Η Δικτατορία του Παπαδόπουλου βλέποντας ότι το κίνημα άρχισε να σπάει το “γύψο” της τρομοκρατίας που του είχε επιβάλει, προσπάθησε να προχωρήσει σε κάποιες υποτυπώδεις αλλαγές. Τον Ιούλη του '73 προχώρησε στη διενέργεια ψευτοδημοψηφίσματος με σκοπό να εγκριθεί δήθεν από το εκλογικό σώμα η τροποποίηση του Συντάγματος του '68, να εγκριθεί η “αλλαγή” του Πολιτεύματος σε “Προεδρική Κοινοβουλευτική Δημοκρατία” με πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Παπαδόπουλο. Μετά το Δημοψήφισμα στις 8 Οκτωβρίου του 1973, ο Παπαδόπουλος έδωσε εντολή σχηματισμού κυβερνήσεως στον Μαρκεζίνη ο οποίος θεωρούνταν ένας μετριοπαθής αστός πολιτικός, με σκοπό να "εκδημοκρατικοποιίσει" το καθεστώς και να διεξάγει βουλευτικές εκλογές.
Στην πραγματικότητα η Χούντα προχώρησε σε μια διαδικασία “φιλελευθεροποίησης” προκειμένου να βρει μια διέξοδο από την κρίση. Ρόλο σε αυτές τις εξελίξεις διεκδικούσαν στελέχη της ΕΡΕ και της Ένωσης Κέντρου, αλλά και της επίσημης αριστεράς. Τα δύο κόμματα της επίσημης αριστεράς προσπαθούσαν να στήσουν συμμαχίες με τα αστικά κόμματα και τους παλιούς πολιτικούς για να μπούνε και αυτά στα σενάρια των ελεγχόμενων από τα πάνω εξελίξεων. Η ΚΟΜΕΠ (Κομμουνιστική Επιθεώρηση, το περιοδικό του ΚΚΕ, Νο 15, Γενάρης ’72) αναφέρει ότι σύμφωνα με το Σύνταγμα του ’68, το ΚΚΕ “θα τα καταφέρει με κάποια μoρφή να βρεθεί εντός των νόμιμων πλαισίων και σιγά σιγά να ανδρωθεί στην πολιτική κονίστρα”.
Τα κόμματα της επίσημης αριστεράς ήταν το ΚΚΕ και το ΚΚΕ εσωτερικού που είχε προκύψει ύστερα από τη διάσπαση του '68. Η διάσπαση ήταν αποτέλεσμα της στάσης της επίσημης Αριστεράς της ΕΔΑ και του ΚΚΕ, που σπατάλησε όλη τη δυναμική του κινήματος των Ιουλιανών και στην πραγματικότητα δεν εμπόδισε την άνοδο της Χούντας. Ταυτόχρονα η ρεφορμιστική αριστερά ήταν χτυπημένη και ιδεολογικά καθώς το Ανατολικό Μπλοκ έμπαινε κι αυτό σε κρίση με την καταστολή της εξέγερσης της Πράγας από τα σοβιετικά τανκς, που άρχισε να δημιουργεί σοβαρούς τριγμούς στους ισχυρισμούς ότι στη Ρωσία χτίζεται ο σοσιαλισμός.
Στη διάρκεια της εξέγερσης του Πολυτεχνείου εξελίχθηκε μια πολιτική μάχη, ανάμεσα στην ρεφορμιστική και στην επαναστατική αριστερά. Το ΚΚΕ και το ΚΚΕ Εσωτερικού παλέψανε στην αρχή με νύχια και με δόντια για να μην γίνει η κατάληψη του Πολυτεχνείου. Θεωρούσαν ότι ήταν μία ριψοκίνδυνη ενέργεια που θα ανέτρεπε την πορεία ομαλοποίησης. Οι Φοιτητικές Παρατάξεις του ΚΚΕ -”Αντί ΕΦΕΕ” και του “Ρήγα” -ΚΚΕ Εσωτερικού, φτάσανε σε σημείο να καλέσουν τα μέλη τους να αποχωρήσουν από την κατάληψη του Πολυτεχνείου από την πρώτη μέρα. Όταν όμως η κατάληψη ήταν πια γεγονός ξαναγύρισαν και δώσανε τη μάχη να μην πάρει η κατάληψη το χαρακτήρα της σύγκρουσης με τη Χούντα, αλλά να περιοριστεί σαν μια κινητοποίηση με φοιτητικά μόνο και όχι πολιτικά αιτήματα.
Ύστερα από πολιτικές μάχες που δόθηκαν μέσα στη γενική συνέλευση του Πολυτεχνείου από μέλη της Επαναστατικής Αριστεράς, απορρίφθηκε η γραμμή της λήξης της κατάληψης. Η συνέλευση ενέκρινε ότι ο χαραχτήρας του αγώνα γίνεται πολιτικός βάζοντας στόχο την ανατροπή της δικτατορίας και έκανε κάλεσμα στους εργάτες να στηρίξουν την κατάληψη και να κλιμακώσουν και οι ίδιοι με πολιτική απεργία ενάντια στη Χούντα. Ταυτόχρονα η συνέλευση προχώρησε στην εκλογή Συντονιστικής Επιτροπής, με ανακλητά μέλη, που θα λογοδοτούν στη Συνέλευση για κάθε σημαντική απόφασή τους.
