Το είπε αυτό παρά το γεγονός ότι αναγκάστηκε να κάνει αίτηση για ανανέωση της «διάσωσης» της Ελλάδας κάτω από την επίβλεψη της μισητής Τρόικας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου- πράγμα που είχε αποκλείσει μόνο λίγες μέρες νωρίτερα. 

 

Δεν είχε την ίδια στάση ο βασικός ανταγωνιστής του Βαρουφάκη, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφανγκ Σόιμπλε. Επιδίωξε να μεγαλώσει την ταπείνωση του ΣΥΡΙΖΑ μετά την κατάληξη της συμφωνίας την Παρασκευή: «Οι Έλληνες σίγουρα θα έχουν δυσκολία να εξηγήσουν την συμφωνία στους ψηφοφόρους τους».   

 

Γιατί η Γερμανία έχει τέτοια σκληρή γραμμή; Δεν έχει να κάνει με τα λεφτά. Κανείς λογικός δεν πιστεύει ότι η Ελλάδα μπορεί να αποπληρώσει το τεράστιο χρέος των 340 δισεκατομμυρίων ευρώ. Όπως το έθεσε ο Σλαβόϊ Ζίζεκ, «ο πραγματικός στόχος» είναι «η απροσδιόριστη παράταση του χρέους που κρατά τον οφειλέτη σε μόνιμη εξάρτηση και υποταγή». 

 

Ένας ανώτερος υπάλληλος του Σόιμπλε είπε στους Φαϊνάσιαλ Τάιμς: «Αν πάμε πιο πέρα τη συζήτηση για το κούρεμα (του χρέους), θα σταματήσουν οι μεταρρυθμίσεις στην Ευρώπη. Θα υπάρχουν πανηγυρισμοί στα Ηλύσια Πεδία και πιθανώς στη Ρώμη, αν πάρουμε αυτό το δρόμο».  

Με άλλα λόγια, αυτό για το οποίο ανησυχεί η Γερμανία είναι η συνέχιση του προγράμματος των νεοφιλελεύθερων «μεταρρυθμίσεων» που έχουν επιβληθεί στην Ελλάδα, στην Ιρλανδία, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία, και το οποίο το Βερολίνο και οι Βρυξέλλες προσπαθούν να γενικεύσουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση στη βάση του Δημοσιονομικού Συμφώνου του Μάρτη του 2012. Η «μεταρρύθμιση» σημαίνει περικοπές και ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, την μείωση της συλλογικής διαπραγματευτικής δύναμης των εργατών και άλλα παρόμοια. 

 

Ένα μείγμα κινήτρων υπάρχει πίσω από την μανία των «μεταρρυθμίσεων». Όπως έχουμε δει στη Βρετανία, μία αντίδραση της άρχουσας τάξης στην οικονομική κρίση είναι να χρησιμοποιεί τις «μεταρρυθμίσεις» για πιο επιθετικό νεοφιλελευθερισμό, αναδιαρθρώνοντας κοινωνίες για να περιχαρακώσει την κυριαρχία της «ελεύθερης αγοράς» -της αγοράς που προκάλεσε την κρίση.

 

Υπάρχουν όμως και αμυντικά κίνητρα επίσης. Κατά τη διάρκεια του 2000, η γερμανική άρχουσα τάξη ξεπέρασε μια μακρά περίοδο οικονομικής στασιμότητας και ξανάχτισε την εξαγωγική της οικονομία με το «στύψιμο» των μισθών.

Φοβούνται ότι αυτό το μοντέλο μπορεί να υπονομευτεί αν οι οικονομίες που έχουν χτυπηθεί από την κρίση σωθούν από κυβερνητική παρέμβαση που θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

 

Από εδώ πηγάζει η τάση να χρησιμοποιούν τις διασώσεις για να γενικεύσουν το γερμανικό μοντέλο. Στην νότια Ευρώπη, όπου ο ανταγωνισμός έρχεται από τις οικονομίες της ανατολικής Ασίας με πολύ χαμηλότερο εργατικό κόστος, αυτό σημαίνει μια βίαιη καθήλωση του βιοτικού επιπέδου.   

 

Η εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ αντιπροσωπεύει μια θανάσιμη απειλή σε αυτό το σχέδιο. Αν η λιτότητα απορριφθεί στην Ελλάδα, αυτό θα έδινε μια τεράστια ώθηση στο Podemos, το νέο ριζοσπαστικό αριστερό κίνημα στο ισπανικό κράτος και θα ενθάρρυνε μεγαλύτερη αντίσταση και αλλού στην Ευρώπη. 

 

Έτσι, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρέπει απλώς να νικηθεί, αλλά θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι νικήθηκε. Φυσικά, πολλοί υποστηριχτές του ΣΥΡΙΖΑ προσπαθούν να βρουν πλεονεκτήματα στην συμφωνία της Παρασκευής. Ίσως, υπάρχει κάποιος χώρος για τον Βαρουφάκη να ελιχθεί στη λίστα με τις «μεταρρυθμίσεις» που θα πρέπει να καταθέσει στο Γιούρογκρουπ για έγκριση. Και μπορεί η Ελλάδα να αφεθεί να ξοδέψει λίγο περισσότερο. 

 

Ας το ελπίσουμε. Αλλά η Γερμανία έχει ένα πανίσχυρο όπλο στις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες χάνουν καταθέσεις. Την τελευταία εβδομάδα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα απείλησε να κόψει την βοήθεια που τις κρατάει ζωντανές. Οι Φαϊνάσιαλ Τάιμς τσιτάρουν έναν «μεγάλο διεθνή τραπεζίτη»: «Τους πιέζουν πάνω σε όλα, είναι κομμάτι μιας συστηματικής προσπάθειας να πάθουν ασφυξία, για να καταλάβουν ότι το τέλος έρχεται, να καταλάβουν ότι είναι καιρός να πέσουν στα γόνατα». 

 

Αυτό με κανένα τρόπο δεν είναι το τέλος της μάχης. Αλλά είναι το τέλος της αυταπάτης ότι η λιτότητα μπορεί να τελειώσει μέσα από διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μπορεί να νικηθεί μόνο με μαζικούς αγώνες.