστάν πέρασαν τα σύνορά της -παρά την κλιμάκωση των ρατσιστικών μέτρων που υιοθετούσε η ΕΕ τους προηγούμενους μήνες. Μόνο που αυτή την φορά, η κρίση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών ξέσπασε στο εσωτερικό της ηπείρου με την οποία υπεροπτικά θέλει να ταυτίζει το όνομά της.
Έσπευσαν οι ηγέτες της ΕΕ να δηλώσουν σε όλους τους τόνους το «ενδιαφέρον» τους για τους Ουκρανούς πρόσφυγες. Πρόκειται για ένα «ενδιαφέρον» καταρχήν συμφεροντολογικό. Η ΕΕ αντιμετωπίζει διαφορετικά τους πρόσφυγες από την Ουκρανία για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, να αναδείξει τη «βαρβαρότητα» του Πούτιν του βασικού ανταγωνιστή της ίδιας και των ΗΠΑ στην περιοχή.
Αλλά και πάλι δεν είναι αυτό που κάνει κυβερνήσεις σαν της Πολωνίας ή της Ουγγαρίας, που έδειξαν τον πιο ωμό ρατσισμό εναντίον των εγκλωβισμένων μη ευρωπαίων προσφύγων στα σύνορά τους πριν λίγους μήνες, να τα ανοίγουν τώρα για τους Ουκρανούς. Η πολιτική σκοπιμότητα υπήρχε και πριν, αλλά δεν εμπόδισε την Πολωνία στο διάστημα της προηγούμενης κρίσης στην Ουκρανία το 2014-16 να δώσει άσυλο σε 48 μόλις από ένα σύνολο 5.260 αιτήσεων. Αυτό που κάνει τη διαφορά σήμερα είναι η γνώση των ηγετών της ΕΕ πως ό,τι σύνορα και να κρατούσαν κλειστά με την Ουκρανία, τα ποτάμια των κυνηγημένων θα περνούσαν από πάνω τους. Όπως ακριβώς έγινε και το 2015 με τους Σύριους πρόσφυγες.
Και οπότε, είπαν να κάνουν την ανάγκη φιλότιμο; Όχι, είπαν να την κάνουν ρατσισμό. Δεν ανοίγουν τα σύνορα γιατί είναι αλληλέγγυοι στον πόνο του διπλανού αλλά τα ανοίγουν γιατί εδώ, υποτίθεται, οι πρόσφυγες είναι «διαφορετικής ποιότητας» (όπως έλεγε και ο Δένδιας από το 2014), είναι «Ευρωπαίοι». «Είναι καθήκον μας να δεχθούμε αυτούς που εγκαταλείπουν τον πόλεμο», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών Νταρμανέν -φτάνει προφανώς να μην είναι μαύροι, Άραβες και μουσουλμάνοι τους οποίους έχει αναγάγει σε «εσωτερικό εχθρό» της Γαλλίας! Μακρόν, Ορμπάν, Ντούντα, Μητσοτάκης, Γιόχανσον ενώνουν τις φωνές τους για να μας πουν με περηφάνεια ότι ανοιχτά σύνορα και άσυλο δικαιούται κανείς μόνο αν έτυχε να γεννηθεί στην Ευρώπη! Τέτοιος πολιτισμός.
Ψέματα
Αλλά και εκεί, ψέματα λένε. Αφενός, γιατί χώρες όπως η Πολωνία που δηλώνει έτοιμη να δεχθεί ένα εκατομμύριο πρόσφυγες, ακριβώς εξαιτίας της πολιτικής των κλειστών συνόρων που εφαρμόζει, δεν έχει έτοιμες υποδομές για να στηρίξει τέτοια νούμερα. Γεγονός που σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία και άλλους αναλυτές μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα ανθρωπιστική κρίση. Αφετέρου γιατί κάποιοι Ευρωπαίοι θεωρούν εαυτούς πιο Ευρωπαίους από κάποιους άλλους -τις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες εν προκειμένω, που υποδέχονται τις προσφυγικές ροές καθώς η Ουκρανία συνορεύει με την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Σλοβακία και την Μολδαβία. (Αυτό είναι άλλωστε και το υπόβαθρο για τα χυδαία σεξιστικά «ανέκδοτα» που αναβιώνουν στην Δ. Ευρώπη για τις προσφύγισσες από την Ουκρανία).
