Γιώργος Πίττας, Σοφία Γαρμπή 06/05/2026, No 1721

Πρωτοσέλιδο της Εργατικής Πρωτοπορίας τον Δεκέμβρη του 1979 και της Εργατικής Αλληλεγγύης τον Γενάρη του 2024

 

Το πρώτο πράγμα που έκανε ο Μητσοτάκης όταν ήρθε στην κυβέρνηση το καλοκαίρι του 2019 ήταν να κατεβάσει ένα νομοσχέδιο που ποινικοποιούσε τις καταλήψεις προβλέποντας ποινή­ έως και 3 χρόνια φυλάκισης «σε όποιον παράνομα εισέρχεται και παραμένει» σε δημόσια κτίρια, για να επιτεθεί στη συνέχεια στο φοιτητικό άσυλο.

Ο λόγος που ξεκίνησε και συνεχίζει μέχρι σήμερα τις επιθέσεις στη δημόσια Παιδεία έχει να κάνει με την αγωνία του να ιδιωτικοποιήσει τον χώρο της εκπαίδευσης προσαρμόζοντάς τον στις επιταγές της αγοράς. Αλλά κυρίως έχει να κάνει  με το γεγονός ότι, πενήντα δύο χρόνια τώρα, η άρχουσα τάξη και οι βασικοί διαχειριστές της, η Νέα Δημοκρατία και κομμάτια της σοσιαλδημοκρατίας πασχίζουν -αλλά δεν μπορούν- να ξεφορτωθούν τις λεγόμενες «παθογένειες της Μεταπολίτευσης». Δηλαδή, τις κατακτήσεις και τα δικαιώματα που κερδήθηκαν όλη αυτήν την περίοδο, και μαζί τους τις αγωνιστικές παραδόσεις, τη βαθιά ριζοσπαστικοποίηση και την Αριστερά.  

Το φοιτητικό κίνημα ήταν η αφετηρία της ριζοσπαστικοποίησης που σημάδεψε την πτώση της δικτατορίας και συνέχισε να τροφοδοτεί τους αγώνες και στα επόμενα χρόνια με αλλεπάλληλα μεγάλα κινήματα καταλήψεων. Από την κατάληψη του Πολυτεχνείου το 1973 στις φοιτητικές καταλήψεις το 1979, στις πρώτες μαθητικές καταλήψεις το 1986, στις φοιτητικές καταλήψεις το 1987, στις φοιτητικές μαθητικές καταλήψεις το 1990-91, στις μαθητικές καταλήψεις το 1999, στις φοιτητικές καταλήψεις του 2006-7 και του 2024. Πυροκροτητής για να ξεσπάσουν αυτά τα κινήματα διαχρονικά ήταν η επαναστατική, αντικαπιταλιστική Αριστερά.  

Πολυτεχνείο 1973

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ξεκίνησε με πρωτοβουλία των δυνάμεων της επαναστατικής Αριστεράς (ανάμεσά τους και της ΟΣΕ, της οργάνωσης από την οποία προήλθε το ΣΕΚ) που έκαναν τότε τα πρώτα τους βήματα. Η κατάληψη ξεκίνησε μετά από πρόταση που μπήκε από αυτές τις δυνάμεις στη συνέλευση που γινόταν στη Νομική από την οποία εκατοντάδες φοιτητές/ριες έφυγαν για να μπουν στο Πολυτεχνείο. Στις τρεις μέρες της εξέγερσης δίπλα στη σύγκρουση με τη Χούντα εξελισσόταν μια εσωτερική διαπάλη μέσα στις φοιτητικές συνελεύσεις. 

