Από τις 11 Δεκέμβρη μέχρι τις 5 Γενάρη, με ένα πλούσιο πρόγραμμα που περιλαμβάνει Έκθεση Φωτογραφίας με τους αγώνες για την απελευθέρωση των γυναικών, εκδήλωση για τα Δεκεμβριανά του ’44 και μεγάλες προσφορές, το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο σας περιμένει στον ανακαινισμένο χώρο του για να σας προτείνει και να διαλέξετε ανάμεσα σε εκατοντάδες τίτλους τα βιβλία σας για τις γιορτές.
Μελετάμε την Ιστορία
Η φετινή διαδήλωση για το Πολυτεχνείο ήταν από τις μαζικότερες και μαχητικότερες των τελευταίων χρόνων. Δυο νέα βιβλία μας θυμίζουν γιατί η άρχουσα τάξη και η Δεξιά το φοβάται και το μισεί και γιατί συνεχίζει να εμπνέει τους εργαζόμενους και τη νεολαία, σαράντα έξι χρόνια μετά. Πρόκειται για το πολυσυζητημένο «Όλη Νύχτα Εδώ - Μια προφορική ιστορία της εξέγερσης του Πολυτεχνείου» με επιμέλεια και εισαγωγή του Ιάσονα Χανδρινού και το «Στης Μεταπολίτευσης τα Χρόνια» του Μωυσή Λίτση. Το πρώτο περιλαμβάνει 81 συνεντεύξεις αγωνιστριών και αγωνιστών που συμμετείχαν στην εξέγερση. Το δεύτερο παρουσιάζει τη θυελλώδη περίοδο των αγώνων της Μεταπολίτευσης, με κορμό τα χρόνια 1976-1979, μέσα από προκηρύξεις διάφορων οργανώσεων και συλλογικοτήτων που έχει διασώσει ο συγγραφέας στο προσωπικό του αρχείο.
Πολύ βοηθητικές για να κατανοήσουμε την ίδια περίοδο είναι δυο εκδόσεις του ΜΒ: η παμφλέτα «Το Πολυτεχνείο είναι εδώ – Ο δρόμος του Νοέμβρη επαναστατικός!» με κείμενα των Μ. Στύλλου, Λ. Μπόλαρη και Π. Γκαργκάνα, που εξηγεί γιατί το Πολυτεχνείο ήταν ένας μαζικός ξεσηκωμός των εργατών και της νεολαίας, κομμάτι της παγκόσμιας έκρηξης του '68 και το «Ιουλιανά 1965», με κείμενα των δυο πρώτων και του Δημήτρη Λιβιεράτου, που περιγράφει τον ‘πρώιμο ελληνικό Μάη’ στα μέσα της δεκαετίας του 1960. Το βιβλίο του Μπάμπη Κουρουνδή «Το Σύνταγμα και η Αριστερά - Από τη “βαθιά τομή” του 1963 στο Σύνταγμα του 1975», μας θυμίζει τους αγώνες που χρειάστηκαν για να μπουν βασικά δημοκρατικά δικαιώματα στο Σύνταγμα και είναι επίκαιρο με την σημερινή συζήτηση για την συνταγματική αναθεώρηση.
Πηγαίνοντας ακόμα πιο πίσω στην ιστορία του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα αξίζει να διαβάσετε τα βιβλία «Από την Απελευθέρωση στα Δεκεμβριανά», ένα συλλογικό τόμο που επιμελήθηκαν οι ιστορικοί Προκόπης Παπαστράτης και Μιχάλης Λυμπεράτος, καθώς και το «Αντίσταση – Η επανάσταση που χάθηκε» του Λ. Μπόλαρη. Τις (παρα)στρατιωτικές οργανώσεις που εντάχθηκαν στους ναζιστικούς μηχανισμούς καταστολής της Αντίστασης στη διάρκεια της Κατοχής περιγράφει «Ο ένοπλος δωσιλογισμός» του Μ. Λυμπεράτου.
Οικονομία και καπιταλιστική κρίση
Πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα ακόμα βιβλίο του Δημήτρη Λιβιεράτου με τίτλο «Περιδιάβαση στην ελληνική οικονομία και ιστορία (19ος - 20ος αιώνας)». Ένα βιβλίο για την ιστορία του ελληνικού καπιταλισμού που είναι γραμμένο από την οπτική της κριτικής στις θεωρίες της «ψωροκώσταινας» που είχαν κυριαρχήσει και στην Αριστερά. Στο κλασικό βιβλίο του «Δημοκρατική ή Σοσιαλιστική Επανάσταση στην Ελλάδα;» ο Παντελής Πουλιόπουλος στηρίζεται στην ίδια επιχειρηματολογία για να κριτικάρει τη στροφή του ΚΚΕ στο ρεφορμισμό το 1934.
