Αντιπολεμικό κίνημα
Αλληλεγγύη στον Λίβανο που αντιστέκεται

Πανηγυρισμοί για την εκεχειρία στη Σιδώνα του Λιβάνου. Φωτό: Αζίζ Ταχέρ/Reuters

Στις 17 Απρίλη ανακοινώθηκε η συμφωνία για 10ημερη εκεχειρία στον Λίβανο. Με το που ανακοινώθηκε η εκεχειρία ο νυχτερινός ουρανός της Βηρυτού φωτίστηκε από πυροτεχνήματα κι από τις τροχιοδεικτικές ριπές όπλων. 

Οι φωτογραφίες των ειδησεογραφικών πρακτορείων από την επόμενη μέρα αποθανάτισαν καραβάνια με κόσμο να πανηγυρίζει στους δρόμους κρατώντας και σημαίες της Χεζμπολάχ, καραβάνια προσφύγων που επέστρεφαν στα κατεστραμμένα σπίτια τους, κάποιοι περπατώντας και πάνω σε βομβαρδισμένες γέφυρες (παρά την έκκληση της Χεζμπολάχ στους πρόσφυγες να μην επιστρέψουν ακόμα λόγω του εύθραυστου της κατάστασης). 

Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει στις θέσεις του στο εσωτερικό του Λιβάνου κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, έτοιμος να συνεχίσει το δολοφονικό του έργο αν δεν υπάρχει «ικανοποιητική» συμφωνία στη συνέχεια. Πραγματικά, η συνέχεια είναι άγνωστη. Το σίγουρο, όμως, είναι ότι ο κόσμος στον Λίβανο έχει δίκιο και να πανηγυρίζει. Η εκεχειρία είναι ταπείνωση για τον χασάπη Νετανιάχου και τον Τραμπ. Για τον δεύτερο είναι, επίσης, μια ακόμα γελοιοποίηση.

Η νέα χερσαία επίθεση του σιωνιστικού κράτους στον Λίβανο ήταν κομμάτι του κοινού του πολέμου με τις ΗΠΑ ενάντια στο Ιράν. Η ισραηλινή αεροπορία σκορπούσε την καταστροφή στο δυτικό Ιράν -είχε μοιράσει τη «δουλειά» με την αμερικάνικη- και ο ισραηλινός στρατός ανέλαβε να εξοντώσει τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, φτάνοντας, όπως λέγανε οι πολεμοχαρείς δηλώσεις, μέχρι και τη Βηρυτό. 

Το «σοκ και δέος» του πολέμου Τραμπ-Νετανιάχου στο Ιράν τα βρήκε σκούρα στα Στενά του Ορμούζ. Ακολούθησε η εκεχειρία εκεί και οι διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, που δεν κατέληξαν σε συμφωνία. Ένας από τους λόγους ήταν ότι ο Τραμπ και οι εκπρόσωποί του επέμεναν ότι η εκεχειρία δεν αφορά τον Λίβανο όπως θεωρούσε το Ιράν. 

Και πράγματι, το Ισραήλ συνέχισε τις επιχειρήσεις, δηλαδή τα εγκλήματα. Μέχρι την υπογραφή της εκεχειρίας οι ισραηλινές βόμβες και πύραυλοι είχαν δολοφονήσει 2.196 ανθρώπους. Οι εκτοπισμένοι, εσωτερικοί πρόσφυγες, ξεπέρασαν το 1 εκατομμύριο δηλαδή το 20% του πληθυσμού της χώρας. Παρόλα αυτά, η θηριώδης πολεμική μηχανή που λέγεται κράτος του Ισραήλ δεν κατάφερε να εξοντώσει την Αντίσταση που συνέχιζε να δίνει μάχες σε πόλεις και χωριά. 

Εκεχειρία

Και επειδή το «μέτωπο» του Ιράν έχει καταλήξει σε αδιέξοδο για τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό ο Τραμπ αποφάσισε να πάρει τον Νετανιάχου από  το αυτί και να του επιβάλει τη 10ημερη εκεχειρία. Το κείμενο της συμφωνίας -που υπογράφτηκε από το Ισραήλ και τον Λίβανο-  δίνει το δικαίωμα στο Ισραήλ να αναλαμβάνει στρατιωτική δράση, ακόμη και κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, «σε αυτοάμυνα, οποιαδήποτε στιγμή, έναντι σχεδιαζόμενων, επικείμενων ή εν εξελίξει επιθέσεων». 

Όμως, ο Τραμπ έσπευσε να ξεκαθαρίσει τα πράγματα λίγες ώρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας με ανάρτησή του στο διαδίκτυο: «Το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο. ΤΟΥ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ να το κάνει από τις ΗΠΑ. Φτάνει πια!!!» Και συνέχισε σε άλλη ανάρτηση: «Ελπίζω η Χεζμπολάχ να φερθεί καλά και σωστά κατά τη διάρκεια αυτής της σημαντικής χρονικής περιόδου. Θα είναι μια ΣΠΟΥΔΑΙΑ στιγμή για αυτούς αν το κάνουν. Όχι άλλοι φόνοι. Πρέπει επιτέλους να έχουμε ΕΙΡΗΝΗ!».

Τα ρεπορτάζ των ειδησεογραφικών πρακτορείων αναφέρουν ότι η ισραηλινή κυβέρνηση ζήτησε «εξηγήσεις» για τις δηλώσεις Τραμπ. Ωστόσο, ο Νετανιάχου πήγε στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ και ανακοίνωσε τη συμφωνία της εκεχειρίας χωρίς να τη θέσει σε ψηφοφορία. Ξαφνικά άρχισε να μιλάει για τη «δυνατότητα μιας ιστορικής συμφωνίας» με τον Λίβανο. 

Ο πρώην Ισραηλινός διπλωμάτης, Άλον Πίνκας, απέρριψε τον τρόπο με τον οποίο η ισραηλινή κυβέρνηση παρουσίασε τη συμφωνία, δηλώνοντας στο Al Jazeera: «Ο Νετανιάχου λέει πολλά πράγματα. Δεν θα τον έπαιρνα τοις μετρητοίς. Τα λέει αυτά επειδή εξαναγκάστηκε σε αυτό από τον Πρόεδρο Τραμπ. Αυτή δεν είναι μια εκεχειρία που ήθελε ο ίδιος».

Σχετικά με τον ισχυρισμό του Νετανιάχου ότι η ανακωχή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια ιστορική ειρηνευτική συμφωνία, ο Πίνκας επεσήμανε τις επανειλημμένες αποτυχημένες προσπάθειες του παρελθόντος. «Πιστεύω ότι ο Νετανιάχου απέτυχε… Απέτυχε στον δεδηλωμένο στόχο του να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ», είπε, προσθέτοντας: «Ειλικρινά, δεν μπορώ να φανταστώ να υπογράφεται οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, με τη Χεζμπολάχ να παραμένει οπλισμένη».

Οι ακροδεξιοί υπουργοί του Νετανιάχου όπως ο Μπεν Γκβιρ κι ο Σμότριχ -αυτοί που άνοιγαν σαμπάνιες στη Κνεσέτ (ισραηλινή Βουλή) μετά την υπερψήφιση του νόμου που επιτρέπει εκτελέσεις Παλαιστινίων κρατουμένων- άστραψαν και βρόντηξαν για τη «ιστορική ευκαιρία που χάνεται» για τη συντριβή της Χεζμπολάχ. 

Όχι ότι η ισραηλινή αντιπολίτευση είναι καλύτερη. Ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο ηγέτης της, επέκρινε επίσης δριμύτατα την εκεχειρία μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ που ανακοίνωσε ο Τραμπ. «Για άλλη μια φορά, όλες οι υποσχέσεις αυτής της κυβέρνησης [του Νετανιάχου] συντρίβονται στην πραγματικότητα. Η αντιπαράθεση στον Λίβανο μπορεί να τελειώσει μόνο με έναν τρόπο: τη μόνιμη απομάκρυνση της απειλής για τους οικισμούς του βορρά», δήλωσε ο Λαπίντ σε ανάρτησή του στο X. «Με αυτή την κυβέρνηση, αυτό δεν πρόκειται πλέον να συμβεί· θα το κάνουμε εμείς με την επόμενη κυβέρνηση», πρόσθεσε. Με άλλα λόγια, να φύγει ο Νετανιάχου κι αυτοί θα συνεχίσουν τα εγκλήματα. 


Συνέντευξη από τη Βηρυτό

Ο σ. Γκασάν, επαναστάτης σοσιαλιστής από τη Βηρυτό, μίλησε για την κατάσταση στην εφημερίδα Socialist Worker.

«Χτυπήσαν λαϊκές αγορές την ώρα αιχμής, γεμάτες κόσμο. Έχουν σκοτώσει πάρα πολλούς ανθρώπους. Είδα έναν σωρό από 100 αυτοκίνητα και δεκάδες μαγαζιά ισοπεδωμένα. Η κεντρική αποθήκη που χτύπησαν ήταν αποθήκη ζαχαροπλαστείου. Υπάρχει συνειδητή προσπάθεια από το Ισραήλ να καταστρέψει τη γεωργία και να ψεκάσει τις καλλιέργειες με εντομοκτόνα. Είμαστε ήδη σε κατάσταση επισιτιστικής ανασφάλειας. Αν δεν κάνουμε κάτι, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με λιμό».

Εξήγησε πως η Χεζμπολάχ έχει καταφέρει να μπλοκάρει μια ολομέτωπη χερσαία εισβολή. Η στήριξη στους εκτοπισμένους μέσα στον Λίβανο είναι, όπως λέει ο Γκασάν, «ίσως το μόνο θετικό σε όλο αυτό». «Η αλληλεγγύη είναι συγκλονιστική. Πιο μαζική από ποτέ και πολύ πιο αποκεντρωμένη. Στις προηγούμενες επιθέσεις είχες μία-δύο οργανώσεις να κινητοποιούνται. Τώρα οργανώνονται όλοι για να στηρίξουν τους εκτοπισμένους. Εστιατόρια έχουν μετατραπεί σε λαϊκές κουζίνες, νεολαίες αναλαμβάνουν τη διανομή».

Εξήγησε πως ο κόσμος πάλεψε να φτάσει εφόδια μέχρι την Τύρο, την πόλη που έχει δεχτεί το σφυροκόπημα της ισραηλινής επίθεσης· οι στοχευμένες επιθέσεις, όμως, ενάντια σε εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές αποστολές δυσκολεύουν τα πράγματα. Τώρα που ανακοινώθηκε η εκεχειρία, οι εκτοπισμένοι ζυγίζουν το αν θα ξαναπάρουν τον δρόμο για τον νότο. Κάποιοι απ' αυτούς που έστησαν καταυλισμούς στη Βηρυτό δεν εμπιστεύονται το Ισραήλ ότι θα κρατήσει την εκεχειρία· άλλοι δεν έχουν σπίτι να γυρίσουν. Την Παρασκευή, ο λιβανέζικος στρατός ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ είχε ήδη παραβιάσει την εκεχειρία «με επανειλημμένες ισραηλινές επιθέσεις, καθώς και κατά διαστήματα βομβαρδισμούς ενάντια σε χωριά».

Ο φιλοαμερικανός πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν δέχτηκε την εκεχειρία έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αούν πιέζει για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ· τον περασμένο μήνα απαγόρευσε τη στρατιωτική της δράση. Ταυτόχρονα, το λιβανέζικο κράτος ούτε τον κόσμο προστατεύει από τους Ισραηλινούς ούτε τους εκτοπισμένους συντρέχει. Και ο λιβανέζικος λαός είναι εξοργισμένος με την κυβέρνησή του που κάθισε στο ίδιο τραπέζι με το Ισραήλ. Οι συνομιλίες αυτές εξομαλύνουν τις σχέσεις μ' ένα κράτος υπεύθυνο για την εθνοκάθαρση στην Παλαιστίνη και για δεκαετίες επιθέσεων κατά του Λιβάνου.

«Στη Βηρυτό γίνονταν διαδηλώσεις κάθε μέρα ενάντια στις συνομιλίες», λέει ο Γκασάν. «Πολλοί στηρίζουν τη Χεζμπολάχ, υπάρχουν όμως και αριστερές ομάδες. Είναι μια μίξη κόσμου. Βλέπεις τη σημαία της Χεζμπολάχ δίπλα στην παλαιστινιακή σημαία. Ο κόσμος είναι ενάντια στις συνομιλίες και στο πλευρό των Παλαιστινίων, ενάντια στη γενοκτονία».

Η Χεζμπολάχ καταδίκασε τις συνομιλίες και υπερασπίστηκε το δικαίωμά της να αντιστέκεται ένοπλα στο Ισραήλ. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο αναπληρωτής επικεφαλής του πολιτικού της συμβουλίου, Μαχμούντ Καμάτι, δήλωσε: «Όσο υπάρχει κατοχή, υπάρχει και νόμιμο δικαίωμα στην αντίσταση – κανείς δεν μπορεί να μας επιβάλει τίποτα». Και, όπως λέει ο Γκασάν, υπάρχει ο κίνδυνος το κράτος, καθώς επιτίθεται στη Χεζμπολάχ, να καλλιεργεί τον σεκταρισμό. «Η κυβέρνηση προσπαθεί να σπρώξει τον στρατό της σ' έναν εμφύλιο πόλεμο», εξήγησε.

Την περασμένη εβδομάδα έγινε η κηδεία του Πιερ Μουαουάντ, στελέχους των Λιβανικών Δυνάμεων· σκοτώθηκε μαζί με τη σύζυγό του και μια ακόμα γυναίκα στη χριστιανική κωμόπολη Άιν Σααντέ, κοντά στη Βηρυτό, σε ισραηλινή αεροπορική επίθεση που φέρεται να στόχευε στελέχη της Χεζμπολάχ. Οι Λιβανικές Δυνάμεις είναι μια ακροδεξιά χριστιανική οργάνωση με τέσσερις υπουργούς στην κυβέρνηση. Οι οπαδοί της ρίχνουν στη Χεζμπολάχ την ευθύνη για την κλιμάκωση με το Ισραήλ και κατηγορούν όσους ξεριζώνονται από τον νότο ότι είναι οπαδοί της. Η κηδεία του Μουαουάντ έγινε επίδειξη δύναμης για τις Λιβανικές Δυνάμεις: εκατοντάδες οπαδοί, όπλα στον αέρα, μουσική στη διαπασών από μεγάφωνα.

Η αντίσταση στην ισραηλινή κατοχή και σε όσους κάθονται στην κορυφή του λιβανέζικου κράτους μπορεί να σφυρηλατήσει ενότητα που ξεπερνά τις σεκταριστικές διαιρέσεις.