Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 29/4 στο χώρο της Έκθεσης Βιβλίου στην πλατεία της Ν. Σμύρνης η εκδήλωση-παρουσίαση του βιβλίου «ΙΡΑΝ – Ιμπεριαλισμός και Πόλεμος, Αντίσταση και Επανάσταση», με ομιλητές τον Χάρη Γολέμη από την εφημερίδα Εποχή και την δημοσιογράφο και μέλος της Συμμαχίας Σταματήστε τον Πόλεμο, Φύλλια Πολίτη. Τη συζήτηση συντόνισε η Μαρίζα Ψαλτάκου, από τον τοπικό πυρήνα του ΣΕΚ στη Ν. Σμύρνη. Παρουσιάζουμε βασικά αποσπάσματα των δυο εισηγήσεων.
Τη συζήτηση άνοιξε ο Χάρης Γολέμης:
«Πρώτα απ' όλα θέλω να ευχαριστήσω το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο για την ευγενική του πρόσκληση να μετάσχω στην παρουσίαση αυτού του βιβλίου για το Ιράν. Το γεγονός ότι επιλέχθηκα ως ομιλητής παρότι ανήκω σε ένα διαφορετικό ιδεολογικό και πολιτικό χώρο από το δικό σας, πέρα απ' το ότι με τιμά δείχνει και ότι υπάρχει από την πλευρά σας ένα ειλικρινές ενδιαφέρον για τη δημιουργία ενός πλατιού αντιπολεμικού, αντιιμπεριαλιστικού κινήματος, χωρίς face control στη χώρα μας αλλά και ευρύτερα και πραγματικά νομίζω ότι αυτό είναι απολύτως αναγκαίο.
Διαβάζοντας το βιβλίο ένιωσα μια πολύ ευχάριστη έκπληξη γιατί δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη πολιτική μπροσούρα. Όχι πως αδικώ τις μπροσούρες, που υπηρετώντας κάποιο συγκεκριμένο στόχο μιας συλλογικότητας δεν δίνει ιδιαίτερη σημασία στις πληροφορίες που περιέχει και πολύ περισσότερο στην ανάλυσή τους. Αντίθετα, εδώ έχουμε να κάνουμε με μια πολύ καλή αισθητικά έκδοση με πολλές φωτογραφίες, ξέρετε και το αισθητικό παίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Ένα πόνημα θα έλεγα, δηλαδή ένα προϊόν μόχθου, γιατί αυτό σημαίνει το πόνημα οκτώ κεφαλαίων το καθένα από τα οποία παρουσιάζει συνοπτικά αλλά με επάρκεια και πλούσιες βιβλιογραφικές αναφορές, κρίσιμες όψεις του θέματος που πραγματεύεται.
Θεωρώ ότι η τωρινή επίθεση κατά του Ιράν εντάσσεται απολύτως και το βιβλίο το λέει άλλωστε αυτό, στην παράδοση των επί δεκαετιών ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων των Ηνωμένων Πολιτείων στις πολιτικές εξελίξεις αυτής της χώρας οι οποίες όπως είπα περιγράφονται πάρα πολύ αναλυτικά στο βιβλίο. Βασικός στόχος τους ήταν και παραμένει ο έλεγχος της παραγωγής, της διακίνησης των πολύ μεγάλων αποθεμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου του Ιράν. Ο καλύτερος τρόπος απόκτησης αυτού του ελέγχου είναι η αντικατάσταση της παρούσας κυβέρνησης από μια άλλη πιο συνεργάσιμη, στο πρότυπο όσων συνέβησαν στη Βενεζουέλα με την πειρατική αμερικανική παρέμβαση.
Στην περίπτωση του Ιράν αυτό έχει μέχρι στιγμής αποδειχθεί ανέφικτο με αποτέλεσμα ως δεύτερη καλύτερη λύση να έχει αναγκαστικά προκριθεί η πολεμική συντριβή του που έρχεται επιπλέον των κυρώσεων που έχει υποστεί τόσα χρόνια αυτή η χώρα να παραδώσει τα αποθέματα του εμπλουτισμένου ουρανίου που κατέχει και να δεχτεί τον περιορισμό της δυνατότητάς του να ελέγχει το στενό του Ορμούζ.