Σήμερα η παγκόσμια οικονομία έχει μπει σε ‘συγχρονισμένη’ επιβράδυνση, με τα διλήμματα, την πολιτική κρίση και την αστάθεια να εντείνονται για όλες τις άρχουσες τάξεις. Για τις ρίζες αυτής της αστάθειας πολύτιμο παραμένει το βιβλίο του Κρις Χάρμαν «Καπιταλισμός Ζόμπι – Η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση και η επικαιρότητα του Μαρξ». Είναι μια οξυδερκής ανάλυση της καπιταλιστικής κρίσης που χτύπησε το παγκόσμιο σύστημα στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας και από την οποία δε λέει να βγει.
Όσο για τον ελληνικό καπιταλισμό, τις επιθετικές φιλοδοξίες, τις αποτυχίες και την κρίση του, διαβάστε τη συλλογική έκδοση του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου «Ο ελληνικός καπιταλισμός, η παγκόσμια οικονομία και η κρίση».
Αντίδοτα σε εθνικισμό, ρατσισμό, σεξισμό
Η Κύπρος ήταν από παλιά ένα πεδίο των ανταγωνισμών των κυρίαρχων τάξεων Ελλάδας και Τουρκίας. Η συζήτηση για το Κυπριακό στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από ένα κυρίαρχο κλισέ: υπεύθυνη για τη μη επίλυση του προβλήματος είναι η αδιαλλαξία της Τουρκίας. Το βιβλίο του Γρηγόρη Ιωάννου «Ο Ντεκτάς στο Νότο» θέτει εξαρχής ως στόχο την αποδόμηση αυτής της αφήγησης. «Ο ‘αθώος’ εθνικισμός» σε επιμέλεια του Ηρακλή Μήλλα, είναι μια συλλογική έκδοση με πολύ ζωντανά κείμενα και από τις δυο πλευρές του Αιγαίου που περιγράφουν το πώς περνάει η πατριδοκάπηλη προπαγάνδα στην καθημερινότητα. Μια συνολική μαρξιστική ανάλυση που αξίζει να διαβάσουμε και να μελετήσουμε καθώς τα φαντάσματα του εθνικισμού επιστρέφουν είναι το βιβλίο του Κρις Χάρμαν «Μαρξισμός και Εθνικισμός». Η 5η έκδοση του συλλογικού «Η κρίση στα Βαλκάνια, το Μακεδονικό και η εργατική τάξη» από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο παραμένει πολύτιμη, τόσο για τα ιστορικά της στοιχεία όσο και για τη διεθνιστική ταξική οπτική που διαπερνάει όλα τα κείμενά της. Η πρώτη έκδοση είχε γίνει από την ΟΣΕ (την οργάνωση που προήλθε το ΣΕΚ) το 1992 και η τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας του Μητσοτάκη-πατρός την είχε σύρει στα δικαστήρια.
Οι ρατσιστικές επιθέσεις της ΝΔ ενάντια σε πρόσφυγες και μετανάστες, που δίνουν τροφή στην ακροδεξιά και κάλυψη στους φασίστες, απαιτούν απαντήσεις όχι μόνο στη δράση αλλά και στη θεωρία. Το βιβλίο του Άλεξ Καλλίνικος «Ρατσισμός – τι είναι και πώς παλεύεται» είναι η καλύτερη μαρξιστική ανάλυση για τις ρίζες του ρατσισμού και πώς αυτός συνδέεται –και ιστορικά– με τον καπιταλισμό. Το «Η πάλη ενάντια στον ρατσισμό σήμερα» του Θανάση Καμπαγιάννη, γραμμένο με τη μορφή ερωτήσεων-απαντήσεων αποδομεί όλα τα ψέματα της ρατσιστικής προπαγάνδας. «Η πάλη ενάντια στην Ισλαμοφοβία» (που περιλαμβάνει και το εξαιρετικό κείμενο του Κρις Χάρμαν «Ο Προφήτης και το Προλεταριάτο») αναλύει τη σύγχρονη μορφή που παίρνει η ρατσιστική πολιτική των κυβερνήσεων της ΕΕ ενάντια σε μουσουλμάνους πρόσφυγες και μετανάστες. Δυο βιβλία που αξίζει να διαβάσετε είναι οι «Πολιτικές στέγασης προσφύγων» του Νίκου Κουραχάνη, που αναλύει το πώς οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές αφαιρούν τα στοιχειώδη δικαιώματα από τους πρόσφυγες και τους φτωχούς γενικότερα. Και το «Αιγαιοπελαγίτες πρόσφυγες στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο» του Νάσου Μπράτσου, που περιγράφει την αντίστροφη πορεία χιλιάδων νησιωτών από το ανατολικό Αιγαίο στη Μέση Ανατολή στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Απαραίτητο για κάθε αγωνίστρια και αγωνιστή του αντιφασιστικού κινήματος είναι το συλλογικό βιβλίο «Δίκη-καταδίκη της Χρυσής Αυγής» που ξετυλίγει όλη την εμπειρία των αγώνων και της μάχης για να καταδικαστεί η εγκληματική ηγεσία των νεοναζί.
