Όταν πριν από δύο εβδομάδες το Πακιστάν ανακοίνωνε την εκεχειρία δύο εβδομάδων στο Ιράν δεν υπήρχε άνθρωπος σε όλο τον πλανήτη που να πιστεύει ότι ο Τραμπ δεν θα επιχειρούσε να χειραγωγήσει με κάθε δυνατό τρόπο τις διαπραγματεύσεις. Με το καλημέρα, έκανε πλάτη στη δολοφονική κλιμάκωση του Ισραήλ στον Λίβανο την πρώτη μέρα της εκεχειρίας ισχυριζόμενος ότι δεν περιλαμβανόταν στη συμφωνία. Την τέταρτη μέρα, ανακοίνωσε αποκλεισμό των λιμανιών του Ιράν και των Στενών του Ορμούζ για τα ιρανικά πλοία.
Την όγδοη μέρα, σε μια κίνηση αποκλιμάκωσης, που εκλήφθηκε από τις αγορές ως μήνυμα ότι «κουμπώνει» μια επερχόμενη συμφωνία, ανακοίνωσε εκεχειρία στον Λίβανο. To Iράν ανταποκρινόμενο ζήτησε να γίνει άρση του αποκλεισμού του προκειμένου να αρχίσει ο δεύτερος γύρος. Ο Τραμπ απάντησε στον αρχηγό του πακιστανικού στρατού ότι θα εξετάσει τη συμβουλή του να «άρει τον αμερικανικό αποκλεισμό γιατί αποτελεί εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις». Αντ’ αυτού, την Κυριακή 19 Απρίλη ο αμερικανικός στρατός βομβάρδισε και κατέλαβε το ιρανικό εμπορικό πλοίο Τούσκα και ο Τραμπ ανέβασε βίντεο της επίθεσης στα σόσιαλ μίντια.
Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, ο Βανς ετοιμάζεται να μεταβεί στο Ισλαμαμπάντ αλλά το Ιράν δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θα στείλει αντιπροσωπεία υποστηρίζοντας ότι η στάση των ΗΠΑ λόγω και έργω δεν επιτρέπει να υπάρξει οποιαδήποτε εμπιστοσύνη ανάμεσα στις δυο πλευρές. To Πακιστάν πρότεινε δεκαπενθήμερη παράταση της εκεχειρίας προκειμένου να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις. Από μόνο του το γεγονός, δείχνει το ποιος έχει το πάνω χέρι σε αυτή τη διαπραγμάτευση.
Ο Τραμπ βρυχάται: «Διάβασα τις ψευδείς ειδήσεις που λένε ότι δέχομαι 'πίεση' για να κλείσω μια συμφωνία. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ! Δεν δέχομαι καμία απολύτως πίεση, αν και όλα θα γίνουν σχετικά γρήγορα! Ο χρόνος δεν είναι εχθρός μου, το μόνο που έχει σημασία είναι ότι επιτέλους, μετά από 47 χρόνια, θα τακτοποιήσουμε τα ΧΑΛΙΑ που άφησαν να συμβεί άλλοι Πρόεδροι... δεν θα αφήσουμε τους αδύναμους και αξιολύπητους Δημοκρατικούς, ΟΛΟΥΣ ΠΡΟΔΟΤΕΣ (να σταματήσουν το σχέδιό του)... Αυτό εκτελείται τέλεια, σε κλίμακα Βενεζουέλας, απλά μια μεγαλύτερη, πιο περίπλοκη επιχείρηση... ΚΑΝΤΕ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΕΓΑΛΗ ΞΑΝΑ!».
Η λύσσα με την οποία ο Τραμπ διαψεύδει την αδυναμία του την επιβεβαιώνει. Ο λόγος που ρισκάρει ένα πάγωμα των διαπραγματεύσεων και μια επανεκκίνηση του πολέμου είναι γιατί θέλει πάση θυσία να έχει κάτι ΜΕΓΑΛΟ να δείξει, κατά την προσφιλή του έκφραση, προκειμένου να πανηγυρίσει ότι βγήκε «νικητής» από αυτόν τον πόλεμο και ότι όλη αυτή η αναμπουμπούλα δεν έγινε χωρίς λόγο για τις ΗΠΑ. Θέλει να πάρει ό,τι περισσότερο μπορεί από τη διαπραγμάτευση και ως φαίνεται, φλερτάρει ακόμη με την ιδέα της επανάληψης μιας «Βενεζουέλας» στο Ιράν –μια πρόθεση που υποδηλώνει συνέχιση, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, της πολεμικής κατάστασης στη Μέση Ανατολή.
