«Αλλάξτε το σύστημα, Όχι το κλίμα» ήταν το κεντρικό σύνθημα των διαδηλώσεων, συγκεντρώσεων, πικετοφοριών που έγιναν την Παρασκευή 20 Σεπτέμβρη σε πολλές πόλεις της χώρας, στο πλαίσιο των παγκόσμιων κινητοποιήσεων ενάντια στην κλιματική αλλαγή και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα, ο Βόλος, τα Χανιά, το Ηράκλειο έγιναν κομμάτι του διεθνούς κινήματος που κατά εκατομμύρια βγήκε στους δρόμους, με διαδηλώσεις, απεργίες, καταλήψεις και άλλες δράσεις, σε εκατοντάδες πόλεις σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Παντού, στα καλέσματα της «Πρωτοβουλίας ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή» ανταποκρίθηκαν περιβαλλοντικές κινήσεις, συνδικάτα, φοιτητικοί σύλλογοι, μαθητικές και φεμινιστικές συλλογικότητες, δημοτικά και περιφερειακά σχήματα, οργανώσεις της αριστεράς, καθώς και πλήθος κόσμου με αυτοσχέδια πλακάτ και συνθήματα. Η επιτυχία των κινητοποιήσεων στέλνει μήνυμα κλιμάκωσης των αγώνων και στο περιβαλλοντικό μέτωπο, ενάντια στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και όλες τις επιθέσεις που έχει στην ατζέντα της.
Η συγκέντρωση στην Αθήνα ξεκίνησε νωρίς το απόγευμα στο Σύνταγμα με μουσική και χαιρετισμούς. Καθώς ο χώρος γέμιζε με διαδηλωτές και πανό, η Μαρία Αμπελιώτη και ο Ορέστης Ηλίας από την «Πρωτοβουλία ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή» μετέφεραν από την εξέδρα τα νέα με τις επιτυχημένες πορείες που συγκλόνιζαν από το πρωί όλο τον πλανήτη.
Από αυτές ξεκίνησε την ομιλία της και η Εμμανουέλα Τερζοπούλου, από το Κίνημα Υπεράσπισης των Ρεμάτων και την Πρωτοβουλία για το λιμάνι της Ραφήνας. «Σήμερα ο πλανήτης πλημμύρισε», είπε. «Στις μεσημεριανές ειδήσεις μιλάγανε για πάνω από 5.000 διαδηλώσεις σε όλο τον κόσμο. Τέτοιες “πλημμύρες” τις θέλουμε. Δεν θέλουμε αυτές που πνίγουν τον κόσμο και καταστρέφουν περιουσίες. Μία τέτοια είχαμε και το πρωί στη Θεσσαλονίκη. Κατηγορούν τα ρέματα γι' αυτό για να τα τσιμεντώσουν. Λένε ψέματα, είτε από άγνοια είτε εσκεμμένα επειδή υπάρχουν συμφέροντα». Αφού ανέλυσε πόσο σημαντικά, για το περιβάλλον και την ανθρώπινη ζωή, είναι τα ρέματα ειδικά σε περίοδο κλιματικής αλλαγής, και πόσο καταστροφική είναι η πολιτική που ακολουθούν κυβερνήσεις και περιφέρειες, αναφέρθηκε και στα επικίνδυνα σχέδιά τους για επέκταση του λιμανιού της Ραφήνας.
Η σωτηρία του πλανήτη είναι μάχη για όλους τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες. Αυτό ήταν το μοτίβο της ομιλίας που έκανε ο Βασίλης Συλαϊδής, μέλος του ΔΣ του ΕΚΑ που είχε πάρει απόφαση στήριξης της διαδήλωσης. «Η σημερινή μάχη δεν είναι διαφορετική μάχη από αυτή που θα δώσουμε με την απεργία της Τρίτης 24/9 ενάντια στο πολυνομοσχέδιο της κυβέρνησης με τον ψευδεπίγραφο τίτλο “αναπτυξιακό”. Σας καλώ να έχετε παρουσία και σαν εργαζόμενοι στην απεργία για τον ίδιο λόγο που είσαστε σήμερα εδώ, ενάντια στα κέρδη».
