Περιβάλλον
Tο πράσινο έγινε κόκκινο: Γιατί οι γαλάζιοι τού έβαλαν φωτιά και μόνο ο αντικαπιταλισμός μπορεί να το σώσει

Πεντέλη

Πάρνηθα

 

Υμηττός

 

Αιγιάλεια

 

Μετά την Πάρνηθα ο Υμηττός και ύστερα η Πεντέλη. Και τα τρία μεγάλα δάση της Αττικής κάηκαν φέτος το καλοκαίρι, ενώ σε ολόκληρη την Ελλάδα, από την Κρήτη ως την Αιγιαλεία και από εκεί ως το Γράμμο πυρκαγιές κατέστρεψαν δάση, σπίτια και άφησαν πίσω τους δέκα νεκρούς.

Οταν ξέσπασε η πυρκαγιά στην Πάρνηθα, μπορούσαν ακόμη να πείσουν τα επιχειρήματα που έκαναν λόγο για τυχαίο γεγονός, για εξαίρεση, κακή στιγμή, για ανεξέλεγκτα και πρωτοφανή καιρικά φαινόμενα ή έδιναν ένα σωρό άλλες επιφανειακές εξηγήσεις. Εφταιγε η αμέλεια, η κακή συνεννόηση του Φούρλα με τον Κόη, ενώ το ρόλο του εμπρηστή πήραν μυστηριώδεις τρελοί, αντιεξουσιαστές (σύμφωνα με τον βουλευτή της ΝΔ, Αρη Σπηλιωτόπουλο), πράκτορες της Τουρκίας, το ΠΑΣΟΚ (σύμφωνα με τον υφυπουργό Εργασίας, Γεράσιμο Γιακουμάτο), σκατζόχοιροι και κουκουνάρια.

Αυτή η προσέγγιση δεν οδήγησε πουθενά. Οι συμπτώσεις επαναλήφθηκαν εκατοντάδες φορές σε όλη την Ελλάδα για να είναι συμπτώσεις. Ούτε η “ελληνική ανικανότητα” μπορούσε να είναι η εξήγηση μιας και αντίστοιχα φαινόμενα υπήρξαν και στην Ιταλία και σε χώρες των Βαλκανίων.

Χρειάζεται μια πιο συνολική εξήγηση. Από τη μια μεριά οι κυβερνήσεις δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν τις πυρκαγιές και από την άλλη οι περικοπές και η λιτότητα δεν έχουν αφήσει τα μέσα για να μπορούν να αντιμετωπιστούν.

Δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν τις πυρκαγιές γιατί τα συμφέροντα στη γη είναι πολύ μεγάλα. Λίγα στρέμματα δάσους που αποχαρακτηρίζονται στην Πάρνηθα ή την Πεντέλη μπορούν να αποδώσουν εκατομμύρια ευρώ. Οι εταιρίες που έχουν συμφέρον από αυτόν τον αποχαρακτηρισμό έχουν στενούς δεσμούς με το κράτος και την κυβέρνηση. Η Καθημερινή της Κυριακής έχει τη λίστα 28 “μνηστήρων” που διεκδικούν εδάφη στην Πεντέλη και γράφει πως για να δικαιωθούν όλοι, δεν φτάνει ολόκληρο το δάσος. Στην κορυφή των οικοπεδοφάγων βρίσκεται η Μονή Πεντέλης που διεκδικεί 80.000 στρέμματα δάσους. Μάλιστα από το ‘70 μέχρι σήμερα η Μονή έχει πουλήσει 10 χιλιάδες στρέμματα σε άλλους ιδιώτες. Κάποιοι από αυτούς κατάφεραν και έχτισαν με τις φωτιές του ‘95 και του ‘98. Ετσι παίρνουν “κουράγιο” και οι υπόλοιποι.

Από την άλλη δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις πυρκαγιές. Η πυροσβεστική υπηρεσία και ιδιαίτερα η δασοπυρόσβεση θεωρείται άχρηστο έξοδο για τον κρατικό προϋπολογισμό. Γι’ αυτό κάθε χρόνο οι περικοπές αφήνουν όλο και λιγότερα τεχνικά μέσα, όλο και πιο παλιά οχήματα και αεροσκάφη. Δίνονται όλο και λιγότερα χρήματα για συντήρηση και πάνω απ’ όλα μένουν όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι για να δουλέψουν στην πυρόσβεση. Από το 2000 οι θέσεις εργασίας στην πυροσβεστική έχουν μειωθεί κατά 2.500. Η δασοπυρόσβεση στηρίζεται στους εποχικούς που κάθε χρόνο αγωνιούν αν θα προσληφθούν για λίγους μήνες. Αστεία ποσά δίνονται για προληπτικά μέτρα, καθαρισμό των δασικών εκτάσεων και αντιπυρικές ζώνες.

Στην κορυφή όλων των αιτιών, η αλλαγή του κλίματος που ευνοεί τις πυρκαγιές δεν είναι “θεομηνία”, αλλά αποτέλεσμα της ίδιας κερδοσκοπικής λογικής. Το διοξείδιο του άνθρακα που παράγουν οι καπιταλιστές έχει αυξήσει την παγκόσμια θερμοκρασία και όσο τους αφήνουμε ελεύθερους θα συνεχίσουν να καταστρέφουν τον πλανήτη.

Ολόκληρο το σύστημα λειτουργεί υπέρ της πυρκαγιάς, όχι εναντίον της. Γι’ αυτό βολεύει πολύ να ρίχνονται οι ευθύνες στην αμέλεια και να περιορίζονται τα αιτήματα στην “αναδάσωση τώρα”. Υπεύθυνος είναι ο καπιταλισμός που βάζει τα κέρδη πάνω από τους ανθρώπους, βλέπει τα δάση ως οικόπεδα φιλέτα και τους πυροσβέστες ως οικονομικό βάρος. Για να σώσουμε τα δάση χρειάζεται να παλέψουμε ενάντια στη λιτότητα, τις περικοπές, ενάντια στον ίδιο τον καπιταλισμό.