Οι δυνάμεις του ΚΚΕ (η «Αντι ΕΦΕΕ όπως λεγόταν τότε η ΚΝΕ) και του ΚΚΕ εσωτερικού (Ρήγας Φεραίος) επιχείρησαν αρχικά να σταματήσουν την κατάληψη και όταν δεν τα κατάφεραν, επεδίωξαν τη γραμμή της «απαγκίστρωσης». Ταυτόχρονα προσπάθησαν να περιορίσουν την εξέγερση σε «φοιτητικά αιτήματα» και όχι στο να πέσει η Χούντα. Θεωρούσαν ότι η δικτατορία δεν μπορεί να ανατραπεί από το κίνημα της νεολαίας και των εργατών, αλλά χρειάζεται ένα σχέδιο «συντεταγμένης διαδοχής» με προοπτική εκλογές και ανοίγματα στα αστικά πολιτικά κόμματα με στόχο μια σταδιακή αποχουντοποίηση. 

Στις γενικές συνελεύσεις που συνέβαιναν εντός του Πολυτεχνείου απέτυχαν και στους τρεις αυτούς στόχους. Η φοιτητική κατάληψη οδήγησε σε εργατική εξέγερση και μετωπική σύγκρουση με τη Χούντα που την ανάγκασε να κατεβάσει τα τανκς Λίγες εβδομάδες μετά την καταστολή της εξέγερσης, το διαβόητο φύλλο Νο 8 της Πανσπουδαστικής, της εφημερίδας της ΑντιΕΦΕΕ, επέμενε καταγγέλλοντας τους πρωτεργάτες της εξέγερσης για “....την προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολυτεχνείου την Τετάρτη 14 του Νοέμβρη, 350 οργανωμένων πρακτόρων της ΚΥΠ... για να δικαιολογήσουν την επαναφορά του στρατιωτικού νόμου και το δυνάμωμα της αιματηρής τρομοκρατίας”.

Νόμος 815

Αντίθετα, το Πολυτεχνείο άνοιξε το δρόμο για την κατάρρευση της Χούντας το 1974. Η Νέα Δημοκρατία που ήρθε στην εξουσία αντιμετώπιζε με άγρια καταστολή το ισχυρό φοιτητικό κίνημα στο οποίο κυριαρχούσε η Αριστερά. Το καλοκαίρι του 1978 επιχείρησε να βάλει να βάλει χέρι στα Πανεπιστήμια με τον Νόμο 815. Την πλειοψηφία στις σχολές είχαν η ΠΚΣ, η ΠΑΣΠ και ο Ρήγας Φεραίος, δυνάμεις που ένωνε η κοινή γραμμή μιας «αλλαγής» που θα ερχόταν από από τα πάνω στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές. Βασική γραμμή τους ήταν ότι «αφού ψηφίστηκε ο νόμος το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αποδυναμώσουμε ορισμένες διατάξεις του κι όχι η απαίτηση της απόσυρσης του νόμου» έλεγε σε συνέντευξη του στην Εργατική Αλληλεγγύη ο Πέτρος Κωνσταντίνου φοιτητής τότε στην ΑΣΟΕΕ. «Η επαναστατική αριστερά κι ένας κόσμος από τα κάτω αμφισβήτησε αυτή τη γραμμή. Το 1978 έγινε η πρώτη, μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, κατάληψη στο Πανεπιστήμιο Πάτρας και το 1979 οι καταλήψεις απλώθηκαν σε μια σειρά από σχολές... Στις 3 Γενάρη του ’80 ο Καραμανλής ανακοίνωσε την απόσυρση του νόμου.

Το 1979-80, η επαναστατική Αριστερά άρχισε να παίζει ξανά βασικό ρόλο στα πανεπιστήμια. Η διάσπαση του Ρήγα Φεραίου, η Β’ Πανελλαδική, ήταν καθοριστική. Δημιουργήθηκε ένα κύμα φοιτητικών συσπειρώσεων το οποίο ήταν μαζικό, είχε βάση στις σχολές, μπορούσε να παίρνει συνελεύσεις. Αυτές οι δυνάμεις αποτέλεσαν το οργανωτικό κορμό για μια πρωτοβουλία με στόχο το σπάσιμο της απαγόρευσης το 1980 να πάει η Πορεία του Πολυτεχνείου στην αμερικάνικη πρεσβεία -που στηρίχθηκε από το ΚΚΕ μ-λ, την Κ.Ο Μαχητής, την ΟΚΔΕ, την Β’ Πανελλαδική, την ΟΣΕ, τις συσπειρώσεις στο Πολυτεχνείο και την Φυσικομαθηματική Σχολή. Σαν ΟΣΕ, δώσαμε τη μάχη όχι μόνο για να φτιαχτεί αυτό το μέτωπο αλλά και για να απευθυνθεί στον κόσμο του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ... Τη μέρα της πορείας φτάσαμε τελικά να συσπειρώσουμε πάνω από 20.000. Ήταν κόσμος από τα μπλοκ του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ που δεν υπάκουσε στη γραμμή των ηγεσιών που του έλεγαν να διαλυθεί στο Σύνταγμα...»

«Παρά τη συμβιβαστική στάση της αντιπολίτευσης και την ιδιαίτερα εχθρική στάση της ηγεσίας του ΚΚΕ, που μιλούσε ξανά για «προβοκάτορες» (και δεν έμεινε μόνο στα λόγια, οργανώνοντας επίθεση στην κατάληψη του Χημείου), το 1979 οι φοιτητές επιβεβαίωσαν ότι το όπλο της κατάληψης παραμένει στα χέρια του κινήματος και λειτουργεί προωθητικά για την πολιτικοποίηση νέας γενιάς αγωνιστών και αγωνιστριών» γράφει ο Πάνος Γκαργκάνας στο άρθρο του (Σοσιαλισμός από τα Κάτω) «50 χρόνια Μεταπολίτευσης». «Από εκείνο το κύμα ενεργοποιήθηκε το ρήγμα της νεολαίας με τη δεξιά πολιτική της ηγεσίας του ΚΚΕ εσωτερικού. Η Β’΄Πανελλαδική, όπως ονομάστηκε η κίνηση που αποχώρησε μαζικά προς τα αριστερά από την κομματική νεολαία, ήταν προπομπός αντίστοιχων κινήσεων. Η πιο γνωστή είναι η ρήξη στην ΚΝΕ που οδήγησε στη δημιουργία του Νέου Αριστερού Ρεύματος (ΝΑΡ) μετά τη συμμετοχή της ηγεσίας του ΚΚΕ στις συγκυβερνήσεις αρχικά με τη ΝΔ και στη συνέχεια με ΝΔ και ΠΑΣΟΚ μαζί το 1989-90». 

Μαθητικές καταλήψεις

Αυτή τη ρήξη τροφοδότησαν τρία κύματα καταλήψεων, το 1986-87 στα λύκεια, του φθινόπωρου 1987 στις σχολές και του 1998 στα τεχνικά λύκεια. Οι καταλήψεις του 1986 ξεκίνησαν από τα Πολυκλαδικά Λύκεια και απλώθηκαν και στα γενικά ενάντια στο νόμο Τρίτση. Ήταν οι πρώτες μαθητικές καταλήψεις που έγιναν ποτέ. Κι έγιναν κόντρα σε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ. Στην πρώτη γραμμή αυτού του κινήματος βρέθηκε η «Μαθητική Πρωτοβουλία» που είχε συγκροτηθεί δύο χρόνια νωρίτερα από μαθητές της ΟΣΕ και ανένταχτους αριστερούς, η οποία με κέντρο τα πολυκλαδικά Λύκεια Πειραιά, Αμπελοκήπων, Ν. Φιλαδέλφειας και αρκετά Γενικά Λύκεια. Δημιουργήθηκε ρήγμα στο εσωτερικό της ΚΝΕ που συμμετείχε στις καταλήψεις, με στόχο να τις κλείσει (όπως και τελικά συνέβη) αλλά το 1988 ακολούθησε κύμα καταλήψεων στα τεχνικά λύκεια, στο οποίο πίεζε το πιο μαχητικό κομμάτι της βάσης της.         

«Οι φοιτητικές καταλήψεις του 1987 ενάντια στις “μεταρρυθμίσεις” του  Αντώνη Τρίτση» γράφει ο Γιώργος Ράγκος, πρωτοετής φοιτητής τότε στα Γιάννενα, «ήταν το πρώτο μεγάλο κύμα καταλήψεων στις σχολές μετά το ‘79 που δημιούργησε νέα γενιά ριζοσπαστικοποίησης και μαζικοποίησε τις Αριστερές Συσπειρώσεις Φοιτητών, τα σχήματα της αντικαπιταλιστικής και επαναστατικής Αριστεράς στις σχολές. Δημιουργήθηκε ένας ισχυρός αντικαπιταλιστικός πόλος μέσα στις σχολές που ήρθε σε σύγκρουση με τη ρεφορμιστική πολιτική της ΚΝΕ που ήταν ενάντια στις καταλήψεις. Αυτή η σύγκρουση έπαιξε ρόλο στο να "βοηθήσει" ολόκληρα κομμάτια της ΚΝΕ να σπάσουν με τον ρεφορμισμό δύο χρόνια αργότερα, το 1989, με αφορμή τη δημιουργία της κυβέρνησης Τζανετάκη» (στην οποία συμμετείχαν η Νέα Δημοκρατία και οι δυνάμεις του ΚΚΕ και του ΚΚΕ εσωτερικού μέσα από τον Ενιαίο Συνασπισμό)..

Ο ερχομός στην εξουσία της κυβέρνησης (του μπαμπά) Μητσοτάκη το 1990 σήμανε μια κατά μέτωπο επίθεση στην εργατική τάξη και στη νεολαία. Τον Νοέμβρη του 1990 ο υπουργός Παιδείας Κοντογιαννόπουλος ανακοίνωσε «πολυνομοσχέδιο» που πρόβλεπε κατάργηση της δωρεάν παροχής συγγραμμάτων, κατάργηση σε σίτιση-στέγαση, περιορισμό της φοιτητικής συμμετοχής στην ανάδειξη των πανεπιστημιακών οργάνων, ιδιωτικά ΑΕΙ, χτύπημα στο άσυλο. Στο μεταξύ ο Κοντογιαννόπουλος είχε ήδη δημοσιεύσει δυο υπουργικά διατάγματα για τα γυμνάσια και τα λύκεια που προέβλεπαν: επαναφορά της ποδιάς στα γυμνάσια, επαναφορά της καθημερινής προσευχής, του ομαδικού εκκλησιασμού και της έπαρσης της σημαίας, κατάργηση των αδικαιολόγητων απουσιών κ.α. 

Η πρωτοβουλία για συνελεύσεις και κινητοποιήσεις στις σχολές ήρθε από τις δυνάμεις της ριζοσπαστικής και επαναστατικής Αριστεράς, δηλαδή: την «ΚΝΕ Γράψα» (που ένα χρόνο πριν είχε αποχωρήσει μαζικά από το ΚΚΕ για να συγκροτήσει το ΝΑΡ) σε συνεργασία με τα διάφορα προϋπάρχοντα σχήματα των Συσπειρώσεων, τις Αγωνιστικές Κινήσεις και τις Επαναστατικές Σοσιαλιστικές Ομάδες Φοιτητών-Σπουδαστών (ΕΣΟΦ-Σ) που είχαν δημιουργηθεί με πρωτοβουλία της ΟΣΕ ένα χρόνο πριν.