Έρχομαι τώρα σε ένα δεύτερο αφήγημα που επιδιώκει να εξωραΐσει την Αμερικανο-Ισραηλινή επέμβαση όπου έχει ως κεντρικό αλλά απολύτως υποκριτικό επιχείρημα ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος απελευθέρωσης του Ιρανικού λαού από το σημερινό καθεστώς. Φανατικοί υποστηρικτές αυτής της άποψης είναι αφενός ο Τραμπ που έχει δηλώσει ότι ο πόλεμος δίνει στον Ιρανικό λαό μια ευκαιρία από αυτές που παρουσιάζονται μια φορά σε κάθε γενιά και αφετέρου η φιλομοναρχική ιρανική διασπορά, στην πλειονότητά τους εύπορη και μεγαλοαστική.
Οι τελευταίοι βέβαια όσο και αν προσπαθούν να πείσουν ότι αυτό που τους ενδιαφέρει είναι η ελευθερία στο Ιράν, δεν καταφέρουν να κρύψουν τη νοσταλγία τους για την εκσυγχρονιστική καπιταλιστική δικτατορία του Σάχη, του Ρεζά Παχλεβί που στήριζε την εξουσία του στη διαβόητη ΣΑΒΑΚ, τη μυστική αστυνομία του καθεστώτος που παρακολουθούσε, συλλάμβανε και βασάνιζε τους αντιφρονούντες, στέλνοντας τους αμετανόητους στα εκτελεστικά αποσπάσματα και στην αγχόνη. Στη χώρα μας οι υποστηρικτές του ιμπεριαλιστικού πολέμου δήθεν στο όνομα της ελευθερίας, της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων των γυναικών και των ΛΟΑΤΚΙ είναι σταθερά οι αμερικανόδουλοι και φιλοσιωνιστές δεξιοί, κάποιοι πρώην αντισημίτες ακροδεξιοί και φυσικά οι νεοφιλελεύθεροι ακροκεντρώοι. Από αυτούς περιμένουμε τα πάντα.
Στο σημείο αυτό νομίζω ότι είναι περιττό να πω ότι δεν αισθάνομαι καμιά απολύτως συμπάθεια για το θρησκευτικό αντιιμπεριαλισμό των Φρουρών της Επανάστασης. Την ευθύνη για οποιοδήποτε αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράν έχει μόνο ο λαός του μέσω της συντονισμένης δράσης των συνδικάτων, των κινημάτων, των αριστερών κομμάτων και οργανώσεων τα οποία βέβαια έχουν ανάγκη την διεθνή συμπαράσταση και έμπρακτη αλληλεγγύη όλων μας.
Η τελευταία αλλά όχι έσχατη παρατήρησή μου αφορά, νομίζω ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει και μια συζήτηση, τον ισχυρισμό του βιβλίου ότι το αντιδραστικό καθεστώς που προέκυψε μετά την επανάσταση του 1979 δεν σχετίζεται με την αντιδικτατορική συμπόρευση της Αριστεράς με τους Ισλαμιστές, αλλά οφείλεται στο γεγονός ότι αυτή δεν μπόρεσε να διεκδικήσει την ηγεμονία στο μαζικό κίνημα. Αναρωτιέμαι ποιες δυνατότητες είχαν οι αριστερές δυνάμεις να διεκδικήσουν την ηγεμονία των ιδεών τους σε μια χώρα όπου ο αντιδραστικός, αντιδημοκρατικός και αντικομουνιστικός δογματικός σιιτισμός ήταν κυρίαρχος.
Πώς δεν μπόρεσε λοιπόν να το κάνουν αυτό αν δεν συγκρούονταν σε ιδεολογικό αλλά και πολιτικό επίπεδο με τους φορείς αυτού του ρεύματος ή τουλάχιστον αν δεν διατηρούσαν μια διακριτή απόσταση από αυτόν, κάτι που δεν το έκαναν. Μήπως λοιπόν αυτή η συμπόρευση που λίγο μετά την Επανάσταση στοίχισε στην Αριστερά χιλιάδες θύματα φέρει μια σοβαρή ευθύνη, για τις μετέπειτα εξελίξεις. Αναρωτιέμαι, δεν είμαι βέβαιος, αναρωτιέμαι.
Αντίσταση
Ο προβληματισμός αυτός δεν αναιρεί προφανώς την ανάγκη σταθερής στήριξης της αντίστασης του Ιράν στην Αμερικανο-Ισραηλινή ιμπεριαλιστική επέμβαση εν γνώση μας ότι αυτή ασκείται στο πεδίο της μάχης από στρατιωτικές δυνάμεις ενός καθεστώτος που ελπίζουμε ότι θα ανατραπεί από τον Ιρανικό λαό. Κλείνω την παρουσίαση όπως την άρχισα. Επείγει η ανάγκη συγκρότησης ενός ισχυρού αντιπολεμικού, αντιιμπεριαλιστικού κινήματος στη χώρα μας, που στη χώρα μας συμβαδίζει με την αντίσταση στην κυβέρνηση της Δεξιάς, η οποία στον πόλεμο κατά του Ιράν έχει σπάσει κάθε ρεκόρ υποτέλειας στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Δύσης και κυρίως των ΗΠΑ».
Στη συνέχεια τον λόγο πήρε η Φύλλια Πολίτη:
«Από την αρχή είναι ένα βιβλίο ενάντια στον πόλεμο που γίνεται στο Ιράν χωρίς “ναι μεν αλλά”. Άρα ο αναγνώστης/ρια που μπαίνει αυτή τη στιγμή στο αντιπολεμικό κίνημα βρίσκει ένα βιβλίο το οποίο βοηθάει στο να κατανοήσουμε πράγματα γύρω από αυτή τη χώρα που για χρόνια και για δεκαετίες ακούμε να λέγονται πολλά συνήθως όμως μέσα από ένα πρίσμα ισλαμοφοβικό, ρατσιστικό, αποικιοκρατικό: είναι μια χώρα των μουλάδων, των καθυστερημένων που επικρατεί ένας μεσαίωνας. Νομίζω ότι ένα από τα πιο δυνατά κεφάλαια αυτού του βιβλίου που έχει να κάνει και με τις εξελίξεις τώρα είναι το τι σημαίνει η ιστορία της Ιρανικής Επανάστασης.
Μια επανάσταση το 1979, λιγότερο από 50 χρόνια πριν. Μπορούμε να καταλάβουμε ότι οι άνθρωποι στο Ιράν έχουν ζωντανή την εμπειρία αυτής της επανάστασης σχετικά νέοι άνθρωποι, οι εξηντάρηδες στο Ιράν την έχουν ζήσει. Είναι μια συναρπαστική ιστορία και νομίζω ότι ένας από τους λόγους που ο Τραμπ επιτέθηκε στο Ιράν σε αυτή τη φάση τώρα είναι και το γεγονός ότι υποτίμησε τι σημαίνει η αντίσταση και στον ιμπεριαλισμό αλλά και το τι σημαίνει η εμπειρία της αντίστασης μέσα στο Ιράν, μια ζωντανή ιστορία για πολλές δεκαετίες.
Η Αμερική επέλεξε το Ιράν και τη Μέση Ανατολή γιατί τη δεκαετία του 2000 η αμερικανική ηγεμονία μπήκε σε κρίση -και μέσα από τις ήττες στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ- και δεν έχει καταφέρει να ανακάμψει. Δεν ελέγχουν τη Μέση Ανατολή, είδαμε την αντίσταση να μην λυγίζει στη Γάζα. Έτσι έφτασαν να μπουν σε ένα πόλεμο χωρίς «σχέδιο εξόδου» που χρειάζεται σε αυτές τις περιπτώσεις ιδίως όταν δεν είσαι αποφασισμένος να πας να κάνεις χερσαία εισβολή.
Οι ΗΠΑ κατάφεραν να κάνουν μια «τρύπα στο νερό» με την επίθεση στο Ιράν σκορπώντας όμως καταστροφή και θάνατο, όπως με τη δολοφονία των 140 μαθητριών στην αρχή των βομβαρδισμών. Οι ΗΠΑ έχουν όντως τη δυνατότητα να γυρίσουν το Ιράν στη Λίθινη Εποχή και δεν θέλουμε να φτάσουμε εκεί. Ο ρόλος του αντιπολεμικού κινήματος είναι κρίσιμος. Όπως ηττήθηκε ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός στο Βιετνάμ έτσι μπορεί να ηττηθεί και τώρα. Το αντιπολεμικό κίνημα και τώρα, σε συνθήκες πολέμων αλλά και επαναστάσεων, μπορεί να κρίνει που θα γείρει η ζυγαριά, αν θα οδηγηθούμε στη βαρβαρότητα ή αν θα τους ανατρέψουμε. Στις ΗΠΑ υπάρχει ένα φοβερό κίνημα που είναι αντιρατσιστικό, αντιπολεμικό, αντικυβερνητικό, ετοιμάζεται να κατέβει σε απεργία την Πρωτομαγιά. Εμείς εδώ χρειάζεται να παλέψουμε για την ανατροπή της κυβέρνησης, όπως είπε και ο Χάρης, μιας κυβέρνησης που είναι στήριγμα των πολέμων των ΗΠΑ».
