αλλά κυρίως για το τι κάνουνε και μάλιστα όχι γενικά αλλά σε πολύ συγκεκριμένες χρονικές στιγμές, σε κρίσιμες συγκυρίες. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Αριστερά. Δεκαετίες θεωρητικών αντιπαράθεσεων, στρατηγικών προσανατολισμών, ακόμα και οργανωτικών επιλογών, που μέχρι πρόσφατα μπορεί να αφορούσαν περιορισμένους, σχετικά, κύκλους ανθρώπους αποκτούν μια άμεση πιεστική επικαιρότητα. Το τι κάνει και λέει κάποια πολιτική δύναμη σε τέτοιες στιγμές είναι το μέτρο που κρίνει τους ισχυρισμούς του για το τι είναι. Από αυτή την άποψη έχει σημασία να σταθούμε στη στάση της Αριστεράς αυτό τον καυτό μήνα, ανάμεσα στην απεργία της 15 Ιούνη και την 48ωρη απεργία της 28-29 Ιούνη.
Εδώ και ένα χρόνο, από τον περσινό Μάη που ψηφίστηκε το Μνημόνιο, τα δυο κόμματα της αριστεράς που αντιπροσωπεύονται στη Βουλή, το ΚΚΕ και ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, καλούσαν το “λαό να μη σκύψει το κεφάλι” και δήλωναν ότι υπάρχει δρόμος εκτός Μνημονίου.
Πράγματι, οι συνταγές του Μνημονίου δεν δούλεψαν για την άρχουσα τάξη κι όχι μόνο αυτό, αλλά και η εργατική αντίσταση δυνάμωνε και ριζοσπαστικοποιούταν μήνα με το μήνα. Οι περιφερειακές εκλογές του Νοέμβρη ήταν ένα καθαρό μήνυμα ότι η αγανάκτηση της εργατικής τάξης στρέφεται στ' αριστερά. Η συνέχεια και η κλιμάκωση των εργατικών αντιστάσεων, των απεργιών, ήταν η επιβεβαίωση γι' αυτό. Τα δυο κόμματα συνέχιζαν να λένε τα ίδια, αλλά στην πραγματικότητα πολύ λίγα έκαναν για το δυνάμωμα αυτού του ρεύματος.
Για την κυβέρνηση η κρίση βάθαινε με αλματώδεις ρυθμούς. Το λεγόμενο “Μεσοπρόθεσμο” είναι ανάμεσα στ' άλλα και ομολογία ότι η πολιτική της τρόικας-κυβέρνησης έχει αποτύχει παταγωδώς. Όμως, ακριβώς τη στιγμή που θα έλεγε κανείς ότι “έχει έρθει η ώρα” του ΚΚΕ και του ΣΥΝ, να εκμεταλλευτούν την κρίση της κυβέρνησης, να τη σπρώξουν ακόμα πιο γρήγορα στον γκρεμό, άρχισαν οι επιδείξεις υπευθυνότητας.
Για τον ΣΥΝ η “υπεθυνότητα” και ο ψεύτικος ρεαλισμός είναι πλέον κάτι σαν δεύτερη φύση. Μπορεί οι Κουβέληδες να έχουν φύγει, όμως το ίδιο το κόμμα δεν έχει στραφεί προς τ' αριστερά, αλλά προς τα δεξιά. Πέρασαν μήνες για να βάλει στα επίσημα κείμενά του τη φράση “διαγραφή του χρέους”. Και αυτό συνοδευόταν με ένα σωρό ναι μεν αλλά: του μεγαλύτερου τμήματος, ύστερα από “σκληρή διαπραγμάτευση” και προς θεού κάθετη άρνηση ότι υπάρχει ο δρόμος της ρήξης με την ΟΝΕ, της εξόδου από το ευρώ. Αυτό που χρειάζεται, εξακολουθεί να λέει ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, είναι μια διαπραγμάτευση μέσα στην ΕΕ, λύσεις όπως το “ευρωομόλογο”. Απέναντι σε τέτοιες προτάσεις, ακόμα και ο ΓΑΠ μπορεί να αισθάνεται άνετα να δηλώνει από το βήμα της Βουλής ότι “εμείς οι προοδευτικοί της ΕΕ” θα πιέσουν για την υιοθέτηση “λύσεων όπως το ευρωομόλογο” (ομιλία στη συζήτηση για ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή).
