Διεθνή
COP27 - Λευτεριά στον Αλαά

Οι Αιγύπτιες αγωνίστριες Εμάν Αούφ, Μόνα Σαλίμ και Ρασά Εζάμπ, που ξεκίνησαν απεργία πείνας μέσα στο συνδικάτο δημοσιογράφων, σε αλληλεγγύη με τον Αλαά Αμπντέλ Φατάχ.

Η COP27 μπήκε στη δεύτερη βδομάδα με χαρακτηριστικό τις μαζικές διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τη Χούντα της Αιγύπτου, με αιχμή την απεργία πείνας και δίψας του πολιτικού κρατούμενου Alaa Abd-el Fattah.

Περισσότεροι από 60.000 πολιτικοί κρατούμενοι βρίσκονται στις αιγυπτιακές φυλακές από τότε που ο Σίσι ανέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα το 2013. Ο Σίσι, ο οποίος απολαμβάνει στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη από τη Δύση και το Ισραήλ, ο «πιστός σύμμαχος» της Ελλάδας, χρησιμοποιεί τη Διάσκεψη για το Κλίμα για να ξεπλύνει το δολοφονικό του καθεστώς. 

Ο Alaa Abd El-Fattah, με ενεργή συμμετοχή στην αιγυπτιακή επανάσταση του 2011, βρίσκεται στα πρόθυρα του θανάτου μετά από απεργία πείνας που ξεκίνησε στις 2 Απριλίου καταναλώνοντας μόνο νερό και αλάτι στην αρχή και μετά μόλις 100 θερμίδες την ημέρα (το σώμα χρειάζεται κοντά στις 2.000). Την Κυριακή 6/11, την πρώτη ημέρα της Διάσκεψης, ξεκίνησε και απεργία δίψας. Έχει φυλακιστεί δύο φορές για την δράση του. Την πρώτη φορά, το 2015, για παραβίαση των νόμων της Χούντας για τις διαδηλώσεις. Αποφυλακίστηκε, υπό αναστολή το 2019, και στη συνέχεια φυλακίστηκε ξανά το 2021 με την κατηγορία της «διάδοσης ψευδών ειδήσεων» επειδή μοιράστηκε μια ανάρτηση στο Facebook σχετικά με βασανιστήρια ενός κρατούμενου. 

Το μικρό όνομα του Abd El-Fattah, Alaa και το hashtag #FreeAlaa, έχουν γίνει συνώνυμο της αιγυπτιακής επανάστασης του 2011 που άνοιξε το δρόμο για τις εξεγέρσεις της αραβικής άνοιξης ενάντια στα διεφθαρμένα αραβικά καθεστώτα. Όπως γράφει η Naomi Klein: «η φυλάκισή του έχει σκοπό να στείλει ένα μήνυμα σε οποιονδήποτε μελλοντικό νέο επαναστάτη που έχει δημοκρατικά όνειρα στο κεφάλι του». 

Όσο διαρκεί η απεργία πείνας, τα εβδομαδιαία γράμματα ήταν μία «απόδειξη ζωής». Ωστόσο, την εβδομάδα που έγραψε για την παγκόσμια κλιματική κατάρρευση, η επιστολή δεν έφτασε ποτέ στη μητέρα του Laila Soueif, υπερασπίστρια και η ίδια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διανοούμενη. Αν και ο Alaa είναι και Βρετανός πολίτης, σε όλα τα χρόνια της φυλάκισής του, η Βρετανία δεν έχει κάνει τίποτα για να πιέσει την Αίγυπτο να απελευθερώσει ούτε τον ίδιο ή οποιονδήποτε άλλο φυλακισμένο ακτιβιστή. Η Βρετανία, όπως και όλες οι χώρες της «πολιτισμένης Δύσης» που δήθεν κόπτονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα, επιθυμεί να παραμείνει φιλική με την Αίγυπτο και τη Χούντα του Σίσι.

Ο παγκόσμιος ξεσηκωμός, πριν και κατά τη διάρκεια της COP27, ήταν που ανάγκασαν τον Σούνακ, τον Μακρόν και τον Σολτς να «μιλήσουν στον Σίσι για τον Alaa». Ο Σίσι φέρεται να είπε στον Μακρόν ότι θα φροντίσει να «διατηρηθεί» η υγεία του Alaa. Όμως, μιλώντας στο περιθώριο της COP27, η αδερφή του Alaa, Sanaa Seif, που ταξίδεψε στην Αίγυπτο διακινδυνεύοντας τη ζωή και την ελευθερία της, φοβάται ότι τον ταΐζουν με την βία για να μην πεθάνει κατά τη διάρκεια της COP27: «H αναγκαστική σίτιση είναι βασανιστήριο και τίποτα δεν πρέπει να συμβαίνει ενάντια στη θέληση του Alaa».

