Με κεντρικό σύνθημα «Πόλεμοι και ρατσισμός – Αντίσταση μέχρι τη νίκη» κυκλοφορεί το νέο τεύχος Νο177 του περιοδικού Σοσιαλισμός από τα Κάτω. Οι πόλεμοι κι ο ρατσισμός είναι δύο όψεις της ίδιας βάρβαρης πολιτικής και είναι κοινός τόπος ότι αυτή κλιμακώνεται. Όμως η πραγματική είδηση που επισημαίνεται κι από τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν είναι η δύναμη των πολεμοκάπηλων, αλλά η τρομακτική τους κρίση. Τι γίνεται όμως με την αντίσταση σε αυτή τη βαρβαρότητα και ποια είναι η στρατηγική που μπορεί να φέρει μια πραγματική εναλλακτική για την τεράστια πλειοψηφία της κοινωνίας; Προμηθευτείτε κι εσείς ένα περιοδικό-όπλο για όποιον δεν ψάχνει απλώς να κατανοήσει τη βαρβαρότητα, αλλά να την ανατρέψει!
Το ομότιτλο άρθρο της Μαρίας Στύλλου που ανοίγει και την ύλη του περιοδικού σπάει με την πρώτη ματιά την ηττοπάθεια. Η αιματηρή κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και η κατάληξή της αποτελούν ομολογία παρακμής του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Η συνένοχη κυβέρνηση του Μητσοτάκη μπαίνει σε ακόμα πιο επικίνδυνα αδιέξοδα μέσα σε αυτή τη συγκυρία. Το τίμημα πληρώνουν οι λαοί με σφαγές, προσφυγιά, εξοπλισμούς, ακρίβεια και επιθέσεις στα κοινωνικά δικαιώματα. Όμως εκεί που στέκεται κυρίως το άρθρο είναι στο εκρηκτικό κίνημα αντίστασης που ξεδιπλώνεται διεθνώς: από τη φοιτητική ιντιφάντα και τις αντιφασιστικές νίκες της Μεγάλης Βρετανίας μέχρι τους εδώ δρόμους: με την οργή για το ρατσιστικό έγκλημα στην Πύλο και με το νέο απεργιακό κύμα που σαρώνει την Ελλάδα από τα νοσοκομεία μέχρι τη βαριά βιομηχανία του τουρισμού. Ποια Αριστερά, όμως, μπορεί να πάρει αυτή την ορμή και να τη φτάσει μέχρι τη νίκη; Κάνοντας φύλλο και φτερό τα κοινοβουλευτικά αδιέξοδα, το κείμενο γίνεται πολιτική πυξίδα. Η διέξοδος βρίσκεται στην επιστροφή στον Λένιν: επαναστατική αντικαπιταλιστική στρατηγική δεμένη με ενιαία μέτωπα σε κάθε χώρο δουλειάς.
Στο άρθρο του Σπύρου Γεωργακόπουλου για την «Εργατική απάντηση στην κρίση στέγης» αναδεικνύεται ότι το στεγαστικό δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά απόρροια της ίδιας της δομής του καπιταλισμού. Το σύστημα αντιμετωπίζει την κατοικία ως εμπόρευμα και η εργατική τάξη βιώνει την εκμετάλλευση μέσω των εξωφρενικών ενοικίων, των εξώσεων και της αρπαγής των σπιτιών από τα funds. Ο Σπύρος περιγράφει τις ευθύνες της κυβέρνησης και των καπιταλιστών που μετατρέπουν τις γειτονιές μας σε τουριστικά θέρετρα και πεδία κερδοσκοπίας, διαλύοντας τον δημόσιο χώρο. Μας γυρνάει πίσω σε ιστορικούς αγώνες της εργατικής τάξης, όπως η μάχη της Δραπετσώνας και του Περιστερίου και τους συνδέει με τις σημερινές ανάγκες: διεκδίκηση για πλαφόν στα ενοίκια, κρατικοποίηση των τραπεζών με εργατικό έλεγχο και άνοιγμα των εκατοντάδων χιλιάδων κλειστών σπιτιών. Όμως η οριστική λύση περνάει μόνο μέσα από τη συνολική ρήξη με το σύστημα, προτάσσοντας την επαναστατική προοπτική για μια κοινωνία όπου η στέγη θα είναι αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα για όλους. Αμέσως μετά το άρθρο, παρατίθεται η ανακοίνωση του ΣΕΚ για τα Προσφυγικά.
Είναι εντυπωσιακό το πόσες πολλές και σημαντικές πτυχές γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) καταφέρνει να σχολιάσει σε βάθος -και κατανοητά- ο Δημήτρης Τσώλης στο άρθρο του «Τι φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη – Από τον Καρτέσιο και τον Λάιμπνιτς στον εργατικό έλεγχο». Αρχικά, μας “ξεναγεί” στην ιστορική εξέλιξη της ιδέας του υπολογισμού, περνώντας από τις αρχαίες παραδόσεις στον Ντεκάρτ και τον Λάιμπνιτς, μέχρι τη Μηχανή του Τούρινγκ. Στη συνέχεια περιγράφει από μαρξιστική σκοπιά πώς η αστική ιδεολογία χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να υποτιμήσει τη ζωντανή ανθρώπινη εργασία. «Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά όπου η υπόσχεση μελλοντικής κερδοφορίας σπρώχνει σήμερα τεράστιες επενδύσεις, ενώ η κοινωνία πληρώνει το κόστος σε ενέργεια, νερό, γη, επιτήρηση και αναδιάρθρωση της εργασίας».
Εργατικός έλεγχος
Το κείμενο εμβαθύνει στη φούσκα υπερσυσσώρευσης των εταιρειών τεχνολογίας και στο πώς η κρίση κερδοφορίας τους σπρώχνει όλο και περισσότερο στα επικερδή συμβόλαια της πολεμικής βιομηχανίας. Απέναντι σε αυτό, το κείμενο προβάλλει τους ίδιους τους αγώνες. Μέσα από παραδείγματα, όπως οι απεργίες των σεναριογράφων στο Χόλιγουντ, οι κινητοποιήσεις στα εργοστάσια ημιαγωγών της Samsung και οι διαμαρτυρίες των εργαζομένων στη Google ενάντια στον ισραηλινό στρατό, αναδεικνύεται η διεκδίκηση για εργατικό έλεγχο και τι θα μπορούσε να σημάνει στην ανάπτυξη και χρήση της τεχνολογίας.
Δίνοντας συνέχεια στο αφιέρωμα για το 1936 από το προηγούμενο τεύχος του περιοδικού, ο Πάνος Γκαργκάνας στο άρθρο «Ο Τρότσκι και η Διαρκής Επανάσταση» στρέφει την προσοχή μας στην ανεκτίμητη κληρονομιά του Τρότσκι και τη θεωρία της Διαρκούς Επανάστασης. Η μεγάλη του συμβολή ήταν η κατανόηση πως η εργατική τάξη, όταν μπαίνει στο προσκήνιο της ιστορίας, ανοίγει τον δρόμο για τη σοσιαλιστική ανατροπή και δεν περιορίζεται στα όρια μιας «δημοκρατικής» αλλαγής, η οποία ήταν η αφορμή για να ξεκινήσει μάχη. Αυτή η στρατηγική επιβεβαιώθηκε το 1917 στη Ρωσία, όπου η επανάσταση του Φλεβάρη ενάντια στον Τσάρο ολοκληρώθηκε τον Οκτώβρη με την εξουσία των Σοβιέτ. Αντίθετα, η σταλινική στρατηγική των σταδίων υπέτασσε την εργατική τάξη σε κυβερνητικές «δημοκρατικές συμμαχίες» και επέφερε ολέθριες ήττες: από τη σφαγή στην Κίνα το 1927, μέχρι τις προδομένες εκρήξεις των Λαϊκών Μετώπων στη Γαλλία και την Ισπανία. Ο αρθρογράφος αναλύει γιατί οι εργάτες στα κατειλημμένα εργοστάσια του Παρισιού και στα οδοφράγματα της Βαρκελώνης είχαν τη δύναμη να πάνε μέχρι τέλους, αλλά ανακόπηκαν βίαια από τις ηγεσίες τους που βρίσκονταν στην κυβέρνηση των «λαϊκών μετώπων». Σε μια περίοδο που η εργατική τάξη παλεύει για να ανατρέψει τον Μητσοτάκη με φόντο την κρίση που βαθαίνει, αυτές οι παραδόσεις δεν είναι απλά ιστορικές αναφορές, αλλά δείχνουν τις κατευθύνσεις για τις μάχες του σήμερα.
Με αφετηρία το ερώτημα «πόσα ψέματα χωράνε σε λίγες γραμμές;» αναφορικά με δηλώσεις της Κεραμέως, το άρθρο του Κώστα Πολύδωρου «Η μάχη των Συλλογικών Συμβάσεων» ξεσκεπάζει το προεκλογικό κυβερνητικό αφήγημα περί «πλήρους απασχόλησης» και δήθεν αυξήσεων στον κατώτατο μισθό. Η πραγματικότητα είναι ότι οι εργατικοί μισθοί συνθλίβονται από τον πληθωρισμό και τους πολεμικούς εξοπλισμούς. Το κείμενο αποδομεί βήμα προς βήμα την επίθεση στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και τη διάλυση της Επιθεώρησης Εργασίας, υπενθυμίζοντας το εργοδοτικό έγκλημα στη «Βιολάντα» και τους μετανάστες εργάτες που χάνουν τη ζωή τους στα κάτεργα του Ελληνικού. Όμως, το κείμενο δεν είναι μοιρολόι διαπιστώσεων. Αποδεικνύει περίτρανα με την καταγραφή εργατικών μαχών ότι η τάξη μας δεν είναι ηττημένη, αλλά βαθιά οργισμένη. Με όπλο τα συνδικάτα, τον αγώνα για 35ωρο και τον εