Ενός σεισμού προηγείται σταδιακή συσσώρευση ενέργειας στα έγκατα του πλανήτη, τεράστιες τριβές στις πλάκες του φλοιού της γης. Η κατάρρευση, πάλι, ενός κτηρίου εξαρτάται από τα υλικά του, την κατασκευή του, τις φθορές που του έχει προκαλέσει το πέρασμα του χρόνου, οι προηγούμενοι μεγάλοι σεισμοί.
Η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ θυμίζει ετοιμόρροπο κτήριο χτυπημένο από μεγάλο σεισμό, έτοιμο να πέσει με το πρώτο ταρακούνημα. Η αποτυχημένη προσπάθεια του ΓΑΠ να προχωρήσει σε κυβέρνηση εθνικής ενότητας είναι απτή απόδειξη της χρεοκοπίας και της επερχόμενης κατάρρευσης. Το ίδιο θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς συνολικά για το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα με τα δύο παραδοσιακά κόμματα της άρχουσας τάξης να περνάνε την πιο βαθιά στην ιστορία τους ταυτόχρονη κρίση. Και βέβαια για την Ευρωπαϊκή Ενωση που νοιώθει απειλητικά πλέον από άκρη σε άκρη της την ένταση των δονήσεων.
Οι εκατοντάδες χιλιάδες στην Πανεργατική απεργία στις 15 Ιούνη και την πανευρωπαϊκή μέρα δράσης την Κυριακή 5 Ιούνη στο Σύνταγμα, οι δεκάδες χιλιάδες που συμμετέχουν καθημερινά στις συγκεντρώσεις, το ξέσπασμα της απεργίας διαρκείας στη ΔΕΗ αποτελούν κορυφώσεις ενός – πολιτικού - σεισμού που έχει βαρέσει κατακέφαλα την ελληνική άρχουσα τάξη. «Επιτέλους ξυπνήσαμε», είναι το μότο χιλιάδων νέων αγωνιστών που κατεβαίνουν για πρώτη φορά στο δρόμο ή επιστρέφουν μετά από χρόνια απραξίας.
Άλματα
Αυτά τα γεγονότα δεν μπορούν να εξηγηθούν σαν προϊόντα μαζικής θείας επιφοίτησης. Πρόκειται για ποιοτικά άλματα, στην ταξική πάλη και στις συνειδήσεις των ανθρώπων, άλματα που έχουν πίσω τους μια τεράστια ποσοτική συσσώρευση αντιστάσεων, προδοσιών και εμπειριών όλα τα τελευταία χρόνια. Με αυτήν την έννοια, το ερώτημα δεν είναι αν ξυπνήσαμε, είναι αν αλήθεια κοιμηθήκαμε ποτέ.
Αν υπάρχει μια χρονιά που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί χρονιά λήθαργου για την ελληνική πραγματικότητα, αυτή είναι σίγουρα το 2004. Η χρονιά των μεγάλων «εθνικών επιτυχιών» του Euro, των Ολυμπιακών, της Eurovision... Η χρονιά της εκλογής της Νέας Δημοκρατίας στην κυβέρνηση μετά από 11 χρόνια, με το σλόγκαν «οι έλληνες μαζί, μπορούμε». Ο Καραμανλής φάνταζε παντοδύναμος στο θρόνο του. Αλλά δεν ήταν.
Ο «Κώστας» κέρδισε τις εκλογές το 2004 προβάλλοντας το προφίλ του «προσιτού», του «κεντρώου» (θυμηθείτε τα προσκυνήματα στον Αη Στράτη) και του «τίμιου» που «θα σώσει τη χώρα από τη διαφθορά του ανάλγητου Σημίτη» που είχε στην πλάτη και το φιάσκο του χρηματιστηρίου.
Κέρδισε μεν τις εκλογές, αλλά μέσα σε ένα περιβάλλον αγώνων και απεργιών που έφθειραν την κυβέρνηση Σημίτη, από την πανεργατική που γκρέμισε το ασφαλιστικό του Γιαννίτση το 2001 μέχρι τα τεράστια αντιπολεμικά συλλαλητήρια ενάντια στη συμμετοχή στον πόλεμο στο Ιράκ το 2003. Ένα περιβάλλον που, επιπλέον, μπορούσε να διαμορφώσει μειοψηφίες αρκετά μαζικές ώστε το 2004 να διαδηλώνουν κόντρα στην απαγόρευση εν μέσω Ολυμπιακών και να αποτρέπουν την επίσκεψη του αμερικάνου υπουργού Εξωτερικών Πάουελ στην Αθήνα.
Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση Καραμανλή ήταν μια δεξιά κυβέρνηση, που βρέθηκε στην εξουσία σαν αποτέλεσμα μιας αριστερής στροφής μέσα στην κοινωνία. Αυτή η αντίθεση έσκασε θεαματικά τα επόμενα πέντε χρόνια. Πολύ γρήγορα το πραγματικό πρόσωπο και οι αντιθέσεις άρχισαν να βγαίνουν στην επιφάνεια.
Από τη μια, βρώμα και δυσωδία της «αγοράς», με κορυφαία, ανάμεσα στα δεκάδες, σκάνδαλα: Τις μαζικές απαγωγές Πακιστανών από ελληνικές και ξένες μυστικές υπηρεσίες το καλοκαίρι του 2005. Τις υποκλοπές της Vodafone και την εξαγορά της Γερμανός από την Cosmote το 2006. Τα δομημένα ομόλογα με τα αποθεματικά των ταμείων και την πλήρη διάλυση του κρατικού μηχανισμού απέναντι στις πυρκαγιές που κατέκαψαν δάση, καλλιεργήσιμες εκτάσεις και ανθρώπους το καλοκαίρι του 2007.
Και από την άλλη: «Μαριέττα Γιαννάκου τις καταλήψεις άκου και ρώτα τον Αρσένη τι σε περιμένει» – τα δύο κύματα των φοιτητικών καταλήψεων και η απεργία διαρκείας των δασκάλων το 2006 που αναγκάζουν την κυβέρνηση σε υποχωρήσεις. Αλλά και η αδυσώπητη βία – θυμηθείτε τη ζαρντινιέρα – ενάντια σε ένα κίνημα που όλο και ριζοσπαστικοποιείται. Η μαζική συμμετοχή και απήχηση που έχει το 4ο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ που γίνεται την ίδια χρονιά στην Αθήνα (συνέχεια του κινήματος της Γένοβα και των αντιπολεμικών του 2003), δημιουργεί μια νέα ριζοσπαστικοποίηση που ανδρώνεται μέσα στις καταλήψεις.
Ο Καραμανλής θα καλέσει εκλογές το Σεπτέμβρη του 2007 με τη χώρα να καπνίζει ακόμα από τις φωτιές του Αυγούστου. Τις κερδίζει, εν μέρει παίζοντας το επικοινωνιακό χαρτί του «πολιτικού με πυγμή» εν μέσω των πυρκαγιών, αλλά κυρίως λόγω της πλήρους ανεπάρκειας της αντιπολίτευσης του ΠΑΣΟΚ του Παπανδρέου να συνδεθεί με τους αγώνες, αλλά και να προβάλει εναλλακτική λύση στην άρχουσα τάξη. Τους επόμενους μήνες μετά τις εκλογές, το ΠΑΣΟΚ βλέπει τα ποσοστά του να κατρακυλάνε κι άλλο και την εσωκομματική κόντρα Βενιζέλου-Παπανδρέου να είναι εκτός ελέγχου.
Ξέσπασμα
Αλλά ακόμα κι έτσι, η νέα κυβέρνηση δεν θα καταφέρει να κρατήσει ούτε δύο χρόνια. Προσπαθώντας να περάσει το ασφαλιστικό, (με υπουργό το Μαγγίνα και μετά από αυτόν την Πετραλιά), θα βρεθεί αντιμέτωπη με πανεργατικές απεργίες, αλλά και με απεργίες διαρκείας στη ΔΕΗ, στους δήμους, την Τράπεζα Ελλάδος. Στην τελευταία, οι απεργοί, κάτι πρωτοφανές, μπλοκάρουν το Χρηματιστήριο και όλες τις συναλλαγές του κράτους. Το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης το φθινόπωρο του 2008 θα βάλει τεράστια πίεση στην κυβέρνηση Καραμανλή που θα τρέξει να εξασφαλίσει 28 δις για τις τράπεζες.
Το Δεκέμβρη του 2008 οι μαθητές θα επιτεθούν στα αστυνομικά τμήματα σε όλη τη χώρα και η Αθήνα και οι μεγάλες πόλεις θα ζήσουν μέρες εξέγερσης μετά τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου. Η κυβέρνηση Καραμανλή θα κάνει τα πάντα για να διαλύσει αυτό το κίνημα. Θα παίξει το χαρτί «του νόμου και της τάξης» προβοκάροντας και χρησιμοποιώντας την πιο σκληρή βία απέναντι στο κίνημα. Θα παίξει το χαρτί του ρατσισμού, ιδιαίτερα λίγο πριν τις Ευρωεκλογές την άνοιξη του 2009. Αλλά, οι προβοκάτσιες που θα στήσει μαζί με τους Χρυσαυγίτες στο Εφετείο, το σκίσιμο του Κορανιού από αστυνομικούς, οι εμπρησμοί στα τζαμιά, θα βρεθούν αντιμέτωπες με μεγάλα αντιρατσιστικά συλλαλητήρια. Η κυβέρνηση δεν θα καταφέρει να γυρίσει το κλίμα.
Η Κωνσταντίνα Κούνεβα, η μετανάστρια που ύψωσε το ανάστημά της στο ρατσισμό και την εργοδοσία θα γίνει σύμβολο αντίστασης για ολόκληρο το εργατικό κίνημα. Η κυβέρνηση Καραμανλή θα καταρρεύσει με πάταγο το φθινόπωρο του 2009, με τα σκάνδαλα - ξεπούλημα του ΟΛΠ στους κινέζους και του ΟΤΕ στην Deutsce Telekom, Βατοπέδι, Siemens, να συνεχίζονται μέχρι την τελευταία στιγμή.