Πρόταση των μελών της Αντι- ΕΦΕΕ και του Ρήγα στη Συντονιστική Επιτροπή για υιοθέτηση ψηφίσματος για κάλεσμα για μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας απορρίφθηκε από τη Συντονιστική Επιτροπή.
Επαναστατική Αριστερά
Χωρίς την παρέμβαση των δυνάμεων της Επαναστατικής Αριστεράς που έγινε με την αποφασιστικότητα των μελών της πόλος έλξης χιλιάδων εξεγερμένων φοιτητών και εργατών, το Πολυτεχνείο δεν θα μετατρέπονταν σε αυτή την ηρωική εξέγερση που οδήγησε στη διάλυση της χούντας. Μέσα στην Συντονιστική Επιτροπή του Πολυτεχνείου σημαντικό ρόλο στις πολιτικές μάχες που δόθηκαν για το αν το κίνημα θα προχωρήσει έπαιξαν μέλη της Οργάνωσης Σοσιαλιστική Επανάσταση (ΟΣΕ) η οργάνωση από την οποία προέρχεται το ΣΕΚ, που είχε ιδρυθεί τον Οκτώβρη του 1971.
Λίγες εβδομάδες μετά τη 17η Νοέμβρη το φύλλο Νο 8 της Πανσπουδαστικής, της εφημερίδας της Αντι ΕΦΕΕ, δημοσίευσε μία ανακοίνωση με τη μορφή απόφασης της Συντονιστικής Επιτροπής- η οποία είχε τότε διαλυθεί και κατήγγειλε “....την προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολυτεχνείου την Τετάρτη 14 του Νοέμβρη, 350 οργανωμένων πρακτόρων της ΚΥΠ...με σκοπό να προβάλουν με κάθε μέσο τραμπουκισμού και προβοκάτσιας γελοία και αναρχικά συνθήματα που δεν εκφράζανε τη στιγμή και τις συγκεκριμένες δυνάμεις ...για να δικαιολογήσουν την επαναφορά του στρατιωτικού νόμου και το δυνάμωμα της αιματηρής τρομοκρατίας”.
Μέχρι την οριστική πτώση της Χούντας, το ΚΚΕ και το ΚΚΕ Εσωτερικού εκτιμούσαν ότι το Πολυτεχνείο ήταν μια μεγάλη ήττα “που μας γύρισε πίσω στις 21 Απρίλη”, αφού η καταστολή είχε ενταθεί ξανά και είχε τεθεί ξανά σε ισχύ ο στρατιωτικός νόμος. Το Δεκέμβρη του '73 το φυλλάδιο που κυκλοφόρησε η ΟΣΕ είχε τίτλο “Η λαϊκή εξέγερση του Νοέμβρη, ξεκίνημα επαναστατικών αγώνων για το μαζικό κίνημα” που ανέφερε συγκεκριμένα ότι η “πρώτη πολιτική νίκη του λαϊκού μας κινήματος μέσα στον αγώνα του Πολυτεχνείου ήταν η οριστική κατάρρευση της παπαδοπουλικής ψευτοδημοκρατίας που καιρό έστηναν η χούντα και τα αφεντικά της”.
Μετά το Πολυτεχνείο η Χούντα βρέθηκε σε πολύ χειρότερη θέση. Η απομόνωσή της έγινε ασφυκτική. Η προσπάθεια που έκανε για να κερδίσει την εμπιστοσύνη της άρχουσας τάξης με το πραξικόπημα στην Κύπρο και ταυτόχρονα με έναν πόλεμο με την Τουρκία που ευελπιστούσε ότι θα κέρδιζε, οδήγησε σε συντριβή χάρη στην ανυπακοή που έδειξαν οι επιστρατευμένοι να πολεμήσουν για τα συμφέροντα ενός καθεστώτος που είχε σφάξει τους φοιτητές και τους εργάτες στο Πολυτεχνείο. Έτσι η Δικτατορία έτρεξε να παραδώσει την εξουσία στον Κ. Καραμανλή, όμως το φάντασμα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου επέβαλε στις μετέπειτα κυβερνήσεις όλες τις κατακτήσεις του κινήματος από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα.
40 σχεδόν χρόνια μετά το Πολυτεχνείο το εργατικό κίνημα στην Ελλάδα δίνει την πιο κρίσιμη μάχη μετά την Μεταπολίτευση, για να εμποδίσει το ξεθεμελίωμα κατακτήσεων του εργατικού και φοιτητικού κινήματος που επιβάλλουν οι τρόικες εξωτερικού και εσωτερικού. Πατώντας πάνω στην παράδοση του Νοέμβρη χρειάζεται να κλιμακώσουμε τις μάχες ενάντια στη δικτατορία που επιβάλλουν οι διεθνείς και ντόπιοι τραπεζίτες, να προχωρήσουμε μέχρι να ξηλώσουμε τους σύγχρονους νοσταλγούς της Χούντας τους φασίστες της Χρυσής Αυγής, αλλά και να δυναμώσουμε ταυτόχρονα την αντικαπιταλιστική επαναστατική αριστερά που παλεύει και σήμερα όπως και τότε για να δώσει η ίδια η εργατική τάξη την οριστική λύση απέναντι στην κρίση, για μια κοινωνία σοσιαλιστική.