Όμως, και για το ΚΚΕ, η κρίσιμη στιγμή ήταν η στιγμή του “διπλώματος” και του ψεύτικου ρεαλισμού. Πέρσι τον Ιούνη η Παπαρήγα δήλωνε ότι “δεν είναι ταμπού η έξοδος από το ευρώ”. Ένα χρόνο μετά, κι ενώ αυτό αρχίζουν να το δέχονται πλατιά τμήματα της εργατικής τάξης, ήρθε η ψυχρολουσία: στις 30 Μάη σε τηλεοπτική συνέντευξη στον Αντένα, η Παπαρήγα εξήγησε ότι “υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες” μια “έξοδος από το ευρώ θα είναι καταστροφική”. Δεν είναι παράξενο που η κυβέρνηση με τα παπαγαλάκια της στα ΜΜΕ έπεσαν με τα μούτρα να προβάλουν αυτή τη δήλωση: ο κρεμασμένος από τα μαλλιά του πιάνεται...
Εκλογές
Μετά ήρθε ο σεισμός της 15 Ιούνη. Τα ποτάμια των απεργών και των διαδηλωτών στο Σύνταγμα και το κωμικό θέαμα μιας κυβέρνησης που μέχρι την επόμενη μέρα δεν ήξερε αν υπάρχει. Ποια ήταν η στάση των δυο κομμάτων; Εσπευσαν και τα δυο να ζητήσουν εκλογές. Για να βγει πιο ενισχυμένο το ΚΚΕ και να προκύψει μια αδύνατη κυβέρνηση, σύμφωνα με την Παπαρήγα. Για τον ΣΥΝ, γιατί “είναι η μόνη δημοκρατική επιλογή” σύμφωνα με τη δήλωση του Τσίπρα.
Τι σημαίνει το αίτημα για “εκλογές τώρα”; σημαίνει πολύ απλά ότι και τα δυο κόμματα, παρά τα μεγάλα λόγια, πετάνε την μπάλα στην εξέδρα. Αντί για κλιμάκωση των απεργιών, προτείνουν “ημίχρονο” μέχρι την κάλπη. “Εθνική συναίνεση” δεν μπορούν να δώσουν με την είσοδό τους σε μια κυβέρνηση του Μνημονίου. Παλιότερα μια τέτοια άρνηση θα έμοιαζε η λυδία λίθος της αριστεροσύνης. Σήμερα, είναι το ελάχιστο που απαιτεί ο κόσμος που απεργεί και διαδηλώνει από κόμματα της αριστεράς. Ομως τη συναίνεση τη δίνουν έμμεσα, με το αίτημα των εκλογών.
Το ΚΚΕ μπορεί να πετάει πυροτεχνήματα περί “ταξικού πολέμου” ή “αστικής και εργατικής εξουσίας”. Ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να φτάνει σε ύψη λυρικότητας όταν υμνεί την “άμεση δημοκρατία της πλατείας”. Ομως, επί της ουσίας, παραμένουν κόμματα του κοινοβουλευτικού δρόμου. Το κίνημα είναι μέσο για την αλλαγή συσχετισμών στο κοινοβούλιο, όχι ο τρόπος με τον οποίο η εργατική τάξη αποκτάει την αυτοπεποίθηση και τη δύναμη να φτάσει μέχρι την ανατροπή του καπιταλισμού. Τα όρια που μπορεί να φτάσει το κίνημα είναι τα όρια που βάζει το σύστημα.
Η στάση τους το αποδεικνύει. Οταν η εργατική βάση του ΠΑΣΟΚ μουντζώνει την ηγεσία του και κατεβαίνει σε απεργίες διαρκείας όπως στη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, η Παπαρήγα έχει έτοιμο τον κουβά με το παγωμένο νερό. Να τι δήλωσε στη βουλή για τον κόσμο που ξεσηκώνεται:
“Είναι το τμήμα εκείνο των μεσοστρωμάτων και των εργαζομένων στο δημόσιο τομέα και στις ΔΕΚΟ, με το οποίο είχατε μια συστηματική πολιτική συμμαχιών - εσείς πριν και εν μέρει η ΝΔ το υιοθέτησε - και τους συμμάχους τους είχατε για να διασπάσετε το ενιαίο κίνημα των εργατοϋπαλλήλων. Αυτοί οι πρώην σύμμαχοί σας είναι σήμερα στις πλατείες και μουντζώνουν και λένε "Κρεμάλα στους τριακόσιους" ή είναι στην κάτω πλατεία όπου εκεί είναι - θα το πω καθαρά - οι καθηγητές των πανεπιστημίων που είναι επικεφαλής - όχι όλοι βεβαίως - και που έχουν ενδιατρίψει στα διάφορα λόμπι από εδώ και από εκεί και λένε διάφορες προτάσεις”. (Ριζοσπάστης, Τρίτη 21 Ιούνη).
