Διεθνή
Η κτηνώδης επίθεση στο Ιράν οξύνει την κρίση των ΗΠΑ

7/3, Αντιπολεμική διαδήλωση στο Σικάγο. Φωτό: Graystak

Εννέα μέρες μετά την αιφνιδιαστική, εν μέσω συνομιλιών, αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν στις 28 Φλεβάρη, ο πόλεμος συνεχίζει να μαίνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή, από την Τεχεράνη μέχρι το Λίβανο όπου το Ισραήλ έχει εξαπολύσει νέα επίθεση και βομβαρδισμούς. 

Οι αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί συνεχίζουν να «απελευθερώνουν» τις ιρανές και τους ιρανούς σπέρνοντας θάνατο και καταστροφή. Σύμφωνα με το υπ. Υγείας του Ιράν πάνω από 12.000 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί και 1.255 έχουν σκοτωθεί. Ανάμεσά τους τα 168 κορίτσια στο δημοτικό σχολείο του Μινάμπ που χτυπήθηκαν από αμερικάνικο Τόμαχοκ και οι 40 αθλήτριες του βόλεϊ -σε μονάχα δύο χτυπήματα. 

Σύμφωνα με την Ερυθρά Ημισέληνο, σε αυτό το διάστημα χτυπήθηκαν συνολικά 5.535 κατοικίες, 1.041 μαγαζιά και επιχειρήσεις, 14 νοσοκομεία και κλινικές και 65 σχολεία. Στον τομέα της Υγείας έχουν σκοτωθεί 11 εργαζόμενοι και άλλοι 55 έχουν τραυματιστεί. Ανάμεσα στους στόχους ήταν επίσης ένα πολιτικό αεροπλάνο στο αεροδρόμιο της Τεχεράνης και μια εγκατάσταση αφαλάτωσης που άφησε χωρίς νερό ένα ολόκληρο νησί. Τα χτυπήματα πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και δεξαμενών ακόμη και μέσα στην Τεχεράνη σήμαναν ότι εκατομμύρια κάτοικοι της ιρανικής πρωτεύουσας είναι, πέρα από τους βομβαρδισμούς, αντιμέτωποι και με τοξικό νέφος και όξινη βροχή. Ρυάκια από φλεγόμενα καύσιμα έρρεαν στους δρόμους καίγοντας σπίτια, το αποχετευτικό δίκτυο και κανάλια αποστράγγισης. 

Οι επιθέσεις εναντίον αμάχων και υποδομών είναι η άμεση επιβεβαίωση ότι το τελευταίο που ενδιαφέρει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ είναι η «απελευθέρωση» του ιρανικού λαού. Οι απόπειρες του Τραμπ (που εμφανίστηκε να προσεύχεται ομαδικά σε κατάσταση «έκστασης» μαζί με ψεκασμένους πάστορες «για τη νίκη των ΗΠΑ») να τις «δικαιολογήσει», είναι βγαλμένες από τα ναζιστικά εγχειρίδια του Γκέμπελς: «Ήταν άρρωστοι άνθρωποι, πολύ άρρωστοι... οι Ιρανοί είναι από τους πιο σατανικούς ανθρώπους που έχουν υπάρξει ποτέ στη Γη. Κόβουν τα κεφάλια των μωρών. Κόβουν τις γυναίκες στη μέση».   

Το τι ζητάνε να κερδίσουν οι ΗΠΑ στο τέλος αυτού του πολέμου από το Ιράν δεν μπορεί κανείς να το πει με σιγουριά, ακούγοντας τον Τραμπ, που την τελευταία εβδομάδα έχει προβεί σε πλήθος αντιφατικών δηλώσεων. Ότι «στόχος» είναι: «να αλλάξει η κυβέρνηση». «Να εξουδετερωθεί το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν». «Να αποδεκατιστεί ο στρατός του Ιράν». Να γίνει διαμελισμός της χώρας («ο χάρτης του Ιράν μάλλον δεν θα μοιάζει με τον σημερινό μετά τον πόλεμο»). Το Ιράν να προχωρήσει «σε άνευ όρων παράδοση». Στη δε ερώτηση, τι εννοεί με «άνευ όρων παράδοση» έχει δώσει ήδη τρεις τουλάχιστον διαφορετικές απαντήσεις.

