Παρασκευή 24/2, το Ολύμπια καταλαμβάνεται. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης
Απλώνεται το κίνημα των καλλιτεχνών με νέες καταλήψεις θεάτρων και σχολών, νέες διαδηλώσεις και δράσεις, νέα μηνύματα συμπαράστασης.
Την Παρασκευή 24/2, ένα ακόμα εμβληματικό θέατρο στο κέντρο της Αθήνας πέρασε στα χέρια των εξεγερμένων καλλιτεχνών. Εργαζόμενες/οι και σπουδάστριες/ές από τον χώρο του χορού, έχοντας τη στήριξη του σωματείου τους, προχώρησαν σε κατάληψη του Θεάτρου Ολύμπια, την παλιά Λυρική στην Ακαδημίας.
«Καταλαμβάνουμε το Ολύμπια ως πράξη αλληλεγγύης στις υπάρχουσες καταλήψεις καλλιτεχνών, με στόχο να δημιουργήσουμε μια εστία ζύμωσης και αγώνα που θα στεγάσει τις διεκδικήσεις του κλάδου μας. Οι άνθρωποι του χορού, δίχως στέγη για την τέχνη και το επάγγελμά μας ανοίγουμε χώρο για τον χορό μέσα από την πολιτική μας δράση στο κατειλημμένο Ολύμπια» υπογραμμίζουν στην ανακοίνωσή τους και καταγγέλουν ότι το Προεδρικό Διάταγμα 85 «επιχειρεί να υποβαθμίσει περαιτέρω τις εργασιακές μας συνθήκες συνθλίβοντας τα ελάχιστα αναχώματα ζωτικής σημασίας που είχαμε καταφέρει να ορθώσουμε με τις μέχρι τώρα συλλογικές μας διεκδικήσεις.
Τα αιτήματα της άμεσης τροποποίησής του, της επαγγελματικής αξίας των πτυχίων μας και η ανάγκη ίδρυσης κρατικής στέγης χορού και πανεπιστημιακού τμήματος χορού αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του αγώνα μας. Μαχόμαστε ενάντια στη στοχευμένη προσπάθεια εξαθλίωσης των ζωών μας, απαντώντας σε ένα σύστημα εκμετάλλευσης, μέσω της συλλογικοποίησης και οραματιζόμενα έναν κόσμο ελευθερίας και ισότητας. Ορθώνουμε τις φωνές μας, φωνάζοντας “10, 100, 1000 καταλήψεις” και σας καλούμε να στηρίξετε την κατάληψη Ολύμπια και τον κλιμακούμενο αγώνα των καλλιτεχνών».
Οι στιγμές της κατάληψης του Ολύμπια ήταν αυτές που αρμόζουν σε ένα κίνημα καλλιτεχνών: Η παράσταση Best Regards του Mάρκο Ντ’ Aγκοστίν έφτανε στο τέλος της. Το έργο κορυφωνόταν με τον πρωταγωνιστή να διαβάζει ένα γράμμα – πολιτικό μανιφέστο που καλούσε σε ξεσηκωμό. Το κοινό ξεσπάει σε χειροκροτήματα εμφανώς επηρεασμένο από το κίνημα της τελευταίας περιόδου. Και ήδη έχει αρχίσει να ακούγεται το σύνθημα «Δέκα – εκατό – χιλιάδες καταλήψεις» από τον κόσμο που βρίσκεται στο φουαγιέ κι έχει απλώσει το πανό που γράφει «Κατάληψη». Την ίδια στιγμή λίγα μέτρα παραπέρα, στο κατειλημμένο Ρεξ, εκατοντάδες συζητούσαν, τραγούδαγαν και χόρευαν σε ένα πολύωρο παραδοσιακό γλέντι που είχε στήσει η κατάληψη. Όταν έφτασαν τα νέα από την κατάληψη του Ολύμπια ο ενθουσιασμός εκτοξεύτηκε.
Σημαντική ώθηση έδωσαν η επιτυχημένη διαδήλωση την προηγούμενη ημέρα, Πέμπτη 23/2 στο κέντρο της Αθήνας καθώς και η συμμετοχή της Κατάληψης Ρεξ στην απεργία των Υγειονομικών την Τετάρτη 22/2.
Στην κεφαλή της πορείας την Πέμπτη, μπήκε το κοινό πανό των καταλήψεων Ρεξ, Τσίλλερ, ΚΣΟΤ και Δραματικής Σχολής του Εθνικού κι ακολούθησαν πανό από διάφορες καλλιτεχνικές σχολές. Μαζί τους βάδισαν η Κατάληψη της ΑΣΚΤ, σωματεία του κλάδου -το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών, το Σωματείο Εργαζομένων στο Χώρο του Χορού, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος, ο Πανελλήνιος Μουσικός Σύλλογος- και φοιτητικοί σύλλογοι.
«10, 100 δεν είναι αρκετές!»
Η πορεία ξεκίνησε από τα Προπύλαια, βάδισε προς τη Βουλή, συνέχισε έξω από την Κατάληψη του Ρεξ και κατέληξε στο Κατειλημμένο Τσίλλερ με συνθήματα όπως «Κάτω τα χέρια από τον Πολιτισμό», «10, 100 δεν είναι αρκετές – Κατάληψη θα κάνουμε σε όλες τις σχολές», «Μας θέλει μαθητές αυτό το σάπιο σύστημα που θρέφει βιαστές», «Υγεία Παιδεία Πολιτισμός - Να βγει στο δρόμο όλος ο λαός», «Το δίκιο το έχουν οι εξεγερμένοι – Σύμβαση συλλογική και πρόβα πληρωμένη».
Αξίζουν να σημειωθούν δύο χαρακτηριστικές στιγμές στη διαδήλωση: Όταν η πορεία των καλλιτεχνών συναντήθηκε με τη συγκέντρωση που οργάνωνε το Σωματείο των εργαζόμενων στο Συνήγορο του Πολίτη ανταλλάσοντας συνθήματα και χειροκροτήματα. Και τα συνθήματα «Η Ζάκι ζει – Τσακίστε τους ναζί», «Στην Ομόνοια δεν έγινε ληστεία – Μπάτσοι και αφεντικά έκαναν δολοφονία» που ακούστηκαν δυνατά, όταν η πορεία πέρασε κοντά από το σημείο που δολοφονήθηκε ο Ζακ Κωστόπουλος. Μαζικές διαδηλώσεις έγιναν την ίδια μέρα σε Θεσσαλονίκη και Πάτρα.
Εν τω μεταξύ, το Ολύμπια δεν είναι το μόνο παράδειγμα απλώματος των καταλήψεων. Την Παρασκευή ξεκίνησε τριήμερη κατάληψη της Μονής Λαζαριστών και της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών στη Θεσσαλονίκη από ηθοποιούς του ΚΘΒΕ. Ακόμα σπουδαιότερη είναι η συνέχεια του ντόμινο καταλήψεων στα δημόσια ΑΕΙ. Η ΑΣΚΤ βρίσκεται υπό κατάληψη από τις 13 Φλεβάρη. Σε συνέλευση την Τρίτη 28/2 αποφασίστηκε συνέχιση της κατάληψης τουλάχιστον μέχρι της 9/3. Ακολούθησε απόφαση για κατάληψη στο Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών της Φλώρινας, ενώ κατειλημμένα είναι επίσης τα τμήματα Θεάτρου, Φιλολογίας, Ψυχολογίας, Μουσικών Σπουδών, Κινηματογράφου του ΑΠΘ και το τμήμα Θεατρικών, Παραστατικών και Ψηφιακών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.
Σε νέα Γενική Συνέλευση προχωράει αυτή την Τετάρτη ο Φοιτητικός Σύλλογος της Φιλοσοφικής Αθήνας, όπου οι σύντροφοι/ισσες του ΣΕΚ στις Σχολές βάζουν όλες τους τις δυνάμεις για να ενωθεί κι ο μεγαλύτερος φοιτητικός σύλλογος της χώρας με το κίνημα των κατειλημμένων σχολών. Γενικές συνελεύσεις σε μια σειρά φοιτητικούς συλλόγους προγραμματίζονται την πρώτη εβδομάδα του Μάρτη.
Στον αντίποδα της δυναμικής που αναπτύσσει το κίνημα βρίσκεται η ηγεσία του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών.
Στη Γενική Συνέλευση που έγινε το βράδυ της Τρίτης 21/2 στο Θέατρο Ακροπόλ, το σύνολο των τοποθετήσεων απέρριπταν την ΚΥΑ που έφερε ο Μητσοτάκης υποτίθεται ως νομοθετική ρύθμιση που θα φρενάρει το κίνημα.
Ωστόσο η πρόταση των παρατάξεων που αποτελούν την πλειοψηφία του Δ.Σ, ΑΕΝΑΗ (πρόσκειται στο ΣΥΡΙΖΑ) και Από Κοινού (ανεξ.), δεν έβαλε καμία απεργιακή κλιμάκωση, παρά μόνο την εξουσιοδότηση του ΔΣ για κήρυξη απεργίας όποτε αυτό αποφασίσει.
Σε μια εξάωρη συνέλευση με περισσότερους από 400 ηθοποιούς και πάνω από 40 τοποθετήσεις, η πρόταση αυτή έλαβε 180 ψήφους και πλειοψήφησε οριακά. Πήρε μόλις 23 ψήφους περισσότερες έναντι της πρότασης για ουσιαστική κλιμάκωση του αγώνα, αυτής των παρατάξεων της αντικαπιταλιστικής αριστεράς, Ανατρεπτική Συσπείρωση Ηθοποιών και Συνέλευση Αγωνιζόμενων Ηθοποιών και των καταλήψεων, για τριήμερη απεργία 24-26/2 με νέα γενική συνέλευση στις 26/2 για την ανανέωσή της.
Στην κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης κινήθηκε και η πρόταση της ΔΕΗ (ΠΑΜΕ) που πρότεινε μια στάση εργασίας την περασμένη Πέμπτη και νέα γενική συνέλευση την Τρίτη 28/2.
Απεργιακή κλιμάκωση
«Ακόμη και αν δεν κέρδισε η πρόταση του μαχητικού κομματιού του κλάδου για την τριήμερη απεργία, φάνηκε καθαρά ότι η προσπάθεια αποκλιμάκωσης που προωθούν οι παρατάξεις ΑΕΝΑΗ - ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ, και ΔΕΗ, βρίσκει ισχυρή αντίσταση, όχι μονάχα από τους σπουδαστές που συνεχίζουν τις καταλήψεις τους, αλλά και από μεγάλο κομμάτι συναδέλφων που καταλαβαίνουν ότι αυτό που χρειάζεται είναι η απεργιακή κλιμάκωση για να νικήσουμε» σχολίασε η Ανατρεπτική Συσπείρωση Ηθοποιών μετά το τέλος της συνέλευσης.
Η ηγεσία του ΣΕΗ δεν μπόρεσε να αποφύγει τις πιέσεις για κλιμάκωση. Θέλοντας να διαμορφώσει ένα διαφορετικό κλίμα από αυτό των δύο προηγούμενων συνελεύσεων, επέτρεψε την είσοδο σε μόλις 30 σπουδαστές/ριες, εφαρμόζοντας απαγόρευση εισόδου ακόμα και σε σωματεία που πήγαν να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους. Παρ’ όλα αυτά πλήθος τοποθετήσεων καλούσαν σε νέες απεργίες του κλάδου, επιχειρηματολογούσαν για απεργία διαρκείας, απαντούσαν στα επιχειρήματα που προέτασσαν τις δυσκολίες συνέχισης της μάχης. «Όσες τρικλοποδιές και αν προσπαθούν να βάλουν οι ηγεσίες στον αγώνα μας, δεν θα τα καταφέρουν. Θα νικήσουμε!» υπογραμμίζει η Ανατρεπτική Συσπείρωση Ηθοποιών.
Ωστόσο είναι γεγονός ότι το σωματείο βγήκε από τη συνέλευση με απόφαση για απεργία – ακόμα και με αόριστη την ημερομηνία. Η κλιμάκωση των καταλήψεων, η οριακή πλειοψηφία της τελευταίας γενικής συνέλευσης, οι ειλημμένες αποφάσεις άλλων σωματείων του κλάδου όπως του ΣΕΧΩΧΟ και του «Κάτω από τη σκηνή» για απεργία, ο σταθμός της πανεργατικής απεργιακής 8 Μάρτη την επόμενη εβδομάδα, βάζουν την πίεση για άμεση κήρυξη απεργίας και από το ΣΕΗ. Το ΣΕΧΩΧΟ όρισε τελικά απεργία για τις 7/3.