Ο Τσίπρας αντί τον κουβά με το παγωμένο νερό προτιμάει τον κοπανιστό αέρα. Η “Αυγή” έχει αφιερώσει με το ζόρι κάποια μονόστηλα στην απεργία της ΔΕΗ. Όλο αυτο το κίνημα, όλος αυτός ο κόσμος που ψάχνει εναλλακτικές λύσεις στο σύστημα της βαρβαρότητας πρέπει να χει ορίζοντα σύμφωνα με τον Τσίπρα τη συγκρότηση της “Δημοκρατικής Παράταξης προς τ' αριστερότερα” (συνέντευξη στην Αυγή, 26 Ιούνη).
Όχι, οι εργάτες που σκίζουν τις κομματικές ταυτότητες του ΠΑΣΟΚ και κυνηγάνε τους Πεταλωτήδες αξίζουν και θα έχουν μια πολύ καλύτερη προοπτική μπροστά τους. Την προοπτική που χαράζει η Αριστερά της επανάστασης.
Αυτή η Αριστερά ακριβώς επειδή έχει την αισιοδοξία ότι η τάξη μας μπορεί να συγκρουστεί με τον καπιταλισμό, με τους τραπεζίτες, την ΕΕ, τις τρόικες, και να νικήσει, έχει σταθεί ικανή να προβάλλει τα αιτήματα της αντικαπιταλιστικής απάντησης στην κρίση: τη διαγραφή του χρέους, την κρατικοποίηση των τραπεζών και των βασικών τομέων της οικονομίας χωρίς αποζημίωση για τα αρπακτικά της αγοράς και με εργατικό έλεγχο, τη ρήξη με την ΟΝΕ, την απαγόρευση των απολύσεων. Τέτοια αιτήματα απαντούν στις άμεσες ανάγκες των εργαζομένων και της νεολαίας που στενάζουν από τη φτώχεια και την ανεργία, ενοποιούν τους αγώνες και τους δίνουν νικηφόρα προοπτική.
Γι' αυτή την αριστερά η δύναμη δεν βρίσκεται στην ατομική στάση του πολίτη στο παραβάν της κάλπης, αλλά στη συλλογικότητα της τάξης, τη δύναμη που έχει να παραλύσει την καπιταλιστική μηχανή και να ανατρέψει το σύστημα. Οι απεργίες διαρκείας είναι το πιο δυνατό όπλο για να ξεφορτωθούμε το κάθε Μνημόνιο και το κάθε Μεσοπρόθεσμο. Η οργάνωση αυτών των απεργιών από τη βάση, από τις απεργιακές επιτροπές σε κάθε χώρο δουλειάς, σε κάθε συνδικάτο, δεν είναι “μόνο” η εγγύηση για την επιτυχία τους, αλλά βάζει και μια άλλη, πολύ συνολικότερη παρακαταθήκη. Οπως έγραφε η Εργατική Αλληλεγγύη την περασμένη βδομάδα: “Κάθε εργασιακή επιτροπή που φτιάχνεται μέσα σε αυτή τη μάχη είναι το έμβρυο για τον αυριανό εργατικό έλεγχο που θα μας βγάλει από την κρίση. Η επιβολή ενός αντικαπιταλιστικού προγράμματος εξόδου από την κρίση δεν θα έρθει μέσα από τις υποσχέσεις κανενός «σωτήρα». Θα έρθει χτίζοντας τη δύναμη του κινήματος που παλεύει για την ανατροπή του καπιταλισμού, οργανώνοντας τις απεργίες στη βάση”.
Σ' αυτή την προοπτική δίνει όλες τις δυνάμεις του το ΣΕΚ. Είναι μια προοπτική πολύ πιο ρεαλιστική και ελπιδοφόρα από τα αδιέξοδα της ρεφορμιστικής αριστεράς.