Το σκηνικό της τελευταίας συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ και του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ήταν ακόμη πιο δραματικό από την καταστροφική συνάντησή τους στο Οβάλ Γραφείο πριν από μερικούς μήνες. Η πιο εντυπωσιακή εικόνα από την κηδεία του Πάπα Φραγκίσκου ήταν αυτή των δύο προέδρων να σκύβουν ο ένας προς τον άλλο, επισκιασμένοι από τη μεγαλοπρέπεια της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη.

Ο Τραμπ δήλωσε μετά ότι ήταν μια «όμορφη συνάντηση». Αλλά ο συμβολισμός δεν αλλάζει την πραγματικότητα της ισχύος. Η Ρώμη τα έχει δει όλα στο παρελθόν. Τον Μάη του 1527, η αδυναμία της Παποσύνης αποκαλύφθηκε όταν η πόλη λεηλατήθηκε βάναυσα από τον στρατό του αυτοκράτορα Καρόλου Ε΄.

Η συνάντηση του περασμένου Σαββάτου μπορεί να αποδειχθεί ένα σημαντικό βήμα στην κατάληξη ενός άλλου αυτοκρατορικού πολέμου. Ακόμη και οι New York Times παραδέχονται πλέον ότι «η Ουκρανία ήταν... μια αναμέτρηση σε μια μακρά ιστορία των πολέμων δια αντιπροσώπων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας». Η δήλωση αυτή γίνεται σε ένα μακροσκελές άρθρο με τίτλο «Η μυστική ιστορία του πολέμου στην Ουκρανία».

Οι Times περιγράφουν λεπτομερώς την έκταση της εμπλοκής του Πενταγώνου, αλλά και του βρετανικού στρατού, όχι μόνο στον εφοδιασμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, αλλά και στην καθοδήγησή τους: «Ένας επικεφαλής των ευρωπαϊκών μυστικών υπηρεσιών θυμήθηκε ότι έμεινε έκπληκτος όταν έμαθε πόσο βαθιά είχαν εμπλακεί οι ομόλογοί του στο ΝΑΤΟ στις επιχειρήσεις στην Ουκρανία. ‘Τώρα είναι μέρος της αλυσίδας θανάτου’», είπε.

Μερικές φορές, κάποιοι αντιδρούν στην περιγραφή του πολέμου στην Ουκρανία ως πολέμου δια αντιπροσώπων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, λέγοντας ότι έτσι αναιρείται η «εμπρόθετη δράση» των Ουκρανών. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Οι Ουκρανοί έδειξαν μεγάλο θάρρος, ικανότητα και αποφασιστικότητα στο να αποτρέψουν την κατάληψη ολόκληρης της χώρας από τον ρωσικό στρατό, ειδικά τις πρώτες εβδομάδες μετά την εισβολή. Ωστόσο, παρά όλα τα οπλικά συστήματα, τις πληροφορίες και τις συμβουλές που τους παρείχε το ΝΑΤΟ, δεν κατάφεραν να εκδιώξουν τη Ρωσία από τα εδάφη που κατέχει στη νοτιοανατολική Ουκρανία. Η εισβολή του Κιέβου στην περιοχή του Κουρσκ της Ρωσίας έχει αποκρουστεί, λίγο πολύ, με τη βοήθεια στρατευμάτων της Βόρειας Κορέας.

Η ανακατάληψη ολόκληρης της Ουκρανίας – συμπεριλαμβανομένης της χερσονήσου της Κριμαίας που κατέλαβε ο Βλαντιμίρ Πούτιν το 2014 – θα απαιτούσε ένα επίπεδο εμπλοκής της Δύσης το οποίο θα μπορούσε εύκολα να πυροδοτήσει έναν πυρηνικό πόλεμο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν αρκέστηκε να διατηρήσει την ένταση, ελπίζοντας να αποδυναμώσει και να απομονώσει τη Ρωσία. Ακόμη και αυτός ο πιο περιορισμένος στόχος δεν επιτεύχθηκε.

Ο Τραμπ, με τον συνήθη χυδαίο, βίαιο και ανίκανο τρόπο του, έβγαλε το αναπόφευκτο συμπέρασμα. Ισχυρίζεται ότι είναι ειρηνοποιός, όπως είπε την περασμένη εβδομάδα ο Μάρκο Ρούμπιο υπουργός Εξωτερικών του, «δεν είναι ένας πρόεδρος που έθεσε υποψηφιότητα με την υπόσχεση να ξεκινήσει πολέμους ή ένοπλες συγκρούσεις». Ωστόσο, ο Τραμπ δεν έχει κανένα πρόβλημα να αφήσει τη γενοκτονία στη Γάζα να συνεχίζεται. Και απείλησε να υποστηρίξει μια ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν αν καταρρεύσουν οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης: «Αν δεν καταλήξουμε σε συμφωνία, θα είμαι αρχηγός της αγέλης» δήλωσε.

Απατηλή ελπίδα

Παρ' όλα αυτά, ο Τραμπ θέλει σίγουρα να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Για στρατηγικούς και οικονομικούς λόγους, η κυβέρνησή του επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τη Μόσχα. Ο Ρούμπιο εξέφρασε την ελπίδα – σχεδόν σίγουρα απατηλή – ότι οι ΗΠΑ μπορούν να αποσπάσουν τη Ρωσία από τη συμμαχία της με τον πραγματικό αντίπαλό τους, την Κίνα.

Ένα μοντέλο για μια ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε να είναι το τέλος του πολέμου της Κορέας το 1953. Ο πόλεμος έφτασε σε αδιέξοδο μετά την παρέμβαση της Κίνας, που σταμάτησε την προσπάθεια των ΗΠΑ να κατακτήσουν τη Βόρεια Κορέα. Ο πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ ενέκρινε μια συμφωνία που αντανακλούσε την ισορροπία των στρατιωτικών δυνάμεων στο πεδίο. Οι ειρηνευτικές προτάσεις της κυβέρνησης Τραμπ θα άφηναν τη Ρωσία να ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος, αν όχι το σύνολο, του ουκρανικού εδάφους που έχει καταλάβει, περίπου το ένα πέμπτο της χώρας.

Υπάρχουν δύο δυσκολίες με αυτή την πρόταση. Η μία είναι αν ο Ζελένσκι μπορεί να επιβιώσει πολιτικά αν αποδεχτεί έναν τέτοιο διαμελισμό. Η άλλη είναι ότι οι ΗΠΑ εγγυήθηκαν τη συμφωνία στην Κορέα με τη στρατιωτική τους ισχύ. Διατηρούν ακόμη σημαντική στρατιωτική παρουσία στη Νότια Κορέα. Ο Τραμπ και ο Ρούμπιο θέλουν να φορτώσουν στους Ευρωπαίους το βάρος της στήριξης της Ουκρανίας. Όμως, όλες μαζί οι συναντήσεις που έχει οργανώσει ο Κιρ Στάρμερ δεν μπορούν να κρύψουν το γεγονός ότι η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση απλά δεν διαθέτουν τις απαραίτητες στρατιωτικές δυνατότητες.