Διεθνή
Iράκ: Eνώ δεν ελέγχουν ούτε την κατοχική Bουλή, χάνουν τη Bασόρα

Μέσα στον Αύγουστο ξεδιπλώθηκαν πολλές και παράλληλες κρίσεις για την κατοχή του Ιράκ, οι οποίες έγιναν αφορμή για κάποιες από τις πιο απαισιόδοξες δηλώσεις από πλευράς των κατοχικών στρατηγών. Την 1η Αυγούστου, το μεγαλύτερο κόμμα σουνιτών που συμμετείχε στην κυβέρνηση, απέσυρε την υποστήριξή του από τον πρωθυπουργό Νούρι αλ-Μάλικι και οι έξι υπουργοί του παραιτήθηκαν. Η κυβερνητική κρίση υποτίθεται ότι λύθηκε στις 16 Αυγούστου όταν ένας συνασπισμός τεσσάρων κομμάτων δήλωσε την υποστήριξή του στην κυβέρνηση Μάλικι. Πρόκειται για τα δύο κουρδικά κόμματα, του Ταλαμπανί και του Μπαρζανί, το Ανώτατο Συμβούλιο για την Ισλαμική Επανάσταση στο Ιράκ (SCIRI) του αλ-Χακίμ και το κόμμα Ντάουα του ίδιου του Μάλικι. Συνολικά οι έδρες των τεσσάρων αυτών κομμάτων υπολογίζονται σε 110. Τους λείπουν δηλαδή 28 έδρες για να έχουν απλή πλειοψηφία. Αρα πρόκειται για κυβέρνηση μειοψηφίας που σε περίπτωση που θα ζητηθεί ψήφος εμπιστοσύνης, κατά πάσα πιθανότητα θα χάσει.

Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο κοινοβουλευτικών εδρών. Για πρώτη φορά η κυβερνητική συμμαχία δεν έχει καμία έστω και τυπική υποστήριξη από σουνιτικά κόμματα και παρουσιάζεται ανοιχτά σαν μια συμμαχία της ηγεσίας των Σιιτών με τους Κούρδους. Η κατάσταση γίνεται έτσι πιο έκρυθμη και ανεξέλεγκτη όσον αφορά τη βία ανάμεσα στις θρησκευτικές και εθνικές κοινότητες. Στην πραγματικότητα ο διαχωρισμός συνεχίζει να μην είναι θρησκευτικός. Διότι στην αντιπολίτευση δεν βρίσκονται μόνο οι σουνίτες αλλά και οι βουλευτές που υποστηρίζουν τον ριζοσπάστη σιίτη κληρικό Μοκτάντα αλ-Σαντρ. Η ειρωνία είναι ότι οι Αμερικάνοι που πίεζαν τον πρωθυπουργό Μάλικι να πάρει αποστάσεις από τον Σαντρ, τώρα τον έχουν εξαρτήσει από τη στήριξη του SCIRI, το οποίο είναι το πιο ανοιχτά φιλοϊρανικό κόμμα.

Η ολική απώλεια ελέγχου στη Βασόρα ήταν ίσως το πιο καλά κρυμένο “μυστικό” που αποκαλύφθηκε μέσα στον Αύγουστο. Η Βασόρα είναι μια από τις πιο σημαντικές πόλεις του Ιράκ. Εχει το 80% των υπολογισμένων κοιτασμάτων, δεν έχει τους μεγάλους κινδύνους επιθέσεων στους αγωγούς που κατεβαίνουν από το Κουρδιστάν και είναι το λιμάνι από όπου διακινείται ο μεγαλύτερος όγκος του εξωτερικού εμπορίου του λαθρεμπορίου, και πάνω από όλα του πετρελαίου. Από τη Βασόρα συνεπώς περνάει και πάρα πολύ χρήμα κι έτσι  οποιος ελέγχει την πόλη ελέγχει σε μεγάλο βαθμό ολόκληρο το Ιράκ.

Πρότυπο

Την κατοχή της πόλης είχαν αναλάβει οι Αγγλοι. Για ένα μεγάλο διάστημα η Βασόρα προβαλλόταν ως πρότυπο κατοχής, λόγω της μικρής βίας και της συνεννόησης που φαινόταν να έχουν οι Αγγλοι με τις διάφορες ένοπλες ομάδες. Τότε η εμπειρία των Αγγλων από την Βορεια Ιρλανδία διαφημιζόταν ως εναλλακτική προσέγγιση απέναντι στους “μονοκόμματους” Αμερικάνους. Σήμερα όλοι παραδέχονται ότι ο πραγματικός έλεγχος στην πόλη βρισκόταν και βρίσκεται ανάμεσα σε τρεις μεγάλες πολιτοφυλακές, τα ένοπλα τμήματα του SCIRI, του κόμματος Φάδιλα και του στρατού του Σάντρ, αλλά και σε κάποιες μικρότερες μαφίες που καλύπτουν το κενό εξουσίας που έχουν αφήσει οι Αγγλοι.

Οι Αγγλοι δηλώνουν ότι σιγά σιγά θα αποχωρήσουν και συγκεντρώνονται στα στρατόπεδα για να παραδώσουν τον έλεγχο στον “ιρακινό στρατό”. Ο Γκόρντον Μπράουν παρουσιάζει αυτές τις εξελίξεις σαν υλοποίηση των αιτημάτων του αντιπολεμικού κινήματος. Η πίεση του κινήματος είναι όμως η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή είναι ότι αναγκάζονται να φύγουν κυνηγημένοι. Αυτό έχει προκαλέσει ρήξη με τους αμερικάνους στρατηγούς που βλέπουν “προδοσία”. Αμερικάνοι στρατιωτικοί και αναλυτές πήραν τώρα αέρα και τις τελευταίες μέρες λένε ανοιχτά την αλήθεια. Προειδοποιούν ότι η αποχώρηση θα είναι “άσχημη και ντροπιαστική”.

Ο Στίβεν Μπιντλ ο οποίος υπήρξε σύμβουλος του σημερινού αμερικάνου επικεφαλής της Κατοχής Ντέιβιντ Πετρέους δήλωσε στους κυριακάτικους Τάιμς του Λονδίνου: “Λυπάμαι που το λέω αλλά η εμπειρία της Βασόρας πάει να γίνει μια τεράστια γκάφα με όρους στρατιωτικής ιστορίας. Οι αντάρτες έχουν το γενικό πρόσταγμα στην πόλη... και στο χειρότερο σενάριο θα μας βγάλουν κυνηγώντας από την πόλη”. Ενας απόστρατος συνταγματάρχης των Πεζοναυτών, Γκάρι Αντερσον λέει οτι η κατάσταση που θα αφήσουν οι Βρετανοί στη Βασορα “θα μπορούσε να είναι το πιο ματοβαμμένο τμήμα της αλλαγής στο Ιράκ”. Ενας αλλος αμερικάνος αξιωματικός δηλώνει στην εφημερίδα Τέλεγκραφ: “Με δυο λόγια, οι Βρετανοί έχασαν τη Βασόρα, αν ποτέ την είχαν πραγματικά. Γιατί δεν είχαν αρκετά στρατεύματα ούτε πριν αρχίσουν να τα μειώνουν. Η κατάσταση βρίσκεται εκτός του ελέγχου τους... αυτό το στίγμα θα μείνει για πάντα πάνω στο βρετανικό στρατό”.