Η νεολαία μπροστά
«Η νέα γενιά μπαίνει μπροστά κι εμείς πρέπει να συνηγορήσουμε, να στηρίξουμε, να διευρύνουμε τον αγώνα της», είπε η Ελένη Πορτάλιου, από την Ευρεία Επιτροπή για τη διάσωση του Ελληνικού. Στη συνέχεια μετέφερε στη διαδήλωση τη φωνή της Ναόμι Κλάιν και της Γκρέτα Τούνμπεργκ μέσα από διάλογο που έκαναν σε πρόσφατη συνάντησή τους και περιλάμβανε κάλεσμα για κλιμάκωση της μάχης ενάντια στο σύστημα που καταστρέφει τον πλανήτη και όσους το υπηρετούν.
«Σήμερα βγαίνουμε στους δρόμους πανελλαδικά και παγκόσμια για τη σωτηρία του πλανήτη, ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή», είπε η Εύα Ντόκου, φοιτήτρια στο ΠΑΔΑ, «Είμαστε πολύ χαρούμενοι που ένα κίνημα που συσπείρωσε εκατομμύρια κόσμο παγκόσμια ξεκίνησε από τη νεολαία και έχει στόχο να αλλάξει το σύστημα».
«Όχι λιμάνι στην Πειραϊκή» ήταν το σύνθημα που ακούστηκε δυνατά όταν στο βήμα ανέβηκε η Δήμητρα Βήνη, από την ομώνυμη κίνηση πολιτών. «Η κίνησή μας θέλει να σας μεταφέρει την κραυγή αγωνίας των Πειραιωτών για μια πόλη και ένα πολιτισμό που αφανίζεται από τα σχέδια για το λιμάνι από το ιδιωτικό μονοπώλιο στο οποίο το έχουν παραχωρήσει. Οι ρυθμοί ανάπτυξης της COSCO πάνε πολύ καλά και τρίβουν τα χέρια τους οι επιχειρηματίες και οι ντόπιοι συνεργάτες τους, ενώ καταστρέφουν και δηλητηριάζουν καθημερινά το λαό του Πειραιά».
Στη σκληρή μάχη που έχει να δώσει το κίνημα ενάντια στην κυβέρνηση Μητσοτάκη στάθηκε ο Γιάννης Σηφακάκης από την συντονιστική επιτροπή της «Πρωτοβουλίας ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή». Όπως είπε: «Έχουμε μάχες εδώ ενάντια στο νόμο της κυβέρνησης που επεκτείνει τις εξορύξεις από το Ιόνιο μέχρι την Κρήτη. Λέμε όχι στις εξορύξεις για να προστατέψουμε τον πλανήτη αλλά και την ειρήνη από τους πολεμικούς ανταγωνισμούς για το ποιος θα ελέγχει τα κοιτάσματα.
Δίνουμε τη μάχη ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις στη ΔΕΗ και το νερό, ενάντια στα μπαζώματα των ρεμάτων, για να σώσουμε τα δάση, για να μην αφήσουμε τις μπουλντόζες του Λάτση να καταστρέψουν το Ελληνικό, να μην αφήσουμε να χτίσουν Mall στην Ακαδημία Πλάτωνος. Ο καπιταλισμός δεν αλλάζει, δεν γίνεται “πράσινος”, θα παραμείνει “μαύρος και άραχνος”. Εμείς έχουμε τη δύναμη να τον ανατρέψουμε».