Διαδηλώσεις

Την ίδια στιγμή που οι ηγέτες της Δύσης απολαμβάνουν τη φιλοξενία του «φίλου και συμμάχου» Σίσι, το Σάββατο 12 Νοέμβρη, ήταν μία μέρα δράσης, με μία σειρά διαδηλώσεις στη Βρετανία και σε όλο το κόσμο, απαιτώντας την απελευθέρωση του Alaa και όλων των πολιτικών κρατουμένων στην Αίγυπτο, αλλά και ενάντια στη COP27 απαιτώντας άμεση δράση ενάντια στη κλιματική κρίση. 

Στο Λονδίνο, μία διαδήλωση 7.000 ακτιβιστών πραγματοποίησε πορεία από τα κεντρικά γραφεία της Shell, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες που καταστρέφουν το κλίμα στον πλανήτη, στην πλατεία Τραφάλγκαρ. Οι διαδηλωτές κρατούσαν πλακάτ που έγραφαν: «Όχι κλιματική δικαιοσύνη χωρίς ανθρώπινα δικαιώματα». Ο Sohayb Farag, ένας Αιγύπτιος ακτιβιστής, είπε στο Socialist Worker: «Αναζητούμε κλιματική δικαιοσύνη στην Αίγυπτο… Χρειαζόμαστε ελευθερία του λόγου για να μπορούμε να μιλήσουμε. Δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό υπό το καθεστώς του δικτάτορα Σίσι... αν διαμαρτυρηθείς για οτιδήποτε, μπορεί να μπεις φυλακή, ακόμα κι αν διαμαρτύρεσαι για το νερό ή τα δέντρα ή το πράσινο...». Καθώς βάδιζαν στους δρόμους, Αιγύπτιοι ακτιβιστές φώναζαν «Ελεύθερη Αίγυπτος» και «Σίσι δολοφόνος - Σίσι χασάπης». 

Από την ίδια διαδήλωση, η Helena δήλωσε στο Socialist Worker ότι «είναι τρομερό το γεγονός ότι το COP27 έχει τον μεγαλύτερο αριθμό εκπροσώπων ορυκτών καυσίμων στην ιστορία των Διασκέψεων... Εάν τα οικονομικά συμφέροντα κυβερνήσουν τη διάσκεψη, αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία θα συμβιβαστούν... Το καλύτερο πράγμα που μπορεί να βγει από το COP27 θα είναι πάντα η κινητοποίηση των απλών ανθρώπων εναντίον του». Στη διαδήλωση συμμετείχαν ακτιβιστές από τα βρετανικά συνδικάτα Unison, UCU, NEU και PCS.

Οι διαδηλωτές έχουν δίκιο. Η πρώτη βδομάδα της COP27 επιβεβαίωσε, για άλλη μία φορά, ότι οι COP δεν μπορούν να προσφέρουν κάτι. Από την πρώτη COP, το 1995, οι παγκόσμιες εκπομπές ρύπων έχουν αυξηθεί κατά 55%. Επίσημος χορηγός της COP27 είναι η Coca-Cola, ο μεγαλύτερος ρυπαντής πλαστικών στο κόσμο. 

Η ομιλία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, που άνοιξε την Διάσκεψη είναι χαρακτηριστική: «Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να αυξάνονται. Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες συνεχίζουν να ανεβαίνουν και ο πλανήτης μας πλησιάζει γρήγορα τα σημεία καμπής που θα κάνουν το κλιματικό χάος μη αναστρέψιμο. Είμαστε σε έναν αυτοκινητόδρομο για την κόλαση του κλίματος με το πόδι μας ακόμα στο γκάζι... αλλάξτε πορεία τώρα ή αντιμετωπίστε τη συλλογική αυτοκτονία». 

Αλλά όσο λογική και είναι αυτή η τοποθέτηση, ο καπιταλισμός έχει τη δική του «εσωτερική λογική»: το κέρδος. 

