Διεθνή
O Νίκος Κoτζιάς και η πατριωτική αριστερά

Ο Νίκος Κοτζιάς συγκέντρωσε τα φώτα της διεθνούς δημοσιότητας ως ο νέος Υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Τσίπρα. Η (αρχική) αντίρρηση που εξέφρασε στο ψήφισμα της ΕΕ για τις κυρώσεις στη Ρωσία σε σχέση με το Ουκρανικό ζήτημα προκάλεσε συζητήσεις για το προς τα πού θα κινηθούν οι διεθνείς συμμαχίες του ελληνικού κράτους μετά την κυβερνητική αλλαγή.

\r\n
\r\n
Ο Κοτζιάς ήταν παλιό στέλεχος του ΚΚΕ και μάλιστα στην ιδεολογική επιτροπή του κόμματος τη δεκαετία του \'80. Διαφώνησε με τη συγκυβέρνηση Τζανετάκη το 1989 και αποχώρησε προς τα αριστερά (μαζί δηλαδή με τον κόσμο που συγκρότησε το Νέο Αριστερό Ρεύμα). Αλλά στη συνέχεια μετακινήθηκε προς τα δεξιά: εργάστηκε ως αξιωματούχος του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών και στη συνέχεια ως σύμβουλος του Γιώργου Παπανδρέου. Μετά την ψήφιση του πρώτου Μνημονίου απομακρύνθηκε από το περιβάλλον ΓΑΠ, κάνοντας και κάποιες κολακευτικές δηλώσεις για τον “αντιμνημονιακό” πρόεδρο της ΝΔ, Αντώνη Σαμαρά.
\r\n
 
\r\n
Τα τελευταία χρόνια προσκολλήθηκε στο περιβάλλον του Αλέξη Τσίπρα, ως σύμβουλος σε θέματα εξωτερικής πολιτικής (είναι ο ιδρυτής της κίνησης “Πράττω”), παίρνοντας έτσι το χαρτοφυλάκιο του Υπουργείου Εξωτερικών. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας στρατηγός Νίκος Τόσκας ανήκει και αυτός στην κίνηση του Κοτζιά.
\r\n
 
\r\n
Ο Κοτζιάς είναι εκφραστής μιας “πατριωτικής πολιτικής” στις διεθνείς σχέσεις. Μάλιστα, έχει κάνει πολλές δημόσιες παρεμβάσεις (με βιβλία και συνεντεύξεις), καλώντας την Αριστερά να αγκαλιάσει τον πατριωτισμό. Όπως λέει στο βιβλίο του “Πατριωτισμός και Αριστερά”: “Πουθενά στην εποχή του καπιταλισμού δεν υπήρξε προοδευτικό́ κίνημα που κατέ́κτησε νί́κη κομβική́ χωρίς πατριωτικά αισθήματα και πολύ λιγότερο με την αντιπαράθεση του κοινωνικού και του πατριωτικού”. Για κάποιον που του έχει δοθεί ακόμα και το παρατσούκλι “Λένιν” εξαιτίας του πολιτικού του παρελθόντος, είναι εντυπωσιακό που ο Κοτζιάς ξεχνάει τη “λεπτομέρεια” της ρώσικης επανάστασης: του σημαντικότερου δηλαδή κινήματος του 20ού αιώνα το οποίο νίκησε σε αντιπαράθεση με την “πατριωτική Αριστερά” που καλούσε σε “υπεράσπιση της πατρίδας”.
\r\n
 
\r\n
Τι σημαίνει όμως “πατριωτική εξωτερική πολιτική” για τον Κοτζιά; Στα σύντομα: μια “πολυδιάστατη” εξωτερική πολιτική, που αποδέχεται το δυτικό πλαίσιο (το “ανήκομεν εις τη Δύσιν”, δηλαδή στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ), αλλά με μεγαλύτερη ευελιξία απέναντι στις υπόλοιπες περιφερειακές δυνάμεις, πάντοτε με στόχο τα εθνικά συμφέροντα του ελληνικού καπιταλισμού. Αυτο σημαίνει πιο ισορροπημένες παρεμβάσεις στις εξελισσόμενες κρίσεις, για παράδειγμα αποστασιοποίηση από τις ψυχροπολεμικές κραυγές κατά της Ρωσίας ή τα καλέσματα βομβαρδισμού της Συρίας, προκειμένου η ελληνική διπλωματία να αναβαθμιστεί σε ρόλο διαμεσολαβητή αντί κομπάρσου.
\r\n
\r\n

Αντιπαράθεση με την Τουρκία

\r\n
\r\n
Μήπως σχετίζεται αυτή η στρατηγική με τη φιλειρηνική εξωτερική πολιτική που πάντοτε ευαγγελιζόταν η Αριστερά στις διακηρύξεις της; Όχι, είναι η απάντηση. Η αναβάθμιση της ελληνικής διπλωματίας έχει σαν κύριο στόχο την αντιπαράθεση με την Τουρκία.
\r\n
 
\r\n
Όλα τα κείμενα και οι παρεμβάσεις του Κοτζιά στοχεύουν στην περικύκλωση της Τουρκίας, γι\' αυτό και ονοματίζονται συγκεκριμένα ως σύμμαχοι το Ισραήλ και η Αίγυπτος. Όπως εξάλλου αναφέρει και η Καθημερινή: “Δεν διαφαίνεται πρόθεση ανατροπής συγκεκριμένων επιλογών που έγιναν τα τελευταία χρόνια, όπως η ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας με το Ισραήλ, καθώς και η νέα κυβέρνηση δείχνει να συμμερίζεται τη θέση ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να λειτουργήσει σταθεροποιητικά στην ευρύτερη περιοχή, η οποία απειλείται διαρκώς από αποσταθεροποίηση” (“To παρασκήνιο της δήλωσης για Ρωσία”, Δώρα Αντωνίου, 01/02/2015).
\r\n
 
\r\n
Η “πολυδιάστατη” εξωτερική πολιτική θυμίζει τόσο έντονα τις διακηρύξεις της πρώτης κυβέρνησης Παπανδρέου το 1981: ανοίγματα στη Σοβιετική Ένωση, κινήσεις “Αδεσμεύτων”, χούντες που βαφτίζονταν “κεντρώες” όταν αυτό εξυπηρετούσε τα “εθνικά συμφέροντα” (ποιός ξέρει, ισως κεντρώα να είναι και η χούντα του Σίσι στην Αίγυπτο). Βέβαια το 1981, ο Παπανδρέου ξεκίναγε με τα μεγαλύτερα ανοίγματα στον Αραφάτ και τον παλαιστινιακό αγώνα, ενώ η κυβέρνηση Τσίπρα - Καμμένου ξεκινάει επαναβεβαιώνοντας τη συνεργασία της με το Ισραήλ.
\r\n
 
\r\n
Το βέβαιο είναι ότι ο κόσμος που διαδήλωσε υπέρ της Παλαιστίνης και αντιστάθηκε στον εθνικισμό των Σαμαράδων και της υπόλοιπης δεξιάς πολυκατοικίας, δεν πρέπει να χαριστεί στα πολεμοκάπηλα παιχνίδια του ελληνικού κεφαλαίου και του κράτους του, όσο “πατριωτικό” κι αν είναι το περιτύλιγμα που θα χρησιμοποιήσει ο Κοτζιάς.
\r\n
 
\r\n
Θανάσης Καμπαγιάννης
\r\n