Οι λεπτομέρειες δεν έχουν ξεκαθαρίσει ακόμα. Ούτε έχουν ξεπεραστεί όλες οι δυσκολίες. Στην Γερμανία, ιδιαίτερα, η κυβέρνηση της Μέρκελ συνεχίζει να έχει μεγάλες δυσκολίες να "πουλήσει" το νέο σχέδιο ακόμα και στους εταίρους της στην κυβέρνηση συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών - Ελευθεροδημοκρατών.
Η Πρωτοβουλία της Βιέννης ήταν μια συμφωνία ανάμεσα σε μερικές από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρώπης που είχαν "χωθεί" τα προηγούμενα χρόνια χοντρά στις "χρηματοπιστωτικές αγορές" -δηλαδή την κερδοσκοπική λεηλασία- των χωρών του πρώην ανατολικού μπλοκ, να μην "το βάλουν στα πόδια" από τις αγορές των χωρών αυτών την επαύριον της κατάρρευσης της Λήμαν Μπράδερς. Με την μεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ETAA, μια ευρωπαϊκή εκδοχή της Παγκόσμιας Τράπεζας) και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου η Πρωτοβουλία της Βιέννης κατάφερε να "πείσει" τους τραπεζίτες να διατηρήσουν τον δανεισμό τους προς τις χώρες αυτές (την Ρουμανία, την Ουγγαρία, την Λετονία, την Σερβία και τη Βοσνία) στα επίπεδα του 2008.
Η Γερμανία απέρριπτε μέχρι τώρα κάθετα κάθε ιδέα "εθελοντικής επιμήκυνσης" του ελληνικού χρέους. Την περασμένη βδομάδα, όμως, η Μέρκελ έκανε στροφή 180 μοιρών: "η Πρωτοβουλία της Βιέννης... είναι ένα καλό θεμέλιο" δήλωσε την περασμένη Παρασκευή στους δημοσιογράφους. "Πιστεύω ότι μπορούμε να προχωρήσουμε πάνω σε αυτή τη βάση...."
Αυτός που πίεζε για την "εθελοντική συμμετοχή" ήταν οι τραπεζίτες. Γιατί "εθελοντική" σημαίνει απλά ότι μπορούν άλλα να υποσχεθούν και άλλα να κάνουν. Η Πρωτοβουλία της Βιέννης, γράφει στην επίσημή της σελίδα η ΕΤΑΑ προσπαθεί να απαντήσει στο "Δίλημμα του Φυλακισμένου" που βαραίνει αυτή τη στιγμή πάνω στους επενδυτές: ενώ ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσουν οι τραπεζίτες τον κίνδυνο της χρεοκοπίας (που θα αφανίσει τα δάνειά τους) είναι να μείνουν ενωμένοι και να προσπαθήσουν να αποτρέψουν την χρεοκοπία, το ένστικτο σπρώχνει τον καθένα από αυτούς να πάρει τα λεφτά του και να "φύγει" πρώτος.
Φυγή
Στην περίπτωση των τραπεζιτών της Πρωτοβουλίας της Βιέννης η φυγή αυτή ήταν σχετικά δύσκολη -οι τράπεζες είχαν εμπλακεί στην Ρουμανία, την Ουγγαρία κλπ μέσα από τοπικές θυγατρικές, εξαγορές των μεγαλύτερων παλιών τοπικών τραπεζών και συγχωνεύσεις. Κανένας επενδυτής δεν μπορεί να "ξεφορτωθεί" ένα ολόκληρο δίκτυο από τράπεζες, υποκαταστήματα, υπαλλήλους, πελάτες, καταθέσεις και δάνεια σε μια νύχτα. Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο και για τους ομολογιούχους.
Πέρσι τον Μάη, όταν υπογράφτηκε το πρώτο Μνημόνιο οι Γάλλοι και οι Γερμανοί τραπεζίτες είχαν υποσχεθεί το ίδιο: ότι θα μείνουν στην Ελλάδα, θα ανακυκλώσουν οικειοθελώς τα ομόλογά τους και θα στηρίξουν με όλες τους τις δυνάμεις την ελληνική προσπάθεια.
"Οι εκπροσωπούμενες εταιρίες", έλεγε, σύμφωνα με το Bloomberg, η ανακοίνωση των γερμανικών τραπεζών, "καλούν όλα τα γερμανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τους ασφαλιστές να συνεισφέρουν και να βοηθήσουν ενεργά την Ελληνική διαδικασία προσαρμογής". Οι τράπεζες, συμπλήρωνε το δημοσίευμα του Bloomberg, θα κρατήσουν τα κυβερνητικά ομόλογα και δεν πρόκειται ούτε να μειώσουν, ούτε να διακόψουν τις γραμμές χρηματοδότησης προς την Ελλάδα..."
Τι έκαναν στην πραγματικότητα; Πριν καν στεγνώσει το μελάνι κάτω από την ανακοίνωση έτρεξαν να πουλήσουν. Πέρσι τον Μάη οι Γερμανικές τράπεζες είχαν στα χέρια τους, και πάλι σύμφωνα με το Bloomberg, ελληνικά ομόλογα αξίας 34,4 δισεκατομμυρίων Ευρώ, ενώ ομόλογα 9 ακόμα δισεκατομμυρίων Ευρώ βρίσκονταν στα χέρια των Γερμανικών ασφαλιστικών εταιριών. Φέτος η "έκθεση" των Γερμανικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα είναι, σύμφωνα με την Guardian μόλις 7,9 δισεκατομμύρια Ευρώ. Από τα 90 περίπου δις που είχε στα χέρια της η Γαλλία έχουν μείνει τώρα κάτω από 10.
Το βράδυ της Κυριακής μια ομάδα συμβούλων έστειλε μια επιστολή στην Κομισιόν προειδοποιώντας για τους κινδύνους που θα έχει μια συμφωνία τύπου Πρωτοβουλίας Βιέννης. Ο αριθμός των πιστωτών, γράφουν, είναι στην περίπτωση της Ελλάδας πολύ μεγαλύτερος από ότι στην περίπτωση της Ανατολικής Ευρώπης τον Γενάρη του 2009. Μια συμφωνία θα είναι πολύ πιο δύσκολη θέτοντας ερωτηματικά για το αν αυτοί των οποίων τα χρέη λήγουν πρώτα -και άρα έχουν μεγάλες ελπίδες να τα εισπράξουν- θα πιστέψουν τις διαβεβαιώσεις των άλλων επενδυτών ότι θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και θα περιμένουν να εισπράξουν τα δικά τους με την σειρά τους.
Δεν χρειάζεται να έχει κανείς διδακτορικό στα οικονομικά για να καταλάβει ότι οι τραπεζίτες είναι ύαινες. Και οι ύαινες, ως γνωστόν, πέφτουν στο θύμα τους όλες μαζί, σαν κοπάδι. Δεν περιμένουν ευγενικά τη σειρά τους.
Η "Βιέννη Συν", όπως ονομάζουν ήδη τώρα τη νέα πρωτοβουλία τους, είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των μεγάλων τραπεζιτών. Κανένας δεν θα πρέπει να έχει την παραμικρή αυταπάτη ότι θα δώσει κάποια λύση -ή έστω κάποια ανάσα- στο πρόβλημα του χρέους.
Για εμάς μόνο μια λύση υπάρχει. Η άρνηση πληρωμής, η πλήρης διαγραφή του δημόσιου χρέους. Εμείς δεν φάγαμε τίποτα. Και δεν θα πληρώσουμε τίποτα.
Διαβάστε επίσης