Ενότητα
Μια «μεγαλύτερη, πιο περίπλοκη» επιχείρηση είναι μάλλον απίθανο να πετύχει «αλλαγή καθεστώτος». Από μόνη της η απειλή ανατροπής και οι φονικές επιθέσεις στην ηγεσία του και τις υποδομές του, έχουν ισχυροποιήσει την ενότητα στο ιρανικό καθεστώς που αντλεί τη δύναμή του από το γεγονός ότι στα Στενά του Ορμούζ έχει παγιδεύσει την παγκόσμια οικονομία. Στην μπλόφα του Τραμπ να προχωρήσουν οι ίδιες οι ΗΠΑ σε αποκλεισμό του Ιράν και των Στενών για τα ιρανικά πλοία, το Ιράν απάντησε κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ για τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους. Το κόστος για τις ΗΠΑ και την παγκόσμια οικονομία είναι δυσανάλογα περισσότερο συγκριτικά με το κόστος που, έτσι κι αλλιώς, ήδη πληρώνει το Ιράν.
Η αμυντική ικανότητα του Ιράν και η δυνατότητά του να διεξάγει «ανορθόδοξο» πόλεμο διαρκείας παραμένει. Ο Τραμπ, φλερτάρει από την αρχή του πολέμου με την ιδέα κάποιων περιορισμένης κλίμακας χερσαίων καταδρομικών επιθέσεων αλλά μοιάζει να γνωρίζει ότι μαζικής κλίμακας χερσαίες επιχειρήσεις θα είναι αυτοκτονία. Αυτό είναι άλλος ένας άσσος για το Ιράν. Όπως και η δυνατότητά του να απαντήσει σε μια επίθεση του Τραμπ στις ενεργειακές του υποδομές με μια επίθεση στις ενεργειακές υποδομές των χωρών του Κόλπου -καθώς και να επεκτείνει τον αποκλεισμό στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι ΗΠΑ έχουν τη στρατιωτική ισχύ να στείλουν το Ιράν στη «λίθινη εποχή». Αλλά οι συνέπειες θα είναι δυσβάσταχτες για τις ΗΠΑ, τους συμμάχους τους στον Κόλπο και όλον τον πλανήτη. Η ιδέα, πάλι, ενός «ήπιου» διαρκούς αμερικάνικου αποκλεισμού του Ιράν συνεπάγεται ιρανικό αποκλεισμό του Ορμούζ. Δεν λύνει το πρόβλημα της παγκόσμιας οικονομίας και αργά ή γρήγορα θα καταλήξει σε σύγκρουση.
Ο χρόνος κυλάει σε βάρος του Τραμπ. Όσο περισσότερο καθυστερεί να κλείσει μια συμφωνία και όσο περισσότερους λεονταρισμούς κάνει, τόσο υπονομεύει την ίδια του την προσπάθεια να «πάρει κάτι». Σε δηλώσεις τους στο CNN, αρκετοί από τους συμβούλους του ανέφεραν ότι με τις αδιάκοπες δημόσιες δηλώσεις του «τους άδειαζε», υπονομεύοντας τη διαπραγμάτευσή τους με το Ιράν:
«Οι διαπραγματεύσεις πλησίαζαν σε σημείο καμπής την Παρασκευή, όταν ο Τραμπ άρχισε να τις σχολιάζει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε μαραθώνιες τηλεφωνικές συνεντεύξεις… Δήλωσε στο Bloomberg ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει σε “απεριόριστη” αναστολή του πυρηνικού του προγράμματος και ότι “θα καταλήξουμε σε συμφωνία την επόμενη ή τη μεθεπόμενη μέρα”». To Ιράν διέψευσε όλους τους ισχυρισμούς του. Ακολούθησε μια φαρσοκωμωδία:
Παιχνίδια
Την Κυριακή ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Vance, δεν θα παρευρεθεί στον δεύτερο γύρο στο Πακιστάν. Σχεδόν ταυτόχρονα, ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ανακοίνωσε ότι ο Vance θα πάει στο Πακιστάν. Η Δευτέρα ξημέρωσε με την κατάληψη του Τούσκα και τον Τραμπ να ανακοινώνει ότι ο Vance ταξιδεύει ήδη για το Ισλαμαμπάντ και «σήμερα θα έχουμε συμφωνία». Αλλά ο Vance ήταν ακόμη στις ΗΠΑ. Μερικά λεπτά αργότερα εμφανίστηκε με την αυτοκινητοπομπή του στον Λευκό Οίκο… Ακολούθως ο Tραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία λήγει την Τετάρτη τα μεσάνυχτα δηλαδή μία ημέρα αργότερα από την κανονική προθεσμία προκειμένου να προλάβει να πάει ο Vance στο Ισλαμαμπάντ. Μετά απείλησε ότι αν η εκεχειρία με το Ιράν λήξει «θα αρχίσουν να πέφτουν πολλές βόμβες». Και “το τερμάτισε” λέγοντας: «Υποτίθεται ότι διεξάγουμε συνομιλίες, οπότε υποθέτω, σε αυτό το στάδιο, κανείς δεν παίζει παιχνίδια» .
