Από την πρώτη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο οι ηγέτες της Ευρώπης αναζητούν εναγωνίως τρόπους να μετατρέψουν την στροφή των 180 μοιρών της νέας αμερικανικής ηγεσίας στο Ουκρανικό σε ευκαιρία για να αναβαθμίσουν το δικό τους ειδικό βάρος στην παγκόσμια σκηνή. Οι βασικοί πρωταγωνιστές στην κλιμάκωση αυτού του νέου ψυχρού (μέχρι στιγμής) πολέμου ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Ρωσία είναι (καθόλου τυχαία) η Γαλλία και η Βρετανία – οι δυο πυρηνικές δυνάμεις της «Γηραιάς Ηπείρου». Μέχρι στιγμής όλες τους οι προσπάθειες έχουν πέσει στο κενό.
Η σύνοδος των «προθύμων» που συγκάλεσε ο Εμμανουέλ Μακρόν την περασμένη εβδομάδα στο Παρίσι κατέληξε σε φιάσκο: μια διεθνής σύσκεψη με καλεσμένους τους ηγέτες 30 περίπου χωρών έκλεισε άδοξα ύστερα από μόλις τρεις ώρες, αφού όπως φάνηκε οι «πρόθυμοι» ήταν μάλλον απρόθυμοι να δεσμευτούν ότι θα στείλουν στρατεύματα, όπως είχε προτείνει ο Μακρόν, στην Ουκρανία. Μάταια προσπάθησε ο Μακρόν να τους πείσει, κατεβάζοντας τον πήχη – «η ευρωπαϊκή στρατιωτική δύναμη δεν θα είναι ειρηνευτική, δεν θα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του μετώπου, δεν θα υποκαθιστά τις ουκρανικές δυνάμεις, θα έχει σαν προϋπόθεση την υπογραφή μιας συμφωνίας ειρήνευσης ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία», οι «πρόθυμοι» παρέμειναν αμετάπειστοι. Η σύνοδος έκλεισε με μια δήλωση του Μακρόν για την αποστολή μέσα στις επόμενες ημέρες μιας στρατιωτικής διερευνητικής ομάδας εμπειρογνωμόνων στην Ουκρανία – όχι όμως «ευρωπαϊκής» αλλά «γαλλοβρετανικής».
Υπάρχει ένας βασικός λόγος πίσω από αυτή την «απροθυμία»: η αδυναμία. Ανάμεσα σε αυτούς που αρνήθηκαν να συμφωνήσουν να συμμετέχουν με την αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία στην πρωτοβουλία του Μακρόν ήταν και ο Μητσοτάκης – ένας από τους πιο πιστούς συμμάχους της Γαλλίας στην Ανατολική Μεσόγειο και το Λιβυκό Πέλαγος και ένας από τους καλύτερους πελάτες της γαλλικής στρατιωτικής βιομηχανίας.
Ο Μητσοτάκης δεν είχε καμιά δυσκολία να οξύνει «μέχρι εκεί που δεν παίρνει άλλο» την ψυχροπολεμική αντιπαράθεση με την Τουρκία, και δεν είχε καμιά δυσκολία να επισκεφθεί επίσημα τον Νετανιάχου, τον χασάπη της Γάζας και να ανταλλάξει μαζί του χειραψίες μπροστά στις κάμερες πριν από λίγες ημέρες. Ούτε είχε καμιά δυσκολία να υποστηρίξει τον «στρατάρχη Χαφτάρ», τον πολέμαρχο που προσπαθεί να ανατρέψει την (αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ) κυβέρνηση της Τρίπολης και να σπρώξει στον εμφύλιο πόλεμο τη Λιβύη. Αλλά η Ρωσία δεν είναι ούτε Παλαιστίνη, ούτε Λιβύη, ούτε Τουρκία.