Πάμε να οργανώσουμε και φέτος μια ακόμα μεγαλύτερη απεργιακή Μέρα της Γυναίκας στις 8 Μάρτη. Σ’ αυτή την προσπάθεια το βιβλίο της Μαρίας Στύλλου «Η πάλη για την απελευθέρωση των γυναικών» είναι ένα αναντικατάστατο όπλο στα χέρια μας (ήδη εξαντλείται και η δεύτερη έκδοση). Μαζί με το κλασικό έργο του Φρίντριχ Ένγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» και το βιβλίο του Κρις Χάρμαν «Ο Ένγκελς και η καταγωγή της ανθρώπινης κοινωνίας» αποτελούν μια ‘τριλογία’ που συμπυκνώνει όλη τη μαρξιστική ανάλυση για τη σεξιστική καταπίεση στον καπιταλισμό και τον τρόπο να την παλέψουμε. Εξίσου χρήσιμο είναι και το βιβλίο του Κώστα Τορπουζίδη «Ομοφυλοφιλία, σεξουαλικότητα και η πάλη για την απελευθέρωση».
Τι κατέρρευσε το 1989;
Συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από την κατάρρευση των σταλινικών καθεστώτων στην ανατολική Ευρώπη το 1989. Η συζήτηση στην Αριστερά για το τι ήταν ο ‘υπαρκτός σοσιαλισμός’ δεν αφορά μόνο το παρελθόν αλλά και την προοπτική. Το βιβλίο «Μια μαρξιστική κριτική των καθεστώτων του κρατικού καπιταλισμού – Ανοικτή επιστολή στο Πολωνικό Εργατικό Κόμμα» των Κουρόν και Μοτζελέφσκι είναι μια κριτική της σταλινικής γραφειοκρατίας ‘από τα μέσα’ που γράφτηκε το 1964. Οι συγγραφείς φτάνουν από το δικό τους δρόμο στα ίδια συμπεράσματα που καταλήγει ο Τόνι Κλιφ στο κλασικό βιβλίο του «Κρατικός Καπιταλισμός στη Ρωσία». Την επίδραση των συγκλονιστικών εξεγέρσεων του 1989 στην ελληνική αριστερά εξετάζει το βιβλίο του Κωνσταντίνου Ζαγάρα «Η κατάρρευση του ‘υπαρκτού’ και η διάσπαση του ΚΚΕ».
Η επικράτηση του σταλινισμού έφερε την καταστροφή κάθε ίχνους εργατικής δημοκρατίας που κατέκτησε η ρώσικη εργατική τάξη τον Οκτώβρη του 1917. Όμως τα σοβιέτ δεν ήταν μια ιδιαιτερότητα της ‘καθυστερημένης’ Ρωσίας. Αυτή την εμπειρία των εργατικών συμβουλίων από τη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ιταλία αναδεικνύει ο Ντόνι Γκλουκστάιν στο βιβλίο του «Τα Σοβιέτ στη Δύση – Εργατικά συμβούλια απέναντι σε κοινοβούλια 1915-1920».
Στο Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο θα βρείτε ένα πλήθος από μικρά βιβλία που με σύντομο και απλό –αλλά καθόλου απλοϊκό– τρόπο αποτελούν μια ‘εισαγωγή’ στις ιδέες του Μαρξισμού. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα: «Μαρξισμός – Θεωρία και Πράξη», «Ένας επαναστατικός οδηγός για τον Μαρξ», «Ένας επαναστατικός οδηγός για τον Λένιν», «Είναι η ανθρώπινη φύση εμπόδιο για τον σοσιαλισμό;», «Ο Λένιν σήμερα», «Κόμμα, Τάξη, Κίνημα», «Η εργατική τάξη σήμερα», «Αναρχισμός – Μια μαρξιστική κριτική», «Τι είναι και για τι παλεύει το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα».