Κρίνοντας με βάση τη μέχρι τώρα στάση της διακυβέρνησης Τραμπ -στον «πόλεμο δασμών», στην Παλαιστίνη, στον περσινό πόλεμο στο Ιράν και στον πόλεμο στη Βενεζουέλα- η διπλή γραμμή του μέχρι τώρα είναι: «κλιμακώνουμε απαιτώντας τα πάντα, μετά απαγκίστρωση και ό,τι κερδίσουμε, θα είναι υπέροχο», για να χρησιμοποιήσουμε μια προσφιλή του έκφραση. Και σε κάθε περίπτωση, στέλνουμε μήνυμα στην Κίνα και στους υπόλοιπους ανταγωνιστές ότι οι ΗΠΑ κάνουν κουμάντο στον πλανήτη. «Ο Πούτιν εντυπωσιάστηκε από αυτά που κάναμε στο Ιράν» όπως είπε χαρακτηριστικά.  

Το Ισραήλ, βέβαια, έχει πάγια στρατηγική, τη συνεχή επέκταση του πολέμου με στόχο την αποδυνάμωση των αντιπάλων του στην περιοχή σε αναζήτηση ολοένα και περισσότερου «ζωτικού χώρου» προκειμένου να αποκτήσουν υλική βάση οι επιδιώξεις ενός «μεγάλου Ισραήλ». Ονειρώξεις τριάντα χρόνων του Νετανιάχου (από τη δεκαετία του ‘90 έλεγε οτι οι Ιρανοί έχουν «έτοιμη» πυρηνική βόμβα) για ένα ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον του Ιράν, έγιναν “επιτέλους” πραγματικότητα.  

Όσο περνάνε οι μέρες, και η σύρραξη οξύνεται και απλώνεται, όλο και περισσότερο, μια απαγκίστρωση από τον πόλεμο με την οποία οι ΗΠΑ θα εξασφαλίσουν περισσότερα από το Ιράν με αντάλλαγμα την ειρήνη, γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Ενώ αντιστρόφως τραβώντας σε μάκρος τον πόλεμο αυξάνεται η απειλή να επαναλάβουν στο Ιράν τις ήττες τους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, βαθαίνοντας περισσότερο την κρίση ηγεμονίας του αμερικανικού ιμπεριαλισμού αν όχι μετατρέποντάς τον σε πλανητικό περίγελο.  

Τα βρήκαν μπαστούνια 

Επί του πεδίου, ο Τραμπ υποστήριξε τις προηγούμενες μέρες, ότι ΗΠΑ και Ισραήλ «έχουν καταστρέψει 42 ιρανικά πολεμικά πλοία», ότι «ο ιρανικός στρατός είναι σχεδόν ανύπαρκτος», και ότι «είναι η πρώτη φορά που το Ιράν χάνει, εδώ και χιλιάδες χρόνια». Αλλά, όσο μπορεί να κρίνει κανείς από το πλήθος των αντικρουόμενων πληροφοριών και ανακοινώσεων που έρχονται και από τα δύο στρατόπεδα, κάτι τέτοιο δεν έχει ακόμη συμβεί. Σε αυτό συνηγορούν: 

Η παράταση του πολέμου που αρχικά θα κρατούσε «τέσσερις-πέντε μέρες». Η περαιτέρω στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ ανάμεσα σε άλλα με αποστολή τρίτου αμερικανικού αεροπλανοφόρου στην περιοχή. Η συνέχιση των ιρανικών αντεπιθέσεων οι οποίες, παρότι λιγότερες σε σύγκριση με τις πρώτες μέρες του πολέμου, συνεχίζονται εναντίον αμερικανικών βάσεων και στόχων σε μια σειρά από αραβικές χώρες και εναντίον του Ισραήλ. Η συνεχιζόμενη αμερικάνικη πίεση προς τους «συμμάχους» της ΕΕ, της Βρετανίας και της Αυστραλίας να υποστηρίξουν περαιτέρω τη δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και στον Λίβανο. Οι άκαρπες πιέσεις προς τους Κούρδους του Ιράν και του Ιράκ να εμπλακούν στον πόλεμο.

