Στις 12.03 λεπτά της 2ας Μαρτίου 2026, ένα drone τύπου Shahed έπληξε υπόστεγο της RAF (Royal Air Force) στη Βάση Ακρωτηρίου, στη δυτική ακτή του νησιού, σηματοδοτώντας την πρώτη από πέντε απόπειρες επιθέσεων εκείνη την ημέρα κατά των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο.
Το drone Shahed, που εκτοξεύθηκε από τον νότιο Λίβανο, ήταν η μόνη απόπειρα που έφτασε στον στόχο της. Όπως δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Βασίλης Πάλμας, «διέφυγε της ανίχνευσης των ραντάρ λόγω του χαμηλού ύψους και της χαμηλής ταχύτητάς του» και προσέκρουσε σε υπόστεγο που, σύμφωνα με πληροφορίες, φιλοξενούσε αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροσκάφη U-2.
Την ίδια ημέρα εκτοξεύθηκαν ακόμη δύο drones από τον νότιο Λίβανο προς την κατεύθυνση των Βάσεων αλλά έπεσαν στη θάλασσα. Επίσης, δύο πύραυλοι που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν εντοπίστηκαν από ραντάρ σε μεγάλη απόσταση, πετώντας σε μεγάλο ύψος. Πιστεύεται ότι κατευθύνονταν προς τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο, μέχρι που σε κάποιο σημείο εξαφανίστηκαν από τα ραντάρ.
Οι πέντε απόπειρες κατά των Βρετανικών Βάσεων -εκ των οποίων μία επιτυχής- αποτέλεσαν την πρώτη άμεση αεροπορική επίθεση στις Βάσεις από κάποιο κράτος ή από κάποιο που ενεργούσε για λογαριασμό κάποιου κράτους.
Ο ρόλος των Βρετανικών Βάσεων
Η τελευταία φορά που οι Βρετανικές Βάσεις δέχθηκαν επίθεση ήταν στις 3 Αυγούστου 1986 από φιλολιβυκή ομάδα που εκτόξευσε όλμους, χειροβομβίδες και πυρά πολυβόλων από την περίμετρο της RAF Ακρωτηρίου, τραυματίζοντας τρία άτομα. Μια ομάδα που αυτοαποκαλούνταν «Ενοποιημένη Νασερική Οργάνωση» ανέλαβε την ευθύνη, επικαλούμενη τον ρόλο της βάσης του Ακρωτηρίου στην αμερικανική επίθεση κατά της Λιβύης και στην απόπειρα δολοφονίας του τότε Λίβυου ηγέτη Μουαμάρ αλ-Καντάφι στις 15 Απριλίου 1986. Η ομάδα κατηγόρησε επίσης ότι το Ακρωτήρι χρησιμοποιήθηκε για την παροχή πληροφοριών που βοήθησαν ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη να πλήξουν τα κεντρικά γραφεία της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης στην Τύνιδα τον Οκτώβριο του 1985, καθώς και ότι διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην εισβολή στην Αίγυπτο κατά την κρίση του Σουέζ το 1956.
Είναι γνωστό ακόμη, από δημοσιεύματα της εποχής, ότι το ελικόπτερο που σκότωσε τον Αχμεντ Γιασίν, ιδρυτή της Χαμάς, τον Μάρτιο του 2004, στο Λίβανο, καθοδηγούνταν από το βρετανικό ραντάρ στο Τρόοδος.
Οι Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο λειτουργούν επί δεκαετίες ως το «αβύθιστο αεροπλανοφόρο» του Ηνωμένου Βασιλείου στην περιοχή, χρησιμοποιούμενες για επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο -συμπεριλαμβανομένων αποστολών αμερικανικών κατασκοπευτικών αεροσκαφών- καθώς και για συλλογή πληροφοριών, λειτουργώντας ως «μάτια και αφτιά» των δυτικών δυνάμεων.
