Διεθνή

Οι βομβιστικές επιθέσεις στην Άγκυρα υπογράμμισαν το γεγονός ότι οι προβληματικές σχέσεις ανάμεσα στους Κούρδους και το τουρκικό κράτος βρίσκονται στο κέντρο της κρίσης της Μέσης Ανατολής που επιδεινώνεται.

 

Θα ήταν ακριβές να λέγαμε ότι οι σχέσεις των Κούρδων με όλα τα κράτη της περιοχής είναι προβληματικές. Ήταν από τους βασικούς χαμένους κατά τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις μετά το τέλος του Ά Παγκόσμιου Πολέμου, τους αρνήθηκαν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και τους μοίρασαν ανάμεσα στο Ιράν, το Ιρακ, τη Συρία και την Τουρκία.

 

Η σημασία των Κούρδων για την Τουρκία είναι μερικώς συνέπεια του κοινωνικού τους βάρους – στην ετήσια έκθεση της η CIA εκτιμά ότι αποτελούν το 18% του πληθυσμού, από δύο μέχρι τέσσερα εκατομμύρια ζουν μόνο στην Ιστανμπούλ. Είναι όμως και συνέπεια του επίμονου ένοπλου αγώνα, που διεξάγει από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 το Κουρδικό Κόμμα των Εργατών (PKK), στη νοτιοανατολική Ανατολία, όπου παραδοσιακά είναι συγκεντρωμένοι οι Κούρδοι.

 

Μετά τη νίκη των Ισλαμιστών του AKP υπό την ηγεσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το 2003, η τουρκική κυβέρνηση και το PKK με πολύ αργούς ρυθμούς βρίσκονταν σε μια ειρηνευτική διαδικασία μέσα από την οποία το Κουρδιστάν θα μπορούσε να εξασφαλίσει έναν βαθμό αυτονομίας, με την κουρδική γλώσσα και τον κουρδικό πολιτισμό να βρίσκονται πλέον σε διωγμό.

 

 

Τον τελευταίο χρόνο, η ειρηνευτική διαδικασία βρέθηκε αντιμέτωπη με μεγάλες δυσκολίες, για δύο λόγους. Αρχικά, το καθεστώς του Μπασάρ Αλ Άσσαντ εγκατέλειψε τις κουρδικές περιοχές στα σύνορα της Συρίας και το αδελφό κόμμα του PKK πήρε τον έλεγχο.

 

Ο Άσσαντ μάλλον σκόπευε να δημιουργήσει πρόβλημα στον Ερντογάν, ο οποίος μπορεί να ήθελε να φτάσει σε συμβιβασμό με το PKK αλλά όχι και να δει την επιρροή του τελευταίου να απλώνεται.

 

Δεύτερον το σύμμαχο με το PKK Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (HDP) έλαβε 13,12% στις τουρκικές εκλογές τον περασμένο Ιούνιο. Αυτό ήταν αρκετό για να μην επιτρέψει στο AKP να έχει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ακόμη χειρότερα, από την σκοπιά του Ερντογάν, το αποτέλεσμα δεν επιτρέπει στον Ερντογάν να αναθεωρήσει το σύνταγμα έτσι ώστε να δώσει στο προεδρικό αξίωμα που ο ίδιος κατέχει εκτελεστικές εξουσίες. 

 

Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ του τούρκικου κράτους και του κουρδικού λαού. Η ανακωχή μεταξύ του στρατού και του PKK έσπασε και στην πορεία προς τις επαναληπτικές εκλογές ο Ερντογάν χτυπάει το τύμπανο του τουρκικού εθνικισμού. 

 

Αυτά είναι τρομερά νέα για τους Κούρδους, αλλά ταυτόχρονα περιπλέκουν και τα πράγματα για τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Δύσης. Για αρχή υπάρχει απόκλιση σε σχέση με τους στόχους που έχουν στη Συρία. Ο Ερντογάν, όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, τα δίνει όλα για να ανατραπεί ο Άσσαντ, μέσα από το να δίνουν συμβουλές και χρήματα σε διάφορες τζιχαντιστικές οργανώσεις στη Συρία. 

 

Οι ΗΠΑ λένε ότι θέλουν να ξεφορτωθούν τον Άσσαντ, αλλά τους ανησυχεί περισσότερο το ISIS. Οι Κούρδοι μαχητές στη Συρία έχουν αποδειχτεί οι πιο αποτελεσματικοί σύμμαχοι που έχουν βρει οι Αμερικάνοι ενάντια στο ISIS. Έτσι όταν τα πολεμικά αεροσκάφη της Τουρκίας άρχισαν να τους χτυπάνε (τους Κούρδους) οι νατοϊκοί της σύμμαχοι παραπονέθηκαν. 

 

 

Η ευρωπαϊκή κρίση γύρω από το προσφυγικό είναι ακόμα ένας παράγοντας που περιπλέκει την κατάσταση. Η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας έχει παγώσει εδώ και χρόνια. Φαινομενικά για αυτό φταίει η αυταρχική στροφή του Ερντογάν. Η πραγματική αιτία ήταν η ρατσιστική αντίθεση χωρών μελών όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Αυστρία 80 εκατομμύρια μουσουλμάνοι της Τουρκίας να γίνουν πολίτες της ΕΕ. 

 

Τώρα η Τουρκία έχει δεχτεί πάνω από δύο εκατομμύρια πρόσφυγες. Οι ηγέτες της ΕΕ ελπίζουν ότι ο Ερντογάν μπορεί να ανακόψει την φυγή τους από την Τουρκία προς την ΕΕ. Αλλά το έχει καταστήσει σαφές ότι αυτό θα κοστίσει αρκετά στην ΕΕ. 

 

Μια σύνοδος της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα υποσχέθηκε «σχέδιο δράσης» - ένα πακέτο 3 δις ευρώ, κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους υπηκόους, αλλά και αναθέρμανση των συζητήσεων για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Ένας αξιωματούχος είπε «Δεν έχω δει ξανά την ΕΕ τόσο θερμή προς την Τουρκία, ποτέ… είναι σαν να ήρθε ο Άγιος Βασίλης». Οι Φαινάνσιαλ Τάιμς έχουν ρεπορτάζ ότι οι Βρυξέλες κρατούσαν θαμμένη μια αναφορά που ασκούσε κριτική στον Ερντογάν για τα ανθρώπινα δικαιώματα μέχρι να περάσουν οι εκλογές. 

 

Είναι μεγάλη ειρωνεία ότι η ΕΕ απέφευγε την Τουρκία όσο ο Ερντογάν ήταν στην πιο φιλελεύθερη του φάση και τώρα «πλακώνεται» να τον καλοπιάσει τη στιγμή που είναι έτοιμος να αναζωπυρώσει τη σύγκρουση με τον κουρδικό λαό. Όπως και πριν από έναν αιώνα οι Κούρδοι είναι ξανά θύματα των ελιγμών που κάνουν οι ιμπεριαλιστές και οι τοπικές άρχουσες τάξεις.