Σήμερα δεν χρειάζεται να αναφερθεί κανείς, με λεπτομέρειες, στα ψέματα με τα οποία ο ΓΑΠ κατάφερε να πάρει την νίκη στις εκλογές τον Οκτώβρη του 2009: Ότι ενώ ήδη πριν από τις εκλογές ήταν σε συνεννόηση με το ΔΝΤ, υπόσχονταν «κοινωνική πολιτική» γιατί τα λεφτά υπάρχουν, «εκδημοκρατισμό» και τέρμα στις «ζαρντινιέρες», νομιμοποίηση και πολιτικά δικαιώματα στους μετανάστες και τόσα άλλα που πραγματικά μπορούν να τον καταστήσουν επάξια το μεγαλύτερο ψεύτη από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους.
Εχει όμως ενδιαφέρον – και όχι μόνο σημειολογικά - να θυμήσουμε ότι οι εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009 διεξήχθησαν με τα λιμάνια κλειστά και τους λιμενεργάτες να βρίσκονται σε απεργία διαρκείας.
Πριν ακόμα ορκιστεί, αυτή η κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπη με τις φοβερές αντιστάσεις του εργατικού κινήματος. Για τους γκρινιάρηδες (που μέχρι και πριν ένα μήνα παραπονιόνταν ότι «οι αντιδράσεις είναι αναντίστοιχες των επιθέσεων»), πρέπει να θυμίσουμε ότι σε κάθε μήνα διακυβέρνησης ΓΑΠ αντιστοιχεί περίπου μια πανεργατική απεργία με αμείωτη συμμετοχή και ένταση για είκοσι ολόκληρους μήνες. Και κάθε μια πανεργατική αντιστοιχεί σε πολύ περισσότερες απεργίες και ανταρσίες που ξέσπασαν από τα κάτω στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Οσο κι αν ψάξει κανείς στο πρόσφατο παρελθόν δεν θα βρει χώρα που να έχει υπάρξει τέτοια συνεχής αντίσταση, σίγουρα μέσα στην ΕΕ.
Η κυβέρνηση ΓΑΠ χρησιμοποίησε όλες τις μεθόδους προπαγάνδας για να διασπάσει αυτό το κίνημα: Στην αρχή είπε ότι τα μέτρα αφορούν μόνο τους «προνομιούχους δημόσιους υπάλληλους». Συκοφάντησε στους stagiers και τους συμβασιούχους σαν βύσματα της δεξιάς που πρέπει να απολυθούν. Επιτέθηκε στους φορτηγατζήδες. Συκοφάντησε τους απεργούς ναυτεργάτες ότι «χτυπάνε τον τουρισμό». Επιτέθηκε στους γιατρούς. Συκοφάντησε τους εργαζόμενους των ΔΕΚΟ γιατί «είναι συντεχνίες». Επιτέθηκε στους εργαζόμενους στους δήμους. Επιτέθηκε και συκοφάντησε τους πάντες.
Μήνυμα
Τίποτα από αυτά δεν έπιασε. Στις περιφερειακές εκλογές, το μήνυμα ήρθε καθαρά, με την κυβέρνηση να βυθίζεται δραματικά χάνοντας πάνω από ένα εκατομμύριο ψήφους.
Από τον περσινό Μάη και μετά, η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ έπαιξε και εξακολουθεί να παίζει συστηματικά τα ίδια χαρτιά που έπαιξε στα τελευταία του ο Καραμανλής: Βάρβαρη αστυνομική καταστολή με αποκορύφωση το χτύπημα στις πανεργατικές στις 11 Μάη και 15 Ιούνη. Σκούπες, στρατόπεδα συγκέντρωσης και απεριόριστη ρατσιστική λάσπη ενάντια στους μετανάστες.
Η ΕΛ.ΑΣ του «προοδευτικού Γιωργάκη» έφτασε να οργανώνει μαζί με τους νεοναζί της Χρυσής Αυγής ρατσιστικό πογκρόμ στο κέντρο της Αθήνας, την ίδια στιγμή που ο Παπουτσής δέχεται σαν συνομιλητή του στην Βουλή τον «εκπρόσωπο» της «Επιτροπής κατοίκων του Αγίου Παντελεήμονα» της οποίας ο έτερος εκπρόσωπος, μέλος της Χ.Α και πληρωμένος φονιάς βρίσκεται στη φυλακή για τις δολοφονίες δύο ανθρώπων!
Τα αντιρατσιστικά και αντιφασιστικά συλλαλητήρια στην πλ. Δημαρχείου και στα Πατήσια στην Αθήνα, στα Χανιά, το Ηράκλειο και αλλού ήταν μια πρώτη απάντηση.
Το μαζικό εργατικό κίνημα στις πλατείες και τις απεργιακές φρουρές έχει τη δύναμη να κάνει σμπαράλια αυτές τις μεθοδεύσεις - και μαζί τους την κυβέρνηση Παπανδρέου, το μνημόνιο και το μεσοπρόθεσμο, ανοίγοντας το δρόμο για μια εργατική έξοδο από την κρίση σε αντικαπιταλιστική προοπτική.