Σε μια προσπάθεια να αναπτυχθούν όλα τα επιχειρήματα για την ανάγκη απεργιακής κλιμάκωσης, αλλά και για την ανάγκη συντονισμού με τα υπόλοιπα αγωνιζόμενα κομμάτια εργαζομένων, η Κατάληψη του Ρεξ οργανώνει εκδήλωση την Τετάρτη 1/3, στις 6:30μμ με τίτλο «Δικαίωμα στην απεργία – τι λέει ο νόμος; - τι νόημα έχει; - φέρνει αποτελέσματα;».
Συλλαλητήρια την Πέμπτη 2/3
Το κίνημα των εργαζόμενων και σπουδαστών/ριών στην Τέχνη και τον Πολιτισμό καλεί την Πέμπτη 2/3, στις 6μμ, σε μεγάλα συλλαλητήρια σε Αθήνα (Σύνταγμα), Θεσσαλονίκη (Καμάρα), Πάτρα (πλ.Όλγας) και Ναύπλιο (πλ.Τριών Ναυάρχων). Στο κοινό τους κάλεσμα οι καταλήψεις τονίζουν μεταξύ άλλων:
«Ο αγώνας ενάντια στην υποβάθμιση των πτυχίων μας, είναι αγώνας ενάντια στην υποβάθμιση της τέχνης. Το ΠΔ85/2022 επιχειρεί να πείσει την κοινωνία πως ο πολιτισμός, όταν δεν εξυπηρετεί οικονομικά συμφέροντα, είναι περιττός. Πως οι καλλιτέχνες δεν είναι πραγματικά εργαζόμενες/οι/α, αλλά χομπίστες. Εδώ και 2 μήνες αγωνιζόμαστε μέσω κινητοποιήσεων, απεργιών, καταλήψεων και δηλώνουμε ανυποχώρητα πως θα πολεμήσουμε ενάντια στη φτωχοποίηση της τέχνης και στην εξαθλίωση της ζωής μας.
Η τέχνη αποτελεί βασικό πυλώνα της κοινωνίας, κύτταρο διαμόρφωσης των συνειδήσεών της. Αποτελεί μέρος της κοινωνικής πραγματικότητας στην προσπάθεια της να την καθρεφτίσει, να την μετασχηματίσει ή και να την υπερβεί. Η κοινωνία είναι η αιώνια μήτρα, οι δοσμένες συνθήκες, το πλαίσιο. Από αυτήν ερχόμαστε και προς αυτήν απευθυνόμαστε.
Ενάντια σε μια λογική που μας θέλει χομπίστες, παρίες, ελιτιστές, περίεργες/ους/α που αιθεροβατούν, εμείς δηλώνουμε κατηγορηματικά πως είμαστε εργαζόμενες/οι/α και διεκδικούμε τα επαγγελματικά και ακαδημαϊκά μας δικαιώματα.
Ενάντια σε μια πολιτική που καταστρέφει κάθε δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα, των βασικών δομών της κοινωνίας ΥΓΕΙΑ-ΠΑΙΔΕΙΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, εμείς στηρίζουμε τα κατειλημμένα θέατρα και τις κατειλημμένες σχολές, τους συλλογικούς και κοινωνικούς φορείς των εκπαιδευτικών, των υγειονομικών, των αρχαιολόγων και όλων των κλάδων που βρίσκονται σε απεργιακές κινητοποιήσεις.
Στεκόμαστε δίπλα σε όσες/ους/α αγωνίζονται για αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, εκπαίδευσης και όρους ζωής και τους καλούμε να ενώσουμε τις φωνές μας..
Δεν υποχωρούμε, συνεχίζουμε και κλιμακώνουμε!».
Συντονισμός Εργαζομένων στον χώρο του Πολιτισμού / Κατάληψη Ρεξ / Σώμα Συντονισμού Σπουδαστών Δραματικών Σχολών / Κατάληψη Τσίλλερ / Συντονιστικό της Κατάληψης της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου /• Κατάληψη Δημοτικού Θεάτρου Απόλλων / Κατάληψη Δραματικής Σχολής ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας • Συντονιστικό Δραματικών Σχολών Θεσσαλονίκης / Κατάληψη Βασιλικού Θεάτρου /• Σύλλογος Σπουδαστών / Κατάληψη Κ.Σ.Ο.Τ. / Συντονιστικό Κατάληψης Α.Σ.Κ.Τ / Κατάληψη Ολυμπία - συντονισμός εργαζομενων και σπουδαστών/ τριών στο χώρο του χορού.
Σπουδαστές/ριες Θεάτρου Τέχνης
Ενάντια στον σεξισμό
Το κίνημα των καλλιτεχνών που είναι σε εξέλιξη έχει τις ρίζες του στη μάχη ενάντια στο σεξισμό. Τα συνθήματα που ακούγονται σε κάθε διαδήλωση «μας θέλει μαθητές αυτό το σάπιο σύστημα που θρέφει βιαστές» κι «ένα βαθύ πηγάδι για κάθε Λιγνάδη», δεν αφήνουν αμφιβολίες για το αντίθετο.
Αλλά παραμένουν στην πρώτη γραμμή της ατζέντας του και μέσα από τα όσα καταγγέλουν οι σπουδαστές/ριες της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης. Σε συνέντευξή τους στην Φωτεινή Λαμπρίδη για το TVXS, μιλούν για τη διεκδίκησή τους να απομακρυνθεί από τη σχολή όπου διδάσκει, ο αδερφός του Δημήτρη Λιγνάδη, Γιάννης. «Είχε κάνει κάποιες δηλώσεις που μας είχαν προβληματίσει. Δηλώσεις που έθιγαν τον κλάδο και άλλες με σαφή ομοφοβικά χαρακτηριστικά. Είχε υποστηρίξει ανοιχτά τη φράση του κ. Κούγια για “επαγγελματίες ομοφυλόφυλους”. Όμως αποφασίσαμε να απευθυνθούμε στη Σχολή, όταν διαβάσαμε επώνυμη καταγγελία μίας κυρίας εναντίον του. Μάλιστα, αυτό που προτείναμε ήταν να απομακρυνθεί για όσο διαρκεί η δίκη» λένε στη συνέντευξη. Όταν αποφάσισαν να προχωρήσουν σε αποχή από το μάθημά του «ο κ. Λιγνάδης, έμπαινε κανονικά στην άδεια αίθουσα, έμενε δυο ώρες, έβαζε απουσία σε όλους-ες μας κι έφευγε.
Έτσι παίρναμε απουσίες για τις έξι ώρες του μαθήματος του εβδομαδιαία». Όταν οι σπουδαστές/ριες εκβιάστηκαν για χάσιμο του έτους λόγω απουσιών μπήκαν για μάθημα. «Μπαίνει πρώτα το 1ο έτος με ένα χαρτί στην έδρα που λέει ότι δεν θέλουμε να συνδιαλλαγούμε μαζί σας, οπότε επιλέγουμε τη σιωπή. Φορούσαν μάσκες και παρέμειναν σιωπηλοί. Οπότε σε κάθε νέο τμήμα που συναντούσε, τους έλεγε: φαντάζομαι θα είστε κι εσείς σιωπηλοί, οπότε θα ρωτάω και θα απαντάω εγώ… Ούτε μιλούσαμε, ούτε μας απηύθυνε τον λόγο. Ένα - δύο μαθήματα έγιναν. Μετά ήρθαν οι καταλήψεις για το Προεδρικό Διάταγμα».
Για υποστήριξη των σπουδαστών/ριών υπέβαλλε την παραίτησή της η διευθύντρια της σχολής, Μάνια Παπαδημητρίου. Ο Συντονισμός Σπουδαστών Δραματικών Σχολών και η Κατάληψη του Τσίλλερ δηλώνουν «την αμέριστη στήριξη του στις σπουδάστριες και τους σπουδαστές της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης στον αγώνα τους σχετικά με το προβληματικό καθεστώς της Διοίκησης της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης και με τον χειρισμό της αίτησης απομάκρυνσης του Γιάννη Λιγνάδη από το διδακτικό προσωπικό της Σχολής [...] Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία των σπουδαστριών/-στων να ανοίξουν αυτό το θέμα και να μοιραστούν τον πολύπαθο αγώνα τους με το σύνολο του χώρου και στεκόμαστε στο πλευρό τους έμπρακτα, έτοιμ@ να προχωρήσουμε σε περαιτέρω δράσεις στήριξης».