Τράπεζες

Οι μεγαλύτερες τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων των JPMorgan, Bank of America και Morgan Stanley, συμμετείχαν στη Διάσκεψη της COP26, το 2021 στη Γλασκώβη, ως μέλη της «Χρηματοοικονομικής Συμμαχίας της Γλασκώβης για το Καθαρό Μηδέν» (GFANZ), και δεσμεύτηκαν δημόσια ότι οι τράπεζές τους θα φτάσουν τις καθαρές μηδενικές εκπομπές άνθρακα μέχρι τα μέσα του αιώνα. Όμως, ο παγκόσμιος τραπεζικός δανεισμός σε εταιρείες ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε κατά 15%, σε πάνω από 300 δισ δολάρια, τους πρώτους εννέα μήνες του 2022, από την ίδια περίοδο του 2021, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg. Όπως σημειώνει το Bloomberg: «Αυτή είναι η Wall Street που απλώς κάνει τη δουλειά της: κερδίζει χρήματα. Οι τράπεζες κέρδισαν περισσότερα από 1 δισ δολάρια σε έσοδα από τον δανεισμό εταιρειών ορυκτών καυσίμων κατά τη διάρκεια των πρώτων τριών τριμήνων. Γιατί να εγκαταλείψουν τις δραστηριότητές τους με έναν κλάδο που αναπτύσσεται λόγω ενός μακρινού στόχου για το κλίμα;». Σε έκθεσή της,  με τίτλο «Είναι ο οικονομικός τομέας, ηλίθιε», η Greenpeace παρουσιάζει ότι δέκα τράπεζες που συμμετέχουν τακτικά στη Σύνοδο του Νταβός χρηματοδότησαν, από το 2015 ως το 2018, τον τομέα των ορυκτών καυσίμων με ποσό 1 τρισ δολαρίων.

Ο ΟΗΕ δηλώνει ότι για να φτάσουμε στο «καθαρό μηδέν» μέχρι τα μέσα του αιώνα, οι εκπομπές πρέπει να μειωθούν κατά 45% έως το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 2010, κάτι που απαιτεί ταχεία μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων. Οι παγκόσμιες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου (Big Oil), ωστόσο, έχουν άλλα σχέδια.  Σύμφωνα με τη γερμανική δεξαμενή σκέψης Urgewald, το μέγεθος των βραχυπρόθεσμων σχεδίων επέκτασης της Big Oil αυξήθηκε κατά ένα πέμπτο, από 192 δισ σε 230 δισ βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου. H Big Oil απολαμβάνει μια άνευ προηγουμένου κερδοφορία εν μέσω τιμών ρεκόρ των ορυκτών καυσίμων και δεν είναι διατεθειμένη να παραιτηθεί από αυτό. Έτσι, έχουν στείλει στο COP27 περισσότερους από 600 εκπροσώπους τους με πρόσβαση στις συνομιλίες, σύμφωνα με ανάλυση της Global Witness που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 10/11, για να διασφαλίσουν ότι τυχόν μέτρα δεν θα επηρεάσουν την κερδοφορία τους. Αυτός ο αριθμός αντιπροσώπων είναι μεγαλύτερος από το σύνολο των αντιπροσώπων των πιο ευάλωτων χωρών μαζί.

Οι φτωχές χώρες υποστηρίζουν ότι οι πλούσιες, που αποτελούν την πηγή των περισσότερων εκπομπών αερίων, πρέπει να παρέχουν βοήθεια στους φτωχούς που πλήττονται περισσότερο. Παρά την ένταξη της συζήτησης για τις "απώλειες και τις ζημιές" στην ημερήσια διάταξη της COP27, υπάρχουν πολλές υποσχέσεις και ελάχιστη βοήθεια. Μπορεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπάιντεν να υποσχέθηκε και πάλι, την Παρασκευή 11/11, οικονομική βοήθεια αλλά ποιος τον πιστεύει; Το 2021 υποσχέθηκε βοήθεια 11,4 δισ δολάρια, πριν από το 2024, αλλά το Κογκρέσο των ΗΠΑ ενέκρινε μόλις 1 δισ δολάρια για το 2022.

Αν τους αφήσουμε, η τήρηση του ορίου της μέσης παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5oC, που οι επιστήμονες θεωρούν ότι είναι απαραίτητο για να αποφύγουμε τις μη αναστρέψιμες και καταστροφικές κλιματικές αλλαγές, θα είναι, αν δεν είναι ήδη, ανέφικτη. Η κλιματική κρίση είναι εδώ! Αυτό απαιτεί άμεση και συντονισμένη μάχη για να ανατρέψουμε τις επιλογές τους και το σύστημα τους, για να βάλουμε τις ζωές μας και το περιβάλλον στη πρώτη γραμμή.