Η Δευτέρα 12 Νοέμβρη θα ήταν η “μέρα της Κρίσης” για την ελληνική οικονομία και για το “μέλλον της χώρας”. Τελικά εξελίχθηκε σε μια μέρα απόλυτου εξευτελισμού και ταπείνωσης για τη συγκυβέρνηση Σαμαρά.
Καθώς πλησίαζε η 12 Νοεμβρίου και το Eurogroup, ύστερα από τρεις μήνες ασταμάτητων διαβουλεύσεων της μεγάλης και της ντόπιας τρόικας, ο Σαμαράς υποτίθεται θα έβαζε τέρμα στις εσωτερικές παλινωδίες της ΔΗΜΑΡ και του ΠΑΣΟΚ. Τα μέτρα και ο προϋπολογισμός θα έπρεπε να “κλείσουν” το ταχύτερο δυνατόν με αντάλλαγμα τη δόση των 31,5 δισεκατομμυρίων ευρώ που θα αποφασιζόταν για την Ελλάδα στις 12 Νοέμβρη. Οι κυβερνητικές δηλώσεις και ολόκληρη η προπαγάνδα στα ΜΜΕ είχε στηθεί γύρω από ένα σκηνικό τρόμου που για εβδομάδες κοσμούσε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων - “ψήφιση των μέτρων ή χάος”, “αν δεν πάρουμε τη δόση θα πεινάσετε, δεν θα πάρετε συντάξεις” και άλλα τέτοια.
Για να προλάβουμε τη “μέρα της κρίσης”, τον απόλυτο εξευτελισμό γνώρισε για ακόμα μια φορά και η κοινοβουλευτική - κατά παραγγελία και μόνο κατ' εικόνα - δημοκρατία: τη Δευτέρα 5 Νοέμβρη οι βουλευτές παρέλαβαν τις πολλές εκατοντάδες σελίδες του νέου μνημονίου των πιο βάρβαρων μέτρων με σκοπό την ψήφισή του μέχρι την Τετάρτη 7 Νοεμβρίου. Και μέσα σε τρεις ακόμα μέρες πρόλαβαν να ψηφίσουν και το νέο προϋπολογισμό...
Στην ψηφοφορία στη Βουλή την Τετάρτη 7 Νοέμβρη ξεφτιλίστηκε επίσης και η “μεγάλη κοινοβουλευτική πλειοψηφία” των 179 βουλευτών και η “συναίνεση” που υποτίθεται ότι είχε η συγκυβέρνηση Σαμαρά, χάρη στον καλπονοθευτικό νόμο που της χάρισε 50 βουλευτές μπόνους. Θυμίζουμε ότι η ισχνή και με τα χίλια ζόρια πλειοψηφία των 153 ψήφων με την οποία πέρασε το νέο μνημόνιο είναι η ίδια με τους 153 ψήφους εμπιστοσύνης που έλαβε η κυβέρνηση ΓΑΠ ένα χρόνο νωρίτερα την 4η Νοεμβρίου 2011 - και με μια σημαντική διαφορά, ότι τότε υπήρχε η εφεδρεία της ΝΔ που ακόμα φορούσε το αντιμνημονιακό προσωπείο.
Και όμως, ύστερα από όλα αυτά, το μόνο που εξασφάλισε ο Σαμαράς στο Εurogroup ήταν μια “επίσημη πολιτική δήλωση” για ένα χρονοδιάγραμμα καταβολής της δόσης, πιθανά τον Δεκέμβρη και πιθανά σε νέες περισσότερες δόσεις. Αιτία, τα πλακώματα που έχουν ανοίξει σε ΕΕ και ΔΝΤ για το πόσο βιώσιμο είναι το ελληνικό χρέος, αν θα πρέπει να υπάρξει και πώς θα καλυφθεί μια επιμήκυνση κ.ο.κ, σε συνδυασμό με την “καθυστέρηση” της Ελλάδας να προχωρήσει στα μέτρα. «Κανείς στη ζώνη του ευρώ δεν είναι αντίθετος με την ιδέα της αποδοχής της πληρωμής της επόμενης δόσης, αλλά μόνο όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις» είπε ο Σόιμπλε συμπληρώνοντας ότι “τα μέτρα που πέρασαν την περασμένη Τετάρτη έπρεπε να είχαν ψηφιστεί από τον Ιούνιο”.
