Είναι εξοργιστικό αλλά ο Μητσοτάκης και η ΝΔ έχουν βρει τον ένοχο για το έγκλημα στα Τέμπη. Είναι ο «αναχρονισμός» και οι περίφημες «παθογένειες» που κρατάνε από την εποχή του Τρικούπη, είναι, όμως, πάνω απ’ όλα το «βαθύ κράτος» το οποίο υποσχέθηκε ο Μητσοτάκης ότι «θα το ανατρέψουμε».
Ποιο είναι αυτό το «βαθύ κράτος»; Δεν είναι η ΕΥΠ, οι μπάτσοι, οι χαφιέδες και οι ασφαλίτες. Δεν είναι οι στρατηγοί και οι δικαστές που δεν έχει εκλέξει κανείς/μια. Αυτό το «βαθύ κράτος» με όλες τις υπόγειες —πλέον όχι τόσο υπόγειες— διαδρομές που το συνδέουν με την άρχουσα τάξη και τα κόμματά της, βγήκε με όλη τη βρωμιά του στην επιφάνεια το καλοκαίρι με το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων προκαλώντας την οργή του κόσμου.
Για τη ΝΔ «βαθύ» είναι το «κομματικό κράτος», το οποίο ενσαρκώνουν οι συνδικαλιστές και τα σωματεία. Στη συνέντευξη-πλυντήριο που του έκανε ο Σ. Θεοδωράκης δήλωσε ότι ο ΟΣΕ ήταν μια «μαύρη τρύπα» χειρότερη από την Ολυμπιακή Αεροπορία και ότι η ιδιωτικοποίηση και τα μνημόνια άλλαξαν την κατάσταση.
Αυτό ήταν το παραμύθι των κηρύκων της «ελεύθερης αγοράς» από τη δεκαετία του ’80. Έλεγαν ότι το πρόβλημα είναι ο «κρατισμός»: μεγάλες σπάταλες κρατικές επιχειρήσεις με υπεράριθμο προσωπικό που το «πληρώνουμε εμείς». Η ιδιωτικοποίηση είναι «απελευθέρωση της αγοράς» που θα φέρει καλύτερες και φθηνότερες υπηρεσίες για όλους. Η άλλη όψη αυτού του παραμυθιού ήταν ο πόλεμος στα συνδικάτα και τα «προνόμιά» τους. Αυτό ήταν το πρόγραμμα του Μητσοτάκη πατρός και της κυβέρνησης της ΝΔ το ’90-93.
Στην πραγματικότητα οι δημόσιες επιχειρήσεις δεν ήταν από τη φύση τους ούτε «ζημιογόνες» ούτε «κερδοφόρες» όπως καμιά επιχείρηση δεν είναι τέτοια στον καπιταλισμό. Το «οικονομικό θαύμα» των δεκαετιών του ’50 και του ’60 που μας θυμίζει καμιά φορά η Δεξιά ως δικό της έργο δεν θα υπήρχε χωρίς τη δημιουργία της κρατικής ΔΕΗ, του κρατικού ΟΤΕ, την στήριξη στο κεφάλαιο από τις κρατικές τράπεζες. Ποιος ιδιώτης επενδυτής θα αναλάμβανε το κόστος να εξηλεκτρίσει μέχρι και το τελευταίο χωριό;
Συνταγή
Το κράτος αναλάμβανε την επένδυση που ωφελούσε άμεσα και έμμεσα όλους τους καπιταλιστές. Τόσο πετυχημένη έμοιαζε αυτή η συνταγή στη μεταπολεμική Ευρώπη που είχε γίνει η «ορθοδοξία» στους οικονομολόγους και τους πολιτικούς. Κι αυτή η ορθοδοξία κατέρρευσε με την έλευση της κρίσης του συστήματος.
Το «ωραίο πλιάτσικο» των ιδιωτικοποιήσεων και της «απελευθέρωσης των αγορών» που ακολούθησε ήταν μια βραχυπρόθεσμη λύση για τον καπιταλισμό. Βόλευε μικρά και μεγάλα λαμόγια που άρπαζαν τα «φιλέτα» και κερδοσκοπούσαν με τις μετοχές τους και τις εργολαβίες. Βόλευε τις κυβερνήσεις που παρίσταναν ότι εξυγίαιναν τα δημόσια οικονομικά. Βόλευε την άρχουσα τάξη που, στην Ελλάδα, ήθελε να ξεμπερδεύει με την κληρονομιά του Πολυτεχνείου και των αγώνων της Μεταπολίτευσης, τον συνδικαλισμό και την Αριστερά.
Η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ παρέδωσε την ενέργεια στους κερδοσκόπους και τα golden boys, εκτίναξε τις τιμές και έφερε τη φράση «ενεργειακή φτώχεια» στο λεξιλόγιο της καθημερινότητας. Το πελέκημα του ΕΣΥ θησαύρισε τους κλινικάρχες και το κύκλωμα του φαρμάκου και άφησε τα νοσοκομεία ανυπεράσπιστα. Οι χιλιάδες νεκροί της πανδημίας είναι και ένα έγκλημα των ιδιωτικοποιήσεων.
Στη δημοσκόπηση της Public Issue (21/3) το 58% δηλώνει ότι για το δυστύχημα φταίει «πολύ/αρκετά» η ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων. Χαρακτηριστικό είναι ότι αυτό δηλώνει και το 30% περίπου όσων ψήφισαν ΝΔ το 2019. Το παραμύθι των ιδιωτικοποιήσεων έχει χρεοκοπήσει συνολικά πριν από το έγκλημα στα Τέμπη. Σε μια άλλη έρευνά της η ίδια εταιρεία διαπιστώνει μεγάλες πλειοψηφίες που λένε ότι η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, του ΟΤΕ «έχουν βλάψει τους καταναλωτές».
Κάπως έτσι ανακαλύπτει ξαφνικά μέχρι και ο Δένδιας (στη συνέντευξή του στο Πρώτο Θέμα) ότι «θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι εποχές του βαθέος αντικρατισµού και της αποθέωσης των αποκρατικοποιήσεων έχουν παρέλθει».