Οι χαιρετισμοί έκλεισαν με ομάδα μαθητών και νεολαίων από το Extinction Rebellion Youth που ανέβηκαν όλοι μαζί στο βήμα. «Η ημέρα ήταν καταπληκτική», είπε η Ελευθερία. «Ήταν σημαντική για όλους εμάς, για τη μάχη που δίνουμε για ένα καλύτερο μέλλον για όλους τους ανθρώπους και κάθε μορφή ζωής που απειλείται. Ευχαριστούμε εγκάρδια την Πρωτοβουλία ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή που μας έδωσε την ευκαιρία να είμαστε εδώ και να μιλήσουμε σε όλους εσάς». «Η XR είναι ένα παγκόσμιο κίνημα. Σκοπός μας είναι να κάνουμε την κυβέρνηση να δράσει τώρα για την κλιματική κρίση που αντιμετωπίζουμε και την οικολογική καταστροφή», συμπλήρωσε ο Βασίλης.
Δυναμική πορεία
Ακολούθησε δυναμική πορεία στο κέντρο της Αθήνας με τη συμμετοχή όλων των κομματιών του κινήματος. Πίσω από την «Πρωτοβουλία ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή», διαδήλωσαν με τα πανό τους η «ΡεμΑττική-Συνεργασία Φορέων για τη Διάσωση των Ρεμάτων της Αττικής», ο κοινοτικός συνδυασμός του Πειραιά «Ενεργοί Πολίτες Α’ κοινότητας – Όχι λιμάνι στην Πειραϊκή», το ΠΕΡΙ.ΠΟΛ.Ο Αττικής, ενώ συμμετείχαν ακτιβιστές και ακτιβίστριες από τις μάχες για την υπεράσπιση του Ελληνικού ανάμεσα τους και ο πρώην δήμαρχος Χρήστος Κορτζίδης, για το Πεδίον του Άρεως, το Πάρκο Γουδή, την Ακαδημίας Πλάτωνος και τον Κεραμεικό, μέλη του Περιβαλλοντικού Δικτύου, του Περιβαλλοντικού και Φυσιολατρικού Συλλόγου Περιστερίου με πλακάτ, οι Φίλοι της Φύσης με σημαίες κ.α.
«Είμαστε εδώ πολλοί εκπρόσωποι των συλλογικοτήτων που προσπαθούν να διασώσουν τα ρέματα της Αττικής», μας είπε ο Σταύρος Γανωτής, αρχιτέκτονας κα μέλος της Κίνησης για τη Διάσωση και την Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. «Στην προκειμένη περίπτωση, είμαστε Ραφηνιώτες που έχουμε ένα ωραίο ποταμάκι που πάνε να μας το διαλύσουν και έχουμε ευαισθητοποιηθεί και βγει στους δρόμους. Είναι πολύ προχωρημένο το πρόβλημα γιατί είναι έτοιμοι να περάσουν περιβαλλοντικές δεσμεύσεις από την περιφέρεια, εμείς έχουμε προσφύγει στο ΣτΕ και παλεύουμε για να το ακυρώσουμε».
«Το ΠΕΡΙ.ΠΟΛ.Ο Αττικής είναι ένας περιβαλλοντικός πεζοπορικός όμιλος με πολιτιστικές δράσεις», μας είπε ο Σταύρος Αγαζάνης, φυσικός. «Είναι στις άμεσες διεκδικήσεις και τα ενδιαφέροντά μας αυτή η κινητοποίηση που βέβαια είναι και παγκόσμια και ελπίζουμε να συνεχιστεί και να έχει αποτέλεσμα. Το σημαντικό είναι να γίνει δράση των πολιτών, για να αξιοποιηθεί το ξεκίνημα της σημερινής δράσης. Ο Σύλλογός μας λειτουργεί επτά-οχτώ χρόνια αλλά συμμετέχει σε πολλά, όπως στο κίνημα για τα ρέματα, ενάντια στις εξορύξεις κλπ».
