Πολιτισμός
Nτέϊβιντ Λιντς: Kανένα κίνητρο

Από πού ν’ αρχίσει κανείς; Μια σύντομη και όσο το δυνατόν πιο πιστή περιγραφή της ταινίας θα μπορούσε να είναι και η ακόλουθη:

Η Νίκι (Λόρα Ντερν), μια μεγαλοαστή ηθοποιός, πρωταγωνιστεί στην ταινία που σκηνοθετεί ο Κίνγκσλεϊ (Τζέρεμι Άϊρονς). Ο συμπρωταγωνιστής της Ντέβον (Τζάστιν Θερού) έχει τη φήμη ανθρώπου που ρίχνει στο κρεβάτι όλες τις συμπρωταγωνίστριές του. Όμως ο πανίσχυρος και κτητικός άνδρας της Νίκι προειδοποιεί τον Ντέβον να μην αποτολμήσει κάτι τέτοιο. Παρόλα αυτά οι δύο ηθοποιοί είναι στα πρόθυρα να δημιουργήσουν σχέση. Στην αρχή των γυρισμάτων της ταινίας οι δύο πρωταγωνιστές μαθαίνουν ότι το σενάριο, βασισμένο σε ένα τσιγγάνικο πολωνικό παραμύθι, είναι ριμέϊκ μιας ταινίας που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Οι αρχικοί πρωταγωνιστές που διατηρούσαν σχέση, δολοφονήθηκαν κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Τα γυρίσματα ξεκινούν, όπως και η παράνομη σχέση της Νίκι και του Ντέβον.

Όλη αυτή η βασική πλοκή προφανώς φέρνει στο νου προηγούμενες, γριφώδεις ταινίες του Ντέϊβιντ Λιντς, μόνο που αυτή τη φορά τα πράγματα εξελίσσονται διαφορετικά: ο θεατής με δυσκολία παρακολουθεί την πρώτη μια ώρα εξέλιξης της ταινίας, ενώ στη συνέχεια της ιστορίας μπλέκονται ανεξήγητα μια παράξενη μελαχρινή γυναίκα, ένα ζευγάρι Πολωνών πρωταγωνιστών, μια απειλητική γειτόνισσα, με τη Νίκι να δολοφονείται on camera για να βρεθεί σ’ ένα studio με κουνελάνθρωπους...

Στην πραγματικότητα, οποιαδήποτε περιγραφή των «τεκταινόμενων» δεν αποδίδει το απερίγραπτο χάος μιας ταινίας που αδιαφορεί να στήσει οποιοδήποτε «αίνιγμα» για αναζήτηση, να δώσει οποιοδήποτε κίνητρο θέασης πέρα από την διαστροφική περιέργεια (!)

Ο Ντέϊβιντ Λιντς έχει προσφέρει στο παρελθόν σημαντικότατες ταινίες όπως το Mulholand Drive, τη Χαμένη Λεωφόρο, το Straight Story ή το Twin Picks. Με την εξαίρεση του Straight Story (μιας συγκινητικής και γραμμικής ταινίας αναζήτησης), στις υπόλοιπες ο θεατής καλείται να λύσει αινίγματα, να αποκρυπτογραφήσει το νόημα ιστοριών που εκτυλίσσονται πέρα απ’ τις αφηγηματικές συμβάσεις.

Το Inland Empire προχωράει ένα (μοιραίο) βήμα παρακάτω: κανένα αίνιγμα προς επίλυση, καμιά σύνδεση ανάμεσα στα διάσπαρτα κομμάτια ενός εγκεφαλικού παζλ, κοντολογίς ένα Λιντς χαμένος στους δαιδάλους των προσωπικών του αναζητήσεων. 

Δεν είναι λίγοι αυτοί που εκνευρίστηκαν και διέγνωσαν στοιχεία ανούσιας σαδιστικής περιφρόνησης. Προσωπικά πιστεύω ότι αν και η ταινία φανερά περιπαίζει όσους επιμένουν να αναζητήσουν κρυφά νοήματα, ο Λιντς έχει σαν κίνητρο έναν ακραίο πειραματικό μινιμαλισμό που δεν προσφέρει κανένα κίνητρο σε όποιον δυστυχή έκανε το λάθος να πληρώσει εισιτήριο πιστεύοντας ότι θα βυθιστεί στους γοητευτικούς γρίφους ενός αγαπημένου σκηνοθέτη.