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ευρωπαία επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Γιόχανσον έσπευσε να προειδοποιήσει προς πάσα κατεύθυνση ότι «ήδη βλέπουμε πολλούς Ουκρανούς να φεύγουν από τις χώρες πρώτης εισόδου και να πηγαίνουν σε άλλα κράτη-μέλη, ειδικά αυτά που έχουν ήδη μεγάλο ουκρανικό πληθυσμό», προσθέτοντας ότι υπήρξαν υπουργοί της ΕΕ που αμφισβήτησαν «αν είναι η κατάλληλη ώρα για να εφαρμοστεί η Οδηγία Περί Προσωρινής Προστασίας ή είναι καλύτερο να περιμένει λίγο η ΕΕ». Από την άλλη, η υπουργός Εσωτερικών της Λιθουανίας απαίτησε ένα μηχανισμό ισοκατανομής των προσφύγων καλώντας την ΕΕ να τον οργανώσει.
Τελικά η κυβέρνηση Μητσοτάκη αναγκάστηκε να εφαρμόσει την οδηγία της ΕΕ καταπίνοντας τα περί «ασφαλούς χώρας» και αναγκάστηκε να υποδεχθεί πρόσφυγες από την Ουκρανία αλλά όχι και με τόσο μεγάλη προθυμία: «Αν πρέπει να πάρουμε και εμείς ως χώρα έναν αριθμό ανθρώπων, είμαστε διατεθειμένοι να το κάνουμε σε συνεργασία με την ΕΕ. Το κόστος θα καλυφθεί από την Ευρώπη», δήλωσε ο Μηταράκης.
Μέσα σε αυτό το νέο εκρηκτικό περιβάλλον, με τον πόλεμο και την προσφυγιά να μετακομίζει στο κέντρο της Ευρώπης, η καμπάνια για τη φετινή Διεθνή Μέρα δράσης ενάντια στον ρατσισμό και τον φασισμό στις 19 Μάρτη αποδεικνύεται τόσο επίκαιρη όσο και ο αγώνας ενάντια στον πόλεμο των ιμπεριαλιστών, ΗΠΑ, ΕΕ και Πούτιν.
Είναι η στιγμή να συγκρουστούμε με τον ρατσισμό απαιτώντας τα σύνορα της ΕΕ που άνοιξαν -και σωστά- για να υποδεχθούν τους Ουκρανούς πρόσφυγες να ανοίξουν για να υποδεχθούν όλους τους πρόσφυγες και τις προσφύγισσες, όλους τους ανθρώπους που ρισκάρουν τη ζωή τους για να γλυτώσουν όχι μόνο από τον πόλεμο αλλά και από την περιβαλλοντική καταστροφή, την πείνα και την φτώχεια, αυταρχικά και δικτατορικά καθεστώτα - απ’ όποια χώρα και αν προέρχονται, ό,τι εθνικότητα, χρώμα και θρησκεία και αν έχουν.
Να απαιτήσουμε να σταματήσουν οι δολοφονίες στο Αιγαίο! Έξι ακόμη νεκρούς πρόσφυγες ξέβρασε το ξημέρωμα της πρώτης μέρας του Μάρτη στις ακτές της Λέσβου σε ένα ακόμη ναυάγιο στα σύνορα της Ελλάδας τη στιγμή που οι παρατρεχάμενοι της κυβέρνησης παριστάνουν τους «φιλάνθρωπους» υποδεχόμενοι τους πρόσφυγες από την Ουκρανία.