Υπάρχουν τρεις συνιστώσες πίσω από την «αδυναμία» των «απρόθυμων». Η πρώτη είναι τα ίδια τα στρατιωτικά δεδομένα στο μέτωπο της Ουκρανίας: ο πόλεμος πήγαινε έτσι και αλλιώς άσχημα για τον Ζελένσκι και τους δυτικούς του συμμάχους (ή πάτρωνες θα μπορούσε ίσως να πει κανένας). Η ανακατάληψη του Κουρσκ, (της ρώσικης επαρχίας που είχαν αιφνιδιαστικά καταλάβει οι ουκρανικές δυνάμεις πέρσι) από τα στρατεύματα του Πούτιν πριν από λίγες ημέρες έβαλε οριστικά την ταφόπλακά σε όσους πίστευαν ότι τα δεδομένα θα μπορούσαν να αλλάξουν υπέρ της Ουκρανίας με στρατιωτικά μέσα στο άμεσο μέλλον. Για να το πούμε με άλλα λόγια, η Δύση δεν μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η δεύτερη συνιστώσα είναι η πολιτική του διαλόγου με τη Ρωσία του Ντόναλτ Τραμπ. Την περασμένη εβδομάδα ο Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Εξωτερικών του Τραμπ αρνήθηκε επιδεικτικά να συναντηθεί με την Κάγια Κάλλας, την «υπουργό Εξωτερικών» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρόλο που αυτή βρισκόταν στις ΗΠΑ για επίσημες διαπραγματεύσεις. Πολλοί θεωρούν τη στάση του Τραμπ στο Ουκρανικό αλλοπρόσαλλη και ακατανόητη – κάποιοι τον θεωρούν απλά τρελό. Στην πραγματικότητα, όμως, ο Τραμπ είναι πεισμένος ότι η Δύση δεν μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο της Ουκρανίας και δεν θέλει να χρεώσει τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό με μια ακόμα ήττα. Για αυτό ψάχνει προσπαθεί να τα «βρει» με τον Πούτιν. Η Γαλλία και η Βρετανία μπορεί να ονειρεύονται ότι θα τα καταφέρουν και χωρίς τις ΗΠΑ. Οι «απρόθυμοι», όμως, μάλλον έχουν άλλη γνώμη,
Η τρίτη -και ίσως η σημαντικότερη- συνιστώσα «απροθυμίας» είναι ο φόβος που έχουν οι ηγέτες της Ευρώπης απέναντι στους δικούς «τους» πληθυσμούς. Για να το πούμε απλά, η νεολαία της Ευρώπης τους σιχαίνεται (και το ξέρουν), δεν συμμερίζεται τα πολεμοκάπηλα σχέδια τους και είναι πολύ δύσκολο να «πειστεί» να πάει να σκοτωθεί στο μέτωπο της Ουκρανίας για έναν σκοπό που δεν πιστεύει και δεν αποδέχεται.
Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνουν ότι μπορούν για να αντιστρέψουν αυτό το κλίμα: επιτίθονται σε οποιονδήποτε (ακόμα και στην ακροδεξιά και τους δικούς τους) που δεν συντάσσεται με την Ουκρανία. Προσπαθούν να καλλιεργήσουν τον τρόμο στους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς της ρωσικής επίθεσης. Πριν από λίγες ημέρες η Κομισιόν έστειλε μια «ειδοποίηση» ότι τα νοικοκυριά θα πρέπει να αποθηκεύσουν προμήθειες για τουλάχιστον 72 ώρες απέναντι στην ρωσική απειλή. «Η Επιτροπή», όπως μεταδίδει το CNN, «ζητά επίσης την εισαγωγή μαθημάτων «ετοιμότητας» στα σχολικά προγράμματα σπουδών, συμπεριλαμβανομένων των δεξιοτήτων των μαθητών για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και της χειραγώγησης των πληροφοριών».
Το μόνο, όμως, που καταφέρνουν με όλα αυτά είναι να φαίνονται όλο και πιο γελοίοι στα μάτια των απλών ανθρώπων. Και όλο και πιο μισητοί.