Σωματεία
Ήταν εκεί επίσης με τα πανό τους οι Σύλλογοι Εργαζόμενων στα Νοσοκομεία Άγιος Σάββας και Γεννηματάς, η Γ' ΕΛΜΕ Αθήνας, εργαζόμενοι/ες του δήμου Αθήνας, ενώ συμμετείχαν αντιπροσωπεία από την Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ, την ΑΡΕΝ εκπαιδευτικών και εργαζόμενοι από μια σειρά άλλους εργατικούς χώρους. Στα πανό των φοιτητικών συλλόγων των Μεταλλειολόγων ΕΜΠ και της ΣΤΕΦ Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, καθώς και των μαθητών Anticapitalista συσπειρώθηκε η νεολαία από μια σειρά σχολές, σχολεία και συλλογικότητες όπως το Extinction Rebellion Youth (περισσότερα σελ.13).
Τη δική τους παρουσία με πανό είχαν δημοτικά και περιφερειακά σχήματα, όπως η Ανταρσία στις γειτονιές της Αθήνας, η Ανυπόταχτη Αττική, η Ανταρσία στο λιμάνι, η Ανταρσία στην Κοκκινιά, η Ανοιχτή Πόλη. «Προσπαθούμε να αντιστρέψουμε την καταστροφή του πλανήτη», μας είπε η Μαρία, ιδιωτικός υπάλληλος και μέλος στην Ανταρσία στην Κοκκινιά. «Συγκεκριμένα εμείς έχουμε να σταματήσουμε την παράδοση του λιμανιού στην COSCO. Όμως όλα τα ζητήματα μας αφορούν, από το να κλείσει ο ΧΥΤΑ Φυλής μέχρι να σταματήσουν μεγάλες βιομηχανίες όπως ο Τιτάνας να εκπέμπουν αέρια ανεξέλεγκτα».
Με τα πανό τους συμμετείχαν και οργανώσεις της αριστεράς όπως το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, η Συνάντηση για μια αντικαπιταλιστική διεθνιστική αριστερά, η ΣΣΠ–Μαθητική Αντεπίθεση, φεμινιστικές συλλογικότητες όπως Το Μωβ, η Οικολογική Συμμαχία, οι Οικολόγοι Πράσινοι, το ΜΕΡΑ25. Την πορεία συνόδεψαν μουσικοί και ακτιβιστές από το Μεταξουργείο με άρμα που απεικόνιζε την κηδεία του καπιταλισμού, ενώ έκλειναν οι Quilombo με τα κρουστά τους.
Την αρχή είχαν κάνει χιλιάδες μαθητές και μαθήτριες το πρωί της ίδιας μέρας, με μια μαχητική κινητοποίηση που ξεκίνησε στο Σύνταγμα, συνέχισε με πορεία σε κεντρικούς γύρω δρόμους και κατέληξε σε καθιστική διαμαρτυρία έξω από τη Βουλή. Στο πλευρό τους βρίσκονταν πολλοί γονείς και εκπαιδευτικοί, ενώ σε όλη τη διάρκεια κέρδιζαν τις επευφημίες και τα χειροκροτήματα των περαστικών. Το κεντρικό τους σύνθημα “Η γη πεθαίνει, όλοι ενωμένοι” και τα εκατοντάδες αυτοσχέδια πλακάτ που κρατούσαν στα χέρια δημιουργούσαν ένα εκρηκτικό συνδυασμό.
Σε όλες τις πόλεις
Στο Άγαλμα Βενιζέλου ξεκίνησε η κινητοποίηση στη Θεσσαλονίκη. «Στη συγκέντρωση χαιρέτισαν ο Στέλιος Δημητριάδης από την κίνηση πολιτών Κορδελιού-Ευόσμου “Η αναπνοή είναι δικαίωμα”, ο Γιώργος Στάγκος από το Σωματείο Συνταξιούχων “Η Συσπείρωση”, η Δήμητρα Κομνιανού από την “Πρωτοβουλία ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή”, ο Ευθύμης Κυρατζής από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ κ.α, ενώ συμμετείχαν πολλοί ακτιβιστές του οικολογικού κινήματος. Ακολούθησε πορεία των δεκάδων διαδηλωτών σε κεντρικούς δρόμους της πόλης», μας είπε ο Σάββας Κκονέ.