Αλλά και εδώ το περιεχόμενο και τα μέσα που θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει το κίνημα δεν ήταν ξεκάθαρα. Σε ένα μεγάλο μέρος του πιο πρωτοπόρου κομματιού κυριαρχούσε η ανάλυση ενός επερχομενου «βαριού νεοσυντηρητικού χειμώνα». Το σύνθημα «κάτω η Νέα Δημοκρατία» χαρακτηριζόταν «πρόωρο» ή ακόμη και λάθος γιατί «κι αν έφευγε, δεν άλλαζε τίποτα, θα ακολουθούσε το ΠΑΣΟΚ».  Πάνω σε αυτά τα ζητήματα καθώς και στη σύνδεση με τους εργατικούς αγώνες εστίαζε η πρόταση των ΕΣΟΦ. Στην έκτακτη έκδοση της Εργατικής Αλληλεγγύης στις 19 Νοεμβρη του 1990: «Οι ΕΣΟΦ προτείνουν κλιμάκωση του αγώνα με καταλήψεις, εκλογή επιτροπών αγώνα από τις γενικές συνελεύσεις... Καλούμε τις συναγωνίστριες και τους συναγωνιστές που απορρίπτουν τη “ρεαλιστική πολιτική” του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΝ, που υποστηρίζουν τους αγώνες για την ανατροπή της ΝΔ, που προβάλλουν την σοσιαλιστική διέξοδο από την κρίση του κεφαλαίου, να παλέψουμε μαζί χτίζοντας μια οργανωμένη δύναμη που θα στηρίζει αυτήν την προοπτική».

Δολοφονία Τεμπονέρα

Καθοριστικό ρόλο για την κλιμάκωση και καθολική επικράτηση των καταλήψεων στις σχολές τον Δεκέμβρη του ‘90 έπαιξε η άγρια αστυνομική βία στις διαδηλώσεις και κυρίως το κύμα των καταλήψεων σε 2000 σχολεία. Τον Γενάρη του ’91, το σχέδιο «ανακατάληψης» των σχολείων από τους «αγανακτισμένους» των τοπικών της ΝΔ και της ΟΝΝΕΔ οδήγησε στη δολοφονία του Νίκου Τεμπονέρα τη νύχτα 8 προς 9 Γενάρη στην Πάτρα. 

Το τριήμερο που ακολούθησε η Πάτρα, η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και όλες οι πόλεις βρέθηκαν σε κατάσταση γενικού ξεσηκωμού απαιτώντας «κάτω η κυβέρνηση των δολοφόνων». Ο Κοντογιαννόπουλος έχει ήδη παραιτηθεί και ο Σουφλιάς που τον διαδέχεται απέσυρε το «πολυνομοσχέδιο» και ζήτησε διάλογο. Οι καταλήψεις είχαν ήδη πετύχει μια τεράστια νίκη. Αλλά στις περισσότερες σχολές συνεχίστηκαν παίρνοντας αντιπολεμικό περιεχόμενο ενάντια στην ελληνική συμμετοχή στον πόλεμο στο Ιράκ τον Φλεβάρη του 1991.

Οι ηγεσίες των κομμάτων της αντιπολίτευσης δεν στήριζαν τις καταλήψεις. Το ΠΑΣΟΚ του Αντρέα Παπανδρέου είχε τη θεωρία «αφήστε την κυβέρνηση να πέσει σαν ώριμο φρούτο» και ο Ενιαίος Συνασπισμός του Φλωράκη και του Κύρκου ήταν ενάντια στις «ακρότητες» και τους «τυχοδιωκτισμούς». «Τα σχολεία πρέπει να λειτουργούν» δήλωνε ο Φαράκος, τότε Γ.Γ της ΚΕ του ΚΚΕ. Αλλά η βάση τους ακολούθησε διαφορετικό δρόμο. Στα πλαίσια των συνελεύσεων κερδήθηκαν οι φοιτητές-ριες και αρκετά σχήματα του Συνασπισμού και της ΠΑΣΠ εξασφαλίζοντας ευρεία πλειοψηφία στις καταλήψεις και σμπαραλιάζοντας τον απεργοσπαστικό μηχανισμό της ΔΑΠ.  

Η νίκη των μαθητικών και φοιτητικών καταλήψεων έδωσε έμπνευση και αυτοπεποίθηση στην εργατική τάξη. Η Νέα Δημοκρατία κατέρρευσε κάτω από τους μαζικούς αγώνες των εργατών με πρωτοπόρους τους εργαζόμενους στην ΕΑΣ (σημερινή ΕΘΕΛ) που έκαναν 18 μήνες απεργία. Στις σχολές υποχώρησε η παντοδυναμία της ΔΑΠ και δημιουργήθηκαν τα ΕΑΑΚ. Οι καταλήψεις του 1990-91σημάδεψαν το πανεκπαιδευτικό κίνημα. Η δεκαετία του ’90 ήταν γεμάτη από μικρότερα και μεγαλύτερα κύματα καταλήψεων με κορυφαίο αυτό στα Λύκεια και τα γυμνάσια το 1999 ενάντια στον νόμο Αρσένη. 