Αμεσως μετά, όλες οι φυλλάδες της άρχουσας τάξης – προεξάρχοντος του Βήματος – που δεν έχουν σταματήσει λεπτό να τους γλείφουνε, ανακάλυψαν όψιμα με υποκριτική οργή τους “ξεφτιλισμένους ευρωπαίους”. Οπως χαρακτηριστικά γράφαμε στην Εργατική Αλληλεγγύη από τον Απρίλη του 2012 μετά την ψήφιση του δεύτερου Μνημονίου: “Η πολιτική που θα ακολουθήσει η οποιαδήποτε κυβέρνηση συγκροτηθεί μετά τις εκλογές με τα γνωστά κόμματα δεν θα καθοριστεί από τις “ιδέες” που έχει στο κεφάλι του ο Βενιζέλος, ο Σαμαράς, ο Καμμένος ή ο Καρατζαφέρης, αλλά από το πώς θα προχωρήσει η κρίση στην Ισπανία και την Ιταλία. Θα καθοριστεί από τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και οι ηγέτες της ΕΕ θα αποφασίσουν να στηρίξουν τις τράπεζές τους”.
Φυσικά, αυτή η κρίση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή τη συγκυβέρνηση Σαμαρά. Το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται στην ίδια την βαθιά δομική κρίση του καπιταλισμού. Ο εξευτελισμός είναι διπλός και περιλαμβάνει ολόκληρη την ΕΕ και τα τεράστια αδιέξοδα που αντιμετωπίζει η νεοφιλελεύθερη πολιτική που επιβάλει και υποτίθεται θα μας βγάλει από την κρίση και το χρέος. Δεν υπάρχει πιο χοντροκομμένο παράδειγμα αθλιότητας των πολιτικών λιτότητας της ΕΕ και του ΔΝΤ από την ανθρώπινη τραγωδία που συντελείται στην Ελλάδα τα τελευταία τρία χρόνια.
Ενώ υποτίθεται ότι η λιτότητα είχε στόχο τη μείωση του χρέους, το χρέος διαρκώς αυξάνεται: Στο τέλος του 2009, λίγο πριν η κυβέρνηση ΓΑΠ προχωρήσει στα πρώτα μέτρα λιτότητας, το χρέος ήταν στο 127% του ΑΕΠ. Μετά από το πρώτο Μνημόνιο, στο τέλος του 2010, το χρέος έφτασε το 143% του ΑΕΠ. Το δεύτερο τρίμηνο του 2012 έφτασε στο 150,3% του ΑΕΠ. Και οι προβλέψεις -προ εφαρμογής του τρίτου Μνημονίου- το εκτινάσσουν ήδη στο 189,1% στα τέλη του 2013.
Βαθύτερη ύφεση
Οι περικοπές, η σκληρή λιτότητα, η “δημοσιονομική πειθαρχία” διογκώνουν το χρέος, διογκώνουν το έλλειμμα, διογκώνουν την ύφεση, συρρικνώνουν το ΑΕΠ και οδηγούν σε ακόμα βαθύτερη κρίση – και αυτό πλέον το παραδέχεται, στην πρόσφατη σύνοδό του, ακόμα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με την αναγνώριση του “αρνητικού πολλαπλασιαστή” του Κέυνς, ότι δηλαδή οι περικοπές των δημόσιων δαπανών πολλαπλασιάζουν την κρίση. Οι απόψεις ότι οι περικοπές και οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί είναι ο δρόμος για να “περάσει η χώρα από την ύφεση στην ανάπτυξη” καταρρέουν σαν χάρτινοι πύργοι.
Ομως, οι περικοπές είναι η μια όψη της αποτυχίας των κυβερνήσεων και των θεσμών του παγκόσμιου καπιταλισμού να τον βγάλουν από την κρίση του. Η άλλη είναι αυτή των ενισχύσεων και των πακέτων στήριξης, κυρίως προς τις τράπεζες και τις μεγάλες επιχειρήσεις. Οπως γράφει ο Κώστας Σαρρής στο τελευταίο τεύχος του Σοσιαλισμού από τα Κάτω: “Συνολικά την τετραετία Ομπάμα, το αμερικάνικο κράτος έσπρωξε περί τα 4 τρις δολάρια σε ζεστό “τυπωμένο” χρήμα της Fed, αλλά κατάφερε μόνο πρόσκαιρα να αναχαιτίσει την κρίση. Εδωσε ένα ηλεκτρικό σοκ στην καρδιά των τραπεζών που γλύτωσαν στο παραπέντε το μοιραίο έμφραγμα για να ξαναρχίσουν τα ίδια...Ο Ομπάμα ακροβατεί ανάμεσα στις διεγερτικές επεμβάσεις της Fed στο σύστημα και τις υφεσιακές τάσεις της λιτότητας με την αποδοχή της δοξασίας για λιγότερο κράτος των ρεπουμπλικανών”.