Δεκάδες συμμετείχαν και στη συγκέντρωση στα Γιάννενα, στην Περιφέρεια. Στο κάλεσμα της Πρωτοβουλίας ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή ανταποκρίθηκαν αγωνιστές και αγωνίστριες που συμμετέχουν στο αντιεξορυκτικό κίνημα στα Γιάννενα, αντιπροσωπεία από την Πρωτοβουλία ενάντια στις εξορύξεις Άρτας, το Diem25 και η ΟΚΔΕ.
Την ίδια ώρα και στο Ηράκλειο γινόταν συγκέντρωση της Πρωτοβουλίας ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή. «Η κινητοποίηση έγινε στα Λιοντάρια με μαζική εξόρμηση και συμμετοχή αγωνιστών/ιστριών από την “Πρωτοβουλία για την αειφόρο ανάπτυξη και προβολή της πεδιάδας” όπως ονομάζεται η κίνηση πολιτών ενάντια στην δημιουργία αεροδρομίου στο Καστέλλι, φοιτητές και μαθητές», μας είπε ο Λεωνίδας Μαρουλάσοφ, «Ομάδα μαθητών από το 1ο Λύκειο Ηρακλείου μας πρότεινε μάλιστα να συνεχίσουμε τις δράσεις μας το επόμενο διάστημα με μαθητική διαδήλωση, εκδήλωση, εξορμήσεις σε σχολεία». Αντίστοιχα, μικροφωνική εγκατάσταση με τραγούδια και ανακοινώσεις οργάνωσε η Πρωτοβουλία ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή στα Χανιά, στην πλατεία Αγοράς. Στην κινητοποίηση συμμετείχε και το δημοτικό σχήμα “Ανταρσία στα Χανιά”.
Βόλος
Κοντά στα 400 άτομα διαδήλωσαν στο Βόλο στις 20/9. Το πανό της “Πρωτοβουλίας ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή” ακολουθούσε το μπλοκ της Επιτροπής Αγώνα Πολιτών ενάντια στην καύση των σκουπιδιών από την τσιμεντοβιομηχανία της ΑΓΕΤ καθώς και άλλες συλλογικότητες, οργανώσεις της αριστεράς και της αναρχίας.
Η επιτυχία της διαδήλωσης ήρθε σαν αποτέλεσμα της ενωτικής προσπάθειας αγωνιστών της Πρωτοβουλίας, της αντικαπιταλιστικής αριστεράς και της Επιτροπής Αγώνα με εξορμήσεις σε σχολεία και πλατείες, ενημερώσεις σε τοπικές εφημερίδες και ηλεκτρονικά σάιτ. Πολλοί ήρθαν στην πορεία από το πανό στα πανεπιστήμια. Ταυτόχρονα με τη δράση, άνοιγε η συζήτηση για την ανάγκη σύνδεσης του αγώνα ενάντια στην ΑΓΕΤ με τη μάχη συνολικά ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική αλλαγή. Τα συνθήματα της Πρωτοβουλίας αγκαλιάστηκαν απ’ όλους, συνδέοντας την εγκληματική καύση των σκουπιδιών με το σύστημα του κέρδους. Έτσι εξηγείται και ο μεγάλος ενθουσιασμός και παλμός της πορείας. Συνεχίζουμε. Την Πέμπτη 26/9 και κάθε Πέμπτη, υπάρχει διαδήλωση στο κέντρο της πόλης ενάντια στην καύση των σκουπιδιών.
Σείστηκε ο πλανήτης
Ολόκληρος ο πλανήτης σείστηκε από τις διαδηλώσεις ενάντια στην κλιματική αλλαγή και την καταστροφή του περιβάλλοντος την Παρασκευή 20 Σεπτέμβρη. Υπολογίζεται ότι πάνω από τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι, σε 170 χώρες σε όλον το κόσμο, από την Ασία και την Αφρική μέχρι την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, βγήκαν στους δρόμους, σε 5.500 περίπου κινητοποιήσεις και δράσεις παγκοσμίως.