Στην άλλη πλευρά του μετώπου, το Ιράν έχει δεχτεί καταστροφικά πλήγματα. Η «συγγνώμη» του πρόεδρου του Ιράν, Πεζεσκιάν, προς τις χώρες του Κόλπου για τις επιθέσεις στις αμερικανικές βάσεις που φιλοξενούν (καθώς και η διάψευση από το υπ. Εξωτερικών του Ιράν ότι στόχευσαν αμερικανικές βάσεις σε Κύπρο, Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν) ήταν μήνυμα αποκλιμάκωσης -το οποίο έσπευσε να παρερμηνεύσει ο Τραμπ ως ομολογία «παράδοσης» του Ιράν. Πήρε σαν απάντηση νέες ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις.

Αλλά ακόμη και να έχουν καταστραφεί ή να τελειώσουν κάποια στιγμή οι βαλλιστικοί πύραυλοι, τα drones και τα άλλα επιθετικά μέσα του Ιράν, ακόμη και αν ο Τραμπ βομβαρδίσει και τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιό του εκτελεσθέντος Χαμενεΐ, που ανέλαβε καθήκοντα ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη στις  8 Μάρτη, το μόνο που θα πεύχει είναι ακόμη μια τρύπα στο νερό. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά στο συμπέρασμά της, απόρρητη έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών των ΗΠΑ, που δημοσίευσε η Washington Post, «ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν θα ήταν απίθανο να ανατρέψει το κληρικό και στρατιωτικό κατεστημένο του». 

Ο πόλεμος γυρνάει μπούμερανγκ 

Αντίθετα, τα μηνύματα που έρχονται, δείχνουν ότι κάθε μέρα πολέμου που περνάει, απειλεί όλο τον πλανήτη με αποσταθεροποίηση, με τη θέση των ΗΠΑ να γίνεται όλο και πιο δυσχερής, σε όλα τα επίπεδα:

Μέσα σε μια εβδομάδα η τιμή του πετρελαίου σχεδόν διπλασιάστηκε έχοντας ξεπεράσει ήδη τα 110 δολάρια το βαρέλι. Την Δευτέρα 9/3 τα χρηματιστήρια από το Τόκιο και τη Σεούλ μέχρι τη Νέα Υόρκη είχαν πάρει την κάτω βόλτα. Ενώ την πάνω βόλτα παίρνουν τα επιτόκια βάζοντας φρένο στην «ανάπτυξη» και οξύνοντας την κρίση χρέους. 

Όπως αναφέρει το οικονομικό ρεπορτάζ (Τζούλη Καλημέρη, in gr), «η πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζάνετ Γέλεν, πρώην πρόεδρος της Federal Reserve εκτιμά ότι, ανάλογα με το πόσο καιρό η σύγκρουση στο Ιράν θα επηρεάσει την αγορά πετρελαίου, θα υπάρξει πλήγμα στην οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ και αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων περιπλέκοντας τη δουλειά της FED: “Νομίζω ότι η πρόσφατη κατάσταση στο Ιράν θέτει την FED ακόμη πιο απρόθυμη να μειώσει τα επιτόκια από ό,τι ήταν πριν συμβεί αυτό”». Επιπλέον, η συνεχιζόμενη άνοδος της τιμής του δολαρίου που συνοδεύει τον πόλεμο, δημιουργεί νέα εμπόδια στους στόχους του Τραμπ για αύξηση της παραγωγής και των εξαγωγών των ΗΠΑ.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι ο πόλεμος δοκιμάζει την «παγκόσμια οικονομική ανθεκτικότητα». Ένας παρατεταμένος πόλεμος και κλείσιμο στα στενά του Ορμούζ (και κλείσιμο της Ερυθράς αν μπούν στον πολεμο οι Χούθι) μπορεί να οξύνει ανεπανόρθωτα αυτές τις τάσεις με αποδέκτες των συνεπειών, πέρα από το ίδιο το Ιράν:  

Τις χώρες του Κόλπου. Ήδη Κατάρ, Μπαχρέιν και Σαουδική Αραβία ανακοίνωσαν ότι μειώνουν την παραγωγή πετρελαίου και το πρώτο ότι σταματά την παραγωγή φυσικού αερίου. ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία και Κατάρ απειλούν με άρση επενδύσεων που έχουν εξαγγείλει ή ξεκινήσει στις ΗΠΑ -για τις οποίες καμάρωνε ο Τραμπ. 