Η πρόσφατη επίθεση οδήγησε πολλούς από τους κατοίκους των γειτονικών χωριών της περιοχής να καταφύγουν σε συγγενείς τους σε άλλες περιοχές και στο κλείσιμο των σχολείων. «11.000 άνθρωποι ζουν στις μη στρατιωτικές περιοχές των Βάσεων, ενώ το 5% του πληθυσμού της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι Βρετανοί», σημείωσε ο ύπατος αρμοστής της κυπριακής Δημοκρατίας στο Ηνωμένο Βασίλειο Κυριάκος Κούρος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη το Ηνωμένο Βασίλειο να κάνει περισσότερα για την προστασία όχι μόνο των Βάσεων αλλά και του νησιού. Η έντονη αντίδραση της Κυπριακής Δημοκρατίας προκάλεσε την επίσκεψη στη χώρα του υπουργού Άμυνας της Βρετανίας Τζον Χίλι, αλλά και του αρχηγού της Mi6. Ταυτόχρονα ο Χριστοδουλίδης έκανε έκκληση στην Ελληνική Κυβέρνηση και τους Ευρωπαίους Εταίρους του για την αποστολή βοήθειας.
Αυτό που ακολούθησε ήταν τρομακτικό. Η Ελληνική Κυβέρνηση ανταποκρίθηκε στέλνοντας τις Φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» και 6 μαχητικά F16 S που σταθμεύουν στην Αεροπορική Βάση Αντρέας Παπανδρέου στην Πάφο. Η Γαλλία στέλνει στην περιοχή το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle και τη φρεγάτα Lanquedoc, η Ισπανία τη φρεγάτα Christobal Colon, η Ολλανδία τη φρεγάτα HNLMS Evertsen, ενώ η Βρετανία αποστέλλει και το αντιτορπιλικό τύπου 45 HMS Dragon, που είναι ικανό να εκτοξεύει 8 πυραύλους σε λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα και να καθοδηγεί έως και 16 ταυτόχρονα.
Πολεμική παρουσία
Μια πρωτοφανής παρουσία πολεμικών πλοίων στην περιοχή ενώ η ελληνική κυβέρνηση έχει επιπλέον στείλει μαχητικά F16 στη Λήμνο και έχει εγκαταστήσει Patriot στη Κάρπαθο. Είναι χαρακτηριστικό ότι όταν ο υπουργός Άμυνας Βασίλης Πάλμας ρωτήθηκε αν έχουμε αναβίωση του «Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου» που είχε εξαγγελθεί από τον Ανδρέα Παπανδρέου και τον Πρόεδρο Κληρίδη το 1993, απάντησε: «Τότε δεν είχαμε τη δυνατότητα υλοποίησης του. Σήμερα έχουν αλλάξει οι συνθήκες και μπορούμε να το υλοποιήσουμε. Έχουμε πλήρη συνεργασία και συνταύτιση με την ελληνική κυβέρνηση».
Μακρόν, Χριστοδουλίδης και Μητσοτάκης στην Κύπρο
Αποκορύφωμα βέβαια αυτών των διαδικασιών είναι η επίσκεψη Μακρόν και Μητσοτάκη στην Κύπρο για να συναντηθούν με τον Χριστοδουλίδη. Η συνάντηση και οι συνομιλίες βέβαια δεν έγιναν στο προεδρικό που συνήθως υποδέχεται τους επίσημους φιλοξενούμενους του ο Χριστοδουλίδης αλλά στην αεροπορική βάση Αντρέας Παπανδρέου στην Πάφο. Μια συνάντηση που στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα για τους στρατιωτικούς προσανατολισμούς της κυβέρνησης και βάζει την Κύπρο στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης που υπάρχει στην περιοχή, πολιτικής αλλά και στρατιωτικής, μετατρέποντας την ουσιαστικά σε στόχο.
Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι παίζουν παιχνίδια με τη φωτιά. Ήδη η τουρκική κυβέρνηση εξάγγειλε την αποστολή μαχητικών F16 στη βόρεια Κύπρο, (για την προστασία των Τουρκοκυπρίων, όπως υποστηρίζει) που θα σταθμεύουν στο αεροδρόμιο ERCAN (το παλιό στρατιωτικό αεροδρόμιο της Τύμπου), καθώς και άλλα εξοπλιστικά συστήματα.
Δεν είναι τυχαίο που πολύς κόσμος ανησυχεί. Μπορεί η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη και οι εθνικιστές να νοιώθουν περήφανοι και ασφαλείς που βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα προστασίας που έστησε η Ελληνική Κυβέρνηση αλλά η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Τα συντρίμμια των πυραύλων που έπεσαν στην περιοχή των βάσεων, ο κόσμος που έφυγε από τα σπίτια του, τα σχολεία που έμειναν για μια εβδομάδα κλειστά, μαρτυρούν το αντίθετο.
Αντίδραση
Γι’ αυτό και υπήρξαν άμεσες κινητοποιήσεις ενάντια στον πόλεμο και την συμμετοχή των βρετανικών βάσεων σε αυτό. Την Τρίτη 3 του Μάρτη καλέστηκε αντιπολεμική εκδήλωση στο θέατρο στον μόλο στη Λεμεσό. Το θέατρο ξεχείλισε και ο κόσμος απλώνονταν και στο δασάκι γύρω-γύρω. Τα συνθήματα ξεκάθαρα: «Σταματήστε τον πόλεμο – καμιά συμμετοχή στη γενοκτονία» «Κλείστε τις βάσεις του θανάτου». Ακολούθησε μια δεύτερη συγκέντρωση το Σάββατο 7 Μαρτίου στη Λευκωσία με πορεία από το Υπουργείο Εσωτερικών στο Προεδρικό Μέγαρο. Εκατοντάδες κόσμος συμμετείχε κάτω από το πανό με το σύνθημα: «ΕΞΩ ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ – ΕΞΩ Η ΚΥΠΡΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ». Συγκεντρωθήκαμε έξω από το Προεδρικό, κλείνοντας τον δρόμο, και ακολούθησαν ομιλίες και καλλιτεχνικό πρόγραμμα με αντιπολεμικά τραγούδια.
Την επόμενη μέρα, 8 του Μάρτη, που είναι η διεθνής ημέρα της γυναίκας, οι γυναικείες οργανώσεις της Αριστεράς οργάνωσαν πορεία στο κέντρο της Λευκωσίας που ουσιαστικά μετατράπηκε σε αντιπολεμική εκδήλωση ενώ είχε και την στήριξη πολλών ανδρών.
Η οργή και η αγανάκτηση για τη στάση της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη, που ουσιαστικά στέκει στο πλευρό του Νετανιάχου δεν πρόκειται να σβήσει έτσι εύκολα. Δεν είναι εύκολο να ξεχάσει κανείς τις εικόνες του Χριστοδουλίδη που επισκέφτηκε τον Νετανιάχου και αγκαλιαζόταν μαζί του την ώρα που ήταν καταζητούμενος από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης σαν εγκληματίας πολέμου. Ακόμη και τώρα που ευθύνεται για την δολοφονία χιλιάδων αμάχων, ανάμεσα τους πολλά παιδιά δεν τολμά να καταγγείλει τον φονιά Νετανιάχου και να ζητήσει να σταματήσει η συμμετοχή των βάσεων σε αυτό το αιματοκύλισμα.
Μπορεί να είναι κυρίαρχες οι βάσεις αλλά δεν παύουν να βρίσκονται στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και η κυβέρνηση έχει και δικαίωμα και υποχρέωση να παρεμβαίνει στον τρόπο που χρησιμοποιούνται εναντίον των λαών της περιοχής και να απαιτήσει να σταματήσουν. Αυτό θα συνεχίσουμε να απαιτούμε με τις διαδηλώσεις μας όπως και το οριστικό κλείσιμο τους.