Δίκαια η 20 Σεπτέμβρη θα μείνει στην ιστορία του κινήματος, όπως έχει μείνει η 15 Φλεβάρη του 2003 ενάντια στον πόλεμο στο Ιράκ. Αναμφίβολα, οι μαθητές και οι μαθήτριες ήταν οι πρωταγωνιστές της ημέρας παντού. Με τον ξεσηκωμό τους, έκαναν την πιο μαζική και επιτυχημένη από τις “Fridays for Future”, τις Παρασκευές για το Μέλλον όπως έχουν ονομαστεί οι μαθητικές απεργίες του τελευταίου χρόνου. Πάντα οι κινητοποιήσεις τους κέρδιζαν την στήριξη και ενεργή συμμετοχή πλήθος κόσμου από το περιβαλλοντικό και όλα τα κινήματα. Στις 15 του περασμένου Μάρτη, 1,5 εκατομμύριο διαδηλωτές, σε 125 χώρες σε όλο τον κόσμο, είχαν κινητοποιηθεί στο πλευρό τους. Η 20 Σεπτέμβρη έσπασε το ρεκόρ και επιβεβαίωσε με εκρηκτικό τρόπο τη νέα δύναμη που διεκδικεί «να αλλάξει το σύστημα και όχι το κλίμα». Κεντρικό ρόλο είχαν οι απεργίες που συνόδεψαν τις διαδηλώσεις.
Ο ξεσηκωμός ξεκίνησε στην Αυστραλία με 300.000 διαδηλωτές σε πάνω από 115 μικρές και μεγάλες πόλεις της χώρας -με τις 100 χιλιάδες να πλημμυρίζουν τη Μελβούρνη και 80 χιλιάδες το Σίδνεϊ. Και συνεχίστηκε παντού με διαδηλώσεις που ξεκινούσαν από μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες και έφταναν τις εκατοντάδες χιλιάδες και εκατομμύρια. Από την Ταϊλάνδη όπου περισσότεροι από 200 νέοι άνθρωποι εισέβαλαν στο υπουργείο Περιβάλλοντος και έπεσαν στο πάτωμα προσποιούμενοι τους νεκρούς μέχρι το Αμβούργο όπου 70.000 βγήκαν στους δρόμους. Και από το Λονδίνο όπου 100.000 πλημμύρισαν τους δρόμους της βρετανικής πρωτεύουσας μέχρι τη Νέα Υόρκη όπου αναμένονταν 1,1 εκατομμύριο μαθητές από 1.800 δημόσια σχολεία χωρίς να υπολογίζονται όλοι οι υπόλοιποι.
Το κύμα σάρωσε κυριολεκτικά όλον τον πλανήτη. Ο κατάλογος δεν έχει τέλος. Φιλιππίνες, Χονγκ Κόνγκ, Ινδονησία, Ιαπωνία, Μπαγκλαντές, Ινδία, Πακιστάν, Αφγανιστάν, Τουρκία, Κύπρος, Κένυα, Ουγκάντα, Τανζανία, Ν. Αφρική, Σουηδία, Νορβηγία, Πολωνία, Γερμανία, Τσεχία, Βέλγιο, Γαλλία, Ιρλανδία, Ισπανικό κράτος, Καναδάς, Μεξικό, Βραζιλία, Βολιβία, Ανταρκτική... Και βέβαια οι κινητοποιήσεις δεν έχουν τελειώσει. Η 20η Σεπτέμβρη ήταν η αρχή του διεθνούς συυντονισμού που θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι τις 27 Σεπτέμβρη.
Οι ηγέτες που θα πάρουν μέρος στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα θα έχουν ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα να λύσουν μετά από αυτή την παγκόσμια πολιορκία: πώς στο καλό θα καταφέρουν να ανακοινώσουν ότι δεν θα πάρουν κανένα μέτρο για τη σωτηρία του πλανήτη;