Τις χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου: Κίνα, Ινδία, Νότια Κορέα κι άλλες ασιατικές χώρες. Η Κίνα, που πλήτεται περισσότερο, ζήτησε από τα διυλιστήριά της ήδη να σταματήσουν τις εξαγωγές. Η Ν. Κορέα επέβαλε πλαφόν στα καύσιμα. Η απειλή έλλειψης πετρελαίου φρενάρει την παραγωγή και τις επενδύσεις σε όλους τους τομείς. 

Την ΕΕ, της οποίας τα αποθέματα όπως ανακοινώθηκε «καθησυχαστικά» αρκούν για 90 μέρες. Και βέβαια, τις ίδιες τις ΗΠΑ που από τη μία πιέζονται να χρησιμοποιήσουν τα δικά τους στρατηγικά αποθέματα προκειμένου να κρατήσουν χαμηλά στο εσωτερικό τους την τιμή του πετρελαίου -την ώρα που αυτά έχουν λιγοστέψει. Όπως αναφέρεται σε άρθρο των Financial Times: «Η εξάντληση των αποθεμάτων πετρελαίου αφήνει τις ΗΠΑ εκτεθειμένες, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν ωθεί τις τιμές προς τα πάνω». 

Ένας άλλος παράγοντας, πέρα από το πολεμικό κόστος (στις πρώτες 100 ώρες του πολέμου οι ΗΠΑ είχαν ήδη ξοδέψει 3,7 δισεκατομμύρια δολάρια) είναι η δυνατότητά τους να ανανεώσουν άμεσα τον εξοπλισμό τους, κυρίως τα κρίσιμα αντιπυραυλικά τους συστήματα THAAD και Patriot, που χρησιμοποιούνται ευρέως και τα ραντάρ. Αυτός είναι κι ένας από τους λόγους που πιέζουν τους συμμάχους τους ευρωπαίους και μη να ενισχύσουν την «ασπίδα» τους που μπάζει.

Αντίστοιχα είναι τα προβλήματα των ΗΠΑ, όσον αφορά την απόπειρά τους να ανατραπεί το ιρανικό καθεστώς «από τα μέσα». Ο κόσμος που διαδήλωνε μαζικά σε όλο το Ιράν ενάντια στο καθεστώς, πλειοψηφικά ούτε θέλει, ούτε περιμένει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, να τον «ελευθερώσουν» με τις βόμβες τους. Οι φιλοαμερικανικές και φιλοϊσραηλινές ιρανικές οργανώσεις δεν έχουν την απαραίτητη δύναμη και επιρροή μέσα στο Ιράν όπου το σύνθημα «ούτε σάχης - ούτε θρησκευτικός ηγέτης» ήταν κυρίαρχο στις πρόσφατες διαδηλώσεις.

Ο «διάδοχος» του Σάχη, Παχλαβί ή οι «Μουτζαχεντίν του Λαού» μπορεί να έχουν μια επιρροή σε ένα κομμάτι της ιρανικής διασποράς, αλλά δεν ισχύει το ίδιο στο εσωτερικό του Ιράν. «Θεωρώ ότι δεν έχουν απολύτως κανένα ρόλο ή δυναμική» δήλωσε χαρακτηριστικα για τους πρώτους, στους Financial Times, ο Michael Rubin, εμπειρογνώμονας για το Ιράν. Ενώ για τον Παχλαβί, δεν το πιστεύει ούτε ο ίδιος ο Τραμπ που έχει δηλώσει: «Ο πρίγκιπας φαίνεται πολύ καλός άνθρωπος», αλλά «μου φαίνεται ότι κάποιος από το εσωτερικό θα ήταν πιο κατάλληλος».

Όσον αφορά τους Κούρδους του Ιράν, μέσα σε τρεις μέρες ο Τραμπ πέτυχε να δηλώσει ότι «θα ήταν υπέροχο να μπουν οι Κούρδοι στο Ιράν» και λίγο μετά, ότι «δεν θέλω να μπούνε, ο πόλεμος είναι ήδη αρκετά περίπλοκος χωρίς να μπουν και οι Κούρδοι». Αυτό που προκύπτει απο τις ανακοινώσεις των Κούρδων του Ιράκ και κάποιων κουρδικών οργανώσεων του Ιράν είναι ότι υπήρξε προσέγγιση από τους αμερικάνους. Το Ιράν απάντησε χτυπώντας όχι μόνο τις αμερικάνικες βάσεις αλλά και κούρδικες ένοπλες ομάδες του Ιράκ οι οποίες ήρθαν σε σύγκρουση με σιίτικες πολιτοφυλακές.   