Να απαιτήσουμε σε όλο τον πλανήτη να πέσουν οι φράχτες, να σταματήσουν τα pushback, να δοθούν άσυλο και χαρτιά σε όλους τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, να κλείσουν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Αυτή τη μεγάλη μάχη οργανώνει η ΚΕΕΡΦΑ καλώντας σωματεία, συλλόγους, οργανώσεις και συλλογικότητες να συμμετέχουν στα συλλαλητήρια σε όλες τις πόλεις και στην Αθήνα στις 3μμ στην Ομόνοια.
Και για όλους τους ομογενείς
Απροθυμία, το λιγότερο, είναι η λέξη που κολλάει στην στάση της κυβέρνησης και απέναντι στους περίπου 100.000 ομογενείς που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των συγκρούσεων γύρω από τη Μαριούπολη. «Οι Έλληνες ομογενείς έχουν ρίζες αιώνων. Δεν ξέρω αν και η διάθεση του πληθυσμού είναι σώνει και καλά να γίνουν πρόσφυγες», έσπευσε να προεξοφλήσει ο αν. υπουργός Εξωτερικών Βαρβιτσιώτης προσθέτοντας ότι είναι δύσκολο να στείλουν πλοία στην Μαριούπολη να πάρουν πρόσφυγες γιατί τα στενά της Αζοφικής θάλασσας τα ελέγχουν οι Ρώσοι.
«Εδώ και 24 ώρες δεν έχουμε επικοινωνία. Θέλουμε να έρθουμε στην Ελλάδα. Ψάχνω τα χαρτιά μου», δήλωνε στο μεταξύ στο Mega η κυρία Βαλεντίνα Πασκάλ, ομογενής που βρισκόταν στην Ουκρανία. «Ο Σαρτανάς δεν υπάρχει, το ίδιο και άλλα ελληνικά χωριά. Εδώ και 24 ώρες δεν έχουμε επικοινωνία. Πήρα στο προξενείο, είπα ότι θέλουμε να φύγουμε και είπαν ότι θα μας πάρουν τηλέφωνο».
Δεν είναι πολλοί;
Εκεί που δεν βρισκόταν καμιά λύση, μάθαμε από τον έτερο υφυπουργό Εξωτερικών Κατσανιώτη ότι «οι ομογενείς μας που έχουν ζητήσει να φύγουν δεν είναι πολλοί. Αλλά θα φύγει μια μικρή πομπή από την Μαριούπολη γύρω στα 100 άτομα. Τελικά ο Δένδιας, επικαλούμενος δυσκολίες, δικαιολογήθηκε λέγοντας ότι «ήδη πολλοί συμπατριώτες μας έχουν έρθει σε επαφή… είμαστε, όμως, εκ των πραγμάτων, αναγκασμένοι να προσαρμόζουμε το σχέδιό μας στις συνθήκες επί του εδάφους».
Όχι μόνο αποδεικνύεται ότι «το σχέδιο εκκένωσης» της κυβέρνησης ήταν μια μπαρούφα, αλλά ήδη ακούμε στις τοποθετήσεις κυβερνητικών παραγόντων του υπουργείου να τίθενται άξαφνα διαφόρων τύπων διαχωρισμοί στις αναφορές για τους ομογενείς: «έλληνες πολίτες», «κάτοχοι ελληνικών διαβατηρίων» και «ειδικών δελτίων ταυτότητας ομογενούς» και άλλους που δεν είναι τίποτε από αυτά ή είναι «ελληνικής καταγωγής».
Δεν είναι τυχαίες αυτές οι αναφορές. Ελληνικό διαβατήριο, σύμφωνα με την Καθημερινή έχουν περίπου 2.000 άτομα. Η ελληνική διπλωματία έχει πάντα την τάση να μικραίνει τους αριθμούς του «ηρωϊκού απόδημου ελληνισμού» όταν είναι να του προσφέρει άσυλο. Μια μακρά παράδοση εθνικιστικής εκμετάλλευσης των ομογενών εκτός Ελλάδας και ρατσιστικής αντιμετώπισης στο εσωτερικό της.