Την ίδια επικίνδυνη ακροβασία ακολουθεί στην πράξη και η ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που ταυτόχρονα με την σκληρή λιτότητα έχει τυπώσει δισεκατομμύρια ευρώ για να μπουκώσει τις τράπεζες. Η νέα δόση που ζητάει ο Σαμαράς είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Από τα 45 δις (31,5 δις δόση του Οκτωβρίου, 5 δις η δόση του Σεπτεμβρίου και 8,3 η δόση του Δεκεμβρίου) που ζητάει συνολικά, τα 25 δις ευρώ θα πάνε στην ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών και άλλα 4 δις στην εξυπηρέτηση χρεών προς τους ιδιώτες, εκτινάσσοντας ακόμα περισσότερο το χρέος.
Αυτά τα λεφτά, όπως και τα δεκάδες δις που έχουν πάρει οι τραπεζίτες, ξεκινώντας από τα πρώτα 28 δις που τους χάρισε η κυβέρνηση Καραμανλή το 2008, φυσικά ποτέ δεν έγιναν “ανάπτυξη”, αλλά αντίθετα έχουν γίνει η θηλιά που πνίγει και διαλύει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. Αντίθετα, μέσα από τις απάνθρωπες περικοπές σε μισθούς, συντάξεις, δημόσιες δαπάνες αναγκάζουν την εργατική τάξη και το λαό να πληρώσουν τα πακέτα στήριξης των τραπεζιτών.
Η εργατική τάξη και ο λαός στην Ελλάδα έχει πληρώσει και με το παραπάνω το δημόσιο χρέος που διεκδικούν οι τραπεζίτες. Πάνω από 650 δις από τα μέσα της δεκαετίας του '80 έχουν πληρωθεί σε τοκοχρεολύσια προς τους τραπεζίτες. Τα 350 περίπου δις του σημερινού χρέους που απαιτούν οι τραπεζίτες δεν είναι τίποτε άλλο από τα ληστρικά πανωτόκια που έχουν επιβάλει οι αδηφάγες “αγορές” με δάνεια επί δανείων που καταλήγουν στις δικές τους τσέπες.
Αλλη μια μεγάλη πράξη αυτού του έργου ήταν η ληστεία του PSI το Φλεβάρη του 2012. Μέσα σε μια στιγμή εξαφανίστηκαν 7,3 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα από το κούρεμα των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων και πολλά ακόμα από το κούρεμα στους προϋπολογισμούς των ταμείων, των νοσοκομείων, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και όλων των οργανισμών του δημοσίου που τα αποθεματικά τους είχαν μετατραπεί σε ομόλογα του δημοσίου. Από τα 120 εκατομμύρια που είχαν στην Τράπεζα της Ελλάδας για τις λειτουργικές τους ανάγκες 17 πανεπιστήμια της χώρας, μετά από το κούρεμά τους, αφού μετατράπηκαν σε ομόλογα για το PSI, έμειναν μόλις 33 εκ ευρώ.
Στην ψηφοφορία του δεύτερου Μνημονίου στις 12 Φλεβάρη, (όταν ολοκλήρωνε την κολοτούμπα αφήνοντας πίσω την “αντιμνημονιακή αντιπολίτευση”) ο Σαμαράς είπε στη Βουλή: “Εχουμε κλείσει δυόμισι χρόνια, όπου κάθε τρεις μήνες βγαίνουμε στη γύρα για να πάρουμε τη δόση μας. Τότε, άνοιξαν το τραγικό κεφάλαιο που οδήγησε στο σημερινό αδιέξοδο. Τώρα το κλείνουμε αυτό το κεφάλαιο. Τότε αποφάσισαν να μας σώσουν με το μαρτύριο της σταγόνας. Τώρα θα πάρουμε το νέο δάνειο για να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα του χρέους και στο εξής θα πρέπει να βγούμε από την κρίση με δικές μας δυνάμεις...”. Ούτε ένα χρόνο λιτότητας μετά, ο Σαμαράς έρχεται ξανά να ανοίξει ένα, ακόμα πιο εφιαλτικό για το λαό, κεφάλαιο στο φαύλο κύκλο των περικοπών, της λιτότητας και του χρέους.
Γι' αυτό και σήμερα είμαστε ξανά κάθετα ενάντια σε οποιαδήποτε νέα “αναδιάρθρωση”, “επιμήκυνση”, “κούρεμα” του χρέους γιατί μόνο στόχο έχει να φορτώσει νέα βάρη στις πλάτες της εργατικής τάξης και του λαού. Η μόνη καθαρή, δίκαιη και ρεαλιστική απάντηση για να βγάλουμε από το λαιμό μας τη θηλιά του χρέους είναι η ολοκληρωτική μονομερής διαγραφή του, σε συνδυασμό με την εθνικοποίηση των τραπεζών, τη ρήξη με την ΕΕ και την Ευρωζώνη, κάτω από εργατικό έλεγχο, όπως προβάλλει το αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα δράσης της ΑΝΤΑΡΣΥΑ.