Η πρόσφατη εισβολή της Αιθιοπίας στη Σομαλία είναι άμεσο παράγωγο του αμερικανο-βρετανικού «πολέμου κατά της τρομοκρατίας».
Απειλεί να αποσταθεροποιήσει ακόμα περισσότερο μια περιοχή που επανειλημμένα μαστίζεται από την πείνα και τον πόλεμο.
Αυτοί που κυβερνάνε την Αιθιοπία ξεκίνησαν την εισβολή για λογαριασμό του Τζορτζ Μπους, με σκοπό να εξυπηρετήσουν τα ιδιαίτερα συμφέροντά τους στην περιοχή, να αποσπάσουν την προσοχή από την κριτική που ακούγεται στη Δύση για το δικό τους καταπιεστικό καθεστώς και να συλλέξουν τις ωφέλειες από το ρόλο του σημαντικού συμμάχου των ΗΠΑ σε αυτή την στρατηγική περιοχή. Η Σομαλία βρίσκεται απέναντι από την Υεμένη και τη Σαουδική Αραβία, τις χωρίζει ο Κόλπος του Αντεν.
Ομως, οι πανηγυρισμοί στην Αιθιοπία και στις ΗΠΑ για την ήττα των ισλαμιστών ανταρτών στη Σομαλία μπορεί να αποδειχτούν πολύ βραχύβιοι.
Το βέβαιο είναι ότι ο Μπους δεν αισθάνεται ασφαλής. Ηδη ετοιμάζεται για την επόμενη φάση των συγκρούσεων, τηλεφώνησε στον πρόεδρο της Ουγκάντα, τον Γιοέρι Μουσαβέζι, και του ζήτησε να στείλει το στρατό του στην Σομαλία. Οι δυνάμεις της Κένυα βρίσκονται ήδη σε κατάσταση ετοιμότητας.
Η αιτία της εισβολής είναι ότι τον περασμένο χρόνο το μεγαλύτερο μέρος της Σομαλίας πέρασε στον έλεγχο της πολιτοφυλακής των Ενωμένων Ισλαμικών Δικαστηρίων (UIC). Η πολιτοφυλακή έδιωξε τους πολεμάρχους που κυριαρχούσαν στην πολιτική σκηνή της Σομαλίας τα δεκαπέντε τελευταία χρόνια.
Η νίκη της ισλαμικής πολιτοφυλακής στηρίχτηκε στη γνήσια λαϊκή υποστήριξη. Πολλοί άνθρωποι δεν άντεχαν πια την βία και τη βαρβαρότητα που συνόδευε την εξουσία των πολεμάρχων. Επιπροσθέτως, μερικοί σημαντικοί ηγέτες των φυλών της Σομαλίας δέχτηκαν να στηρίξουν τους ισλαμιστές για να σταθεροποιήσουν την κατάσταση στη χώρα.
Η επιτυχία του UIC ήταν ένα πλήγμα στα αμερικάνικα σχέδια για την περιοχή. Η κυβέρνηση του Μπους προσέγγιζε όλο και περισσότερο εκείνους τους πολέμαρχους που ήταν πρόθυμοι να δράσουν ως αντιπρόσωποί της στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας».
Το αιματοβαμμένο ιστορικό αυτών των πολεμάρχων, το γεγονός ότι είχαν διχάσει βαθιά τη Σομαλία –όλα αυτά ξεχάστηκαν, φτάνει να ενίσχυαν την αμερικάνικη παρουσία στην περιοχή.
Η νίκη του UIC ήταν επίσης ήττα για την «μεταβατική κυβέρνηση» της Σομαλίας η οποία είχε σχηματιστεί το 2004 στην Κένυα ύστερα από μακρόχρονες ειρηνευτικές συνομιλίες. Μόνο κατ’ όνομα ήταν κυβέρνηση.
Οπως ομολογεί ακόμα και το BBC: «Η κυβέρνηση του Προέδρου Αμπντουλάχι Γιουσούφ, αποτελούμενη από πρώην πολεμάρχους, έβρισκε δύσκολο να ασκήσει έλεγχο στο εσωτερικό της, πολύ περισσότερο στη χώρα. Οι πρώτοι 18 μήνες της θητείας της πέρασαν με καυγάδες για το που θα είναι η έδρα της και τελικά εγκαταστάθηκε στην πόλη Μπαϊντόα, αφού η πρωτεύουσα Μογκαντίσιου θεωρήθηκε υπερβολικά επικίνδυνη.»
Οι ΗΠΑ και η μεταβατική κυβέρνηση δήλωσαν την αποφασιστικότητά τους να συντρίψουν το UIC και το εργαλείο που επέλεξαν για να το κάνουν ήταν η αιθιοπική κυβέρνηση του Μέλες Ζενάβι. Ο Μέλες είναι διαλεχτός φίλος της Δύσης. Συμμετείχε στην Επιτροπή για την Αφρική που έστησε ο Τόνι Μπλερ και υποστηρίζει το άπλωμα του νεοφιλελευθερισμού σε όλη την αφρικανική ήπειρο. Μόνο δυο αφρικανικές χώρες συμμετείχαν στην «συμμαχία των προθύμων» των ΗΠΑ για την εισβολή στο Ιράκ το 2003 και η μια από αυτές ήταν η Αιθιοπία.
Παρόλες τις καταγγελίες της Δύσης για τις καταπιεστικές αφρικανικές κυβερνήσεις, μια περίεργη σιωπή τηρούνταν για την κυβέρνηση του Μέλες. Οι επιθέσεις σε φοιτητικές και εργατικές διαδηλώσεις στη διάρκεια των εκλογών το 2005, η κατάργηση βασικών δημοκρατικών δικαιωμάτων και πολλά άλλα, επέσυραν μόνο διακριτικά παράπονα από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία.
Τον Ιούλη, όταν οι ΗΠΑ και η Βρετανία στήριξαν την ισραηλινή εισβολή στο Λίβανο, ο Μέλες αισθάνθηκε τη σιγουριά να στείλει στρατεύματα στη Σομαλία. Και από τότε, οι αιθιοπικές μονάδες δοκίμαζαν το έδαφος για μια ολοκληρωτική επίθεση.
Εισβολή
Πριν δυο βδομάδες ο Μέλες διέταξε γενικευμένη εισβολή με χιλιάδες στρατιώτες, βαρύ πυροβολικό, τανκς και αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Στις 26 Δεκέμβρη, αμερικάνοι αξιωματούχοι έκφρασαν την υποστήριξη της κυβέρνησης του Μπους στην εισβολή, υποστηρίζοντας ότι η Αιθιοπία είχε «υπαρκτά ζητήματα ασφάλειας» να αντιμετωπίσει.
Οι αιθιοπικές δυνάμεις συνάντησαν κάποια αντίσταση, με βαριές απώλειες σε συγκρούσεις με νέους Σομαλούς στο Μουντ Μούντε, Νταιγούνα, Ιντάλε και Μπαντιιράντλεϋ. Ομως, η συντριπτική υπεροχή του αιθιοπικού στρατού –που στις προηγούμενες δεκαετίες είχε εξοπλιστεί από τις ΗΠΑ, την Ρωσία και το Ισραήλ- σήμαινε ότι μπόρεσε να νικήσει εύκολα σε όλες τις τακτικές μάχες. Ο αιθιοπικός στρατός έχει καταλάβει την πρωτεύουσα Μογκαντίσιου και το ορμητήριο του UIC στο Κισμάγιο.
Παρόλα αυτά μάλλον ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει. Οι μαχητές του UIC δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν στα ίσια τα τανκς και τα αεροπλάνα αλλά, όπως έχουν διαπιστώσει οι ΗΠΑ στο Ιράκ, η αντίσταση των «ατάκτων» σε μια μισητή κατοχή μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική.
Η νέα κυβέρνηση θα στηρίζεται σχεδόν εξ’ ολοκλήρου στην Αιθιοπία. Οι πολέμαρχοι που θα επιστρέψουν τώρα στην εξουσία έχουν πολύ μικρή λαϊκή υποστήριξη και χρειάζονται στήριξη από το εξωτερικό για να επιζήσουν. Επίσης, το πράσινο φως που έδωσαν οι ΗΠΑ στον αιθιοπικό επεκτατισμό, μπορεί να βάλει σε πειρασμό τον Μέλες να εντείνει την πίεση στην Ερυθραία, οι δυο χώρες έφτασαν στα πρόθυρα του πολέμου πέρσι.
Αν ο λαός της Σομαλίας στραφεί ενεργητικά ενάντια στο νέο καθεστώς τότε το τελευταίο μπορεί να χάσει σ΄αυτήν την αναμέτρηση. Ενα από τα πρώτα σημεία του Μογκαντίσιου που κατέλαβαν τα αιθιοπικά στρατεύματα ήταν το κτίριο που βρισκόταν η αμερικάνικη πρεσβεία. Οι αμερικανοί εκδιώχτηκαν από την Σομαλία το 1993. Τότε, αμερικάνικα στρατεύματα με την κάλυψη του ΟΗΕ είχαν ξεκινήσει μια «ανθρωπιστική επέμβαση» υποτίθεται για να σώσουν τη χώρα από τον πόλεμο και το λιμό.
Αρχικά, πολλοί στη Σομαλία καλοδέχτηκαν τις ΗΠΑ αλλά σύντομα απογοητεύτηκαν. Οι αμερικάνοι και οι άλλοι σύμμαχοί τους στις δυνάμεις του ΟΗΕ πυροβόλησαν διαδηλωτές και έκαναν δολοφονίες και βασανιστήρια. Ο κόσμος ξεσηκώθηκε ενάντια στις ΗΠΑ και τις έδιωξε.
Τα συμφέροντα των απλών ανθρώπων τσαλαπατιούνται από την επιθυμία των ΗΠΑ να εδραιώσουν τον έλεγχό τους στο Κέρας της Αφρικής. Οι στρατιωτικοί σχεδιαστές των ΗΠΑ υπογραμμίζουν τη φιλοδοξία τους να μετατρέψουν τη στρατιωτική βάση στο Τζιμπουτί –προς το παρόν σταθμεύουν 1.800 αμερικάνοι στρατιώτες- σε κέντρο ενός «ασφαλούς σημείου» από το οποίο θα εξορμούν οι κινητές αμερικάνικες δυνάμεις προς τα «καυτά σημεία». Τεράστια ποσά χρησιμοποιούνται για όπλα και πόλεμο αντί να πάνε στην αντιμετώπιση των τραγικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Σομαλία –δίπλα στην απερίγραπτη φτώχεια χτυπήθηκε πρόσφατα και από καταστροφικές πλημμύρες.
Τσάρλι Κίμπερ, από την εφημερίδα
Socialist Worker του Λονδίνου