Τα μεν επιτελεία του Τραμπ φοβούνται μια νέα αποσταθεροποίηση στο Ιράκ αν αρχίσουν οι Κούρδοι να συγκρούονται με τους Σιίτες -πάνω ακριβώς στην ώρα που οι ΗΠΑ στη γειτονική Συρία με κόπο πέτυχαν μια εκεχειρία των εκεί Κούρδων με το ασταθές καθεστώς του Αλ Σάραα να έχει το πάνω χέρι. Οι δε Κούρδοι του Ιράν, κομμάτι των οποίων συμμετείχε στην εξέγερση εναντίον του ιρανικού καθεστώτος, έχουν κάθε λόγο να μην εμπιστεύονται τον Τραμπ, που μόλις πριν δύο μήνες, πούλησε τους Κούρδους της Συρίας.

Αντιμέτωπος με τον «εσωτερικό εχθρό»

Πάνω από όλα, ο Τραμπ, βρίσκεται αντιμέτωπος στο εσωτερικό του με ένα τεράστιο κύμα δυσαρέσκειας που όλο και διογκώνεται μετά το φιάσκο της ICE στη Μινεσότα, τώρα και λόγω του πολέμου. Στα τελευταία γκάλοπ, μόνο το 29% των Αμερικανών δήλωνε ότι εγκρίνει τις επιθέσεις. Εκατομμύρια άνθρωποι ετοιμάζονται να διαδηλώσουν στις 28 Μαρτη στα No Κings ενάντια στον «βασιλιά» του ρατσισμού, του σεξισμού και του πολέμου.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες οδήγησαν τον Τραμπ, την δέκατη μέρα του πολέμου (φρενάροντας την ανοδική πορεία της τιμής του πετρελαίου την καθοδική πορεία της Γουόλ Στριτ) να ανακοινώσει ότι ο πόλεμος στο Ιράν είναι μια «σύντομη εκδρομή που κανείς δεν τολμούσε να κάνει», που «έχει σχεδόν ολοκληρωθεί» και θα «τελειώσει σύντομα» – αλλά όχι αυτή την εβδομάδα», γιατί «έχουμε ήδη κερδίσει αλλά δεν έχουμε κερδίσει αρκετά». Σαν «κέρδος» παρουσίασε ότι εξουδετέρωσε ανύπαρκτες απειλές, ότι το Ιράν ετοιμαζόταν να επιτεθεί στις γύρω χώρες και ότι ήταν έτοιμο να φτιάξει πυρηνικά όπλα που τον Ιούλη ισχυριζόταν ότι κατέστρεψε! Aμέσως μετά πρόσθεσε ότι «οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν το Ιράκ είκοσι φορές πιο σκληρά και θα καταστήσουν αδύνατη την ανασυγκρότησή του ως Έθνους. Ο Θάνατος, η Φωτιά και η Οργή θα βασιλεύουν πάνω τους. Αλλά ελπίζω και προσεύχομαι να μη συμβεί αυτό.»

Όπως σημειώνει ο Άλεξ Καλίνικος: «Δεν είναι περίεργο που ο αρθρογράφος των Financial Times, Γκίντεον Ράχμαν έγραψε στο Twitter: “Με το πετρέλαιο στα 110 δολάρια το βαρέλι και έναν άλλο Χαμενεΐ στην ηγεσία του Ιράν, η επιχείρηση Epic Fury (“επική οργή”) κινδυνεύει να μετατραπεί σε επιχείρηση Epic Failure” (“επική αποτυχία”). 

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ σε αυτή την αποτυχία. Υπό την πίεση των φίλων του από τον Κόλπο, ενδέχεται να κηρύξει νίκη και να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Αυτό θα ήταν ένα ακόμη παράδειγμα περίπτωσης Τaco («Trump Always Chickens Out», ο Τραμπ πάντα δειλιάζει»). Ή, αντί να αντιμετωπίσει την ταπείνωση, και με την παρότρυνση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενδέχεται να κλιμακώσει τον πόλεμο.

Αυτή είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη στιγμή για την ανθρωπότητα. Η κατάρρευση του παγκόσμιου καπιταλισμού μετά την οικονομική κρίση του 2007-2009 ωθεί το σύστημα με ταχύτερους ρυθμούς προς την αυτοκαταστροφή. Πρέπει να το ξεφορτωθούμε».