Άρθρο 16

Η δεκαετία του 2000 ξεκίνησε με τη νεολαία να διαδηλώνει για την Παλαιστίνη, να ξεσηκώνεται ενάντια στις αμερικανικές επεμβάσεις στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Το 2006 η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με υπουργό Παιδείας τότε τη Μαριέττα Γιαννάκου, επιχείρησε μία τεράστια νεοφιλελεύθερη επίθεση στη δημόσια εκπαίδευση με τον νόμο-πλαίσιο και βάζοντας μπροστά την αναθεώρηση του άρθρου 16. Η αναθεώρηση του άρθρου 16 δεν έγινε ποτέ και έναν χρόνο μετά οι φοιτητές μαζί με τους μαθητές πρωταγωνίστησαν στην εξέγερση του 2008 μετά τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου. 

Σε αυτή η ανατροπή, πρωταγωνιστικό ρόλο στο κίνημα έπαιξαν οι δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς: τα ΕΑΑΚ και η Πρωτοβουλία Γένοβα. Οι ξεκάθαρες επιλογές της κατάληψης, με τις γενικές συνελεύσεις, τα συλλαλητήρια κάθε βδομάδα, το Πανελλαδικό Συντονιστικό Συνελεύσεων και Καταλήψεων να είναι όργανο συντονισμού, είναι αυτές που οδήγησαν στη νίκη. Τα κοινά πλαίσια των συνελεύσεων τράβηξαν τους πάντες στον αγώνα, την ΚΝΕ και την ΠΑΣΠ. Η ανταρσία της βάσης πίεσε την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και τελικά αποχώρησε από την Αναθεώρηση. Επικρατούσε η λογική της κοινής δράσης και όχι του αποκλεισμού. Η πρωτοβουλία ΓΕΝΟΒΑ έπαιξε ρόλο στο σπάσιμο της αντίληψης ότι οι καθηγητές είναι κομμάτι του πανεπιστημιακού κατεστημένου, βάζοντας με επιμονή ότι πρέπει να κερδηθούν στη μάχη τα εργατικά συνδικάτα. Η απεργία διαρκείας της ΠΟΣΔΕΠ αποδείχτηκε βασικό συστατικό της νίκης. Το ίδιο και τα καλέσματα στα συνδικάτα για απεργιακή δράση. Εμπνευσμένοι από την πρώτη νίκη των φοιτητικών καταλήψεων οι δάσκαλοι προχώρησαν την ιστορική απεργία διάρκειας 6 εβδομάδων με την έναρξη του σχολικού έτους τον Σεπτέμβρη. 

«Οι φοιτητές που συμμετείχαν και οργάνωναν τις καταλήψεις ήταν η γενιά που διαδήλωνε στο Σιάτλ και στη Γένοβα που είχαν επηρεαστεί από τις ιδέες του αντικαπιταλιστικού κινήματος και το σύνθημα “Οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη”», γράφει η Λένα Βερδέ. «Ήταν οι μαθητές της 15 Φλεβάρη 2003 ενάντια στην επέμβαση στο Ιράκ. Στη συνέχεια οι ίδιοι πλαισίωσαν σαν εργαζόμενοι πια σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τις μεγάλες Πανεργατικές Απεργίες, τις απεργίες διαρκείας, τις καταλήψεις χώρων δουλειάς, τα κινήματα των πλατειών και όλες τις κινητοποιήσεις. Οι ίδιοι ήταν και εξακολουθούν να είναι οι πρωταγωνιστές της πολιτικοποίησης και της αριστερής στροφής του κινήματος, του ΟΧΙ του δημοψηφίσματος το 2015 και όλων των αγώνων που συνεχίζουν. Εκείνο το κίνημα έβαλε τις βάσεις και για τη συγκρότηση της αντικαπιταλιστικής αριστεράς σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο. Τότε άνοιξε η συζήτηση για την ανάγκη κοινού βηματισμού της αντικαπιταλιστικής αριστεράς που οδήγησε στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ, εξασφαλίζοντας ότι οι δυνάμεις της δίνουν σήμερα από καλύτερη θέση τη μάχη ενάντια στις μνημονιακές επιθέσεις».

Όχι στα ιδιωτικά Πανεπιστήμια

Το 2024, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έφερε νομοσχέδιο που επέτρεπε την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων δηλώνοντας ότι μέχρι τέλη Γενάρη το νομοσχέδιο θα έχει κατατεθεί και ψηφιστεί. Εν τέλει μετά από δυόμιση μήνες καταλήψεων η κυβέρνηση αναγκάστηκε να ψηφίζει απομονωμένη το νομοσχέδιο, την ώρα που το κέντρο της Αθήνας είχε πλημμυρίσει φοιτητές και απεργούς για την Παγκόσμια Μέρα των Γυναικών στις 8 Μάρτη.

«Οι φοιτητικές καταλήψεις και η πλατιά συμπαράσταση που ξεσήκωσαν δεν έπεσαν από τον ουρανό», έγραφε ο Παντελής Παναγιωτακόπουλος. «Χρειάστηκαν πολιτικές μάχες και πρωτοβουλίες από την επαναστατική Αριστερά για να φτάσουμε μέχρι εδώ. Χρειάστηκε σύγκρουση με τις αντιλήψεις που μίλαγαν για αρνητικούς συσχετισμούς, που θεωρούσαν ότι δεν μπορούν να βγουν καταλήψεις διαρκείας, που υποστήριζαν ότι αυτή η μορφή πάλης ανήκει στο παρελθόν. Οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες από το ΣΕΚ στις Σχολές από την πρώτη εβδομάδα μπήκαν στις σχολές με αφίσα και προκήρυξη που καλούσε σε καταλήψεις διαρκείας. Αυτό έπαιξε ρόλο στον προσανατολισμό του κινήματος. Είχαμε την εκτίμηση ότι η νεολαία είναι γεμάτη οργή και συμμετείχε μαζικά στους αγώνες της προηγούμενης περιόδου, στις διαδηλώσεις ενάντια στο έγκλημα στα Τέμπη, στο κίνημα αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη, στο Πολυτεχνείο, στους αγώνες ενάντια στον σεξισμό και την καταπίεση, στους αγώνες ενάντια στον ρατσισμό και την φασιστική απειλή. Είχαμε την εκτίμηση ότι αυτός ο κόσμος μπορεί να δώσει αυτή την μάχη και να συνδεθεί με την εργατική τάξη ενάντια στις επιθέσεις της κυβέρνησης.

Η Αριστερά στις σχολές, τα σχήματα γύρω από το δίκτυο των ΕΑΑΚ και η ΚΝΕ παρά τις αρχικές ταλαντεύσεις μπήκαν στις καταλήψεις. Η ΔΑΠ και η ΠΑΣΠ στις περισσότερες σχολές δεν μπόρεσαν να κατεβάσουν πλαίσια αντικατάληψης και όπου το τόλμησαν έχασαν πανηγυρικά. Η ΚΝΕ σε αντίθεση με το ‘06-‘07 έτρεξε να μπει στο κίνημα για να μπορέσει να το ελέγξει και η κατάληξη ήταν να βρίσκεται για όγδοη σερί βδομάδα μέσα στις καταλήψεις. Η δύναμη της ριζοσπαστικοποίησης των φοιτητών δεν άφησε περιθώρια για πισωγυρίσματα και φρεναρίσματα όσο και αν το προσπάθησαν σε διάφορες σχολές».