Τα «παιχνίδια» του είχαν συνέπειες. Όπως ανέφερε το CNN, στον πρώτο γύρο των συνομιλιών, «οι Αμερικανοί διαπραγματευτές πρότειναν μια 20ετή αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, σύμφωνα με πηγή που είναι ενήμερη για τις συζητήσεις. Το Ιράν απάντησε με πρόταση για πενταετή αναστολή, την οποία οι ΗΠΑ απέρριψαν». Κι ενώ το παζάρι συνεχιζόταν, (στο τραπέζι βρισκόταν «10ετής παύση του εμπλουτισμού, ακολουθούμενη από μια άλλη δεκαετία κατά την οποία το Ιράν θα συμφωνούσε να εμπλουτίζει μόνο σε επίπεδα πολύ κάτω από το επίπεδο που απαιτείται για την κατασκευή όπλων») ο Τραμπ δήλωσε ότι «δεν θέλει κανένα εμπλουτισμό επ' αόριστον και ότι είναι αντίθετος ακόμη και στην 20ετή παύση».
Αυτή η ιλαροτραγωδία δεν αφορά μόνο την εικόνα «αποσάθρωσης» της αμερικάνικης κυβέρνησης και της διεθνούς γελιοποίησης και απομόνωσης των ΗΠΑ, που έχουν απομείνει πλέον με μόνο πιστό τους σύμμαχο τον Νετανιάχου που ενθαρρυμένος δήλωσε «ο πόλεμος με το Ιράν δεν τελείωσε, κάθε στιγμή μπορεί να μας φέρει νέες εξελίξεις».
Αφορά τη απονομιμοποίηση του Τραμπ στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Στην τελευταία δημοσκόπηση του NBC, το ποσοστό αποδοχής του Αμερικανού προέδρου έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο της θητείας του, στο 37%, λόγω του τρόπου με τον οποίο χειρίζεται τον πόλεμο με το Ιράν. Το 74% της αμερικανικής Gen Z δηλώνει ότι συμπαθεί τους Παλαιστίνιους ενώ το 26% είναι υπέρ του Ισραήλ. Τα γκάλοπ είναι το λιγότερο. Την Δευτέρα, δεκάδες βετεράνοι και μέλη των οικογενειών τους, συνελήφθησαν από την αστυνομία αφού κατέλαβαν ένα κτίριο του Κάπιτολ Χολ στην Ουάσιγκτον, σε ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια στον πόλεμο κατά του Ιράν». Την Πρωτομαγιά στις ΗΠΑ το αντιπολεμικό και αντιρατσιστικό κίνημα ετοιμάζεται να διαδηλώσει ξανά κατά εκατομμύρια σε μια μέρα ανεπίσημης απεργίας «χωρίς δουλειά, σχολείο και ψώνια» σε όλες τις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ και μαζί του η αμερικανική ηγεμονία τρεκλίζει, καθώς «η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί τη χειρότερη ενεργειακή κρίση που έχει αντιμετωπίσει ποτέ ο κόσμος» όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, σε μια νέα περίοδο όπου, όπως ανέφεραν στο κεντρικό τους άρθρο οι New Yοrk Times, «η αστάθεια γίνεται ο κανόνας και όχι μια παροδική φάση».
Αυτά δεν γράφονται προς εφησυχασμό, κάθε άλλο. Το θηρίο είναι πληγωμένο και αυτό το κάνει ακόμη πιο επικίνδυνο. Αυτή είναι η στιγμή για να κλιμακώσουμε την αντίσταση με συλλαλητήρια σεισμό την Πρωτομαγιά σε όλο τον κόσμο και στην Ελλάδα ενάντια στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, το πιο πιστό τσιράκι του Τραμπ μετά τον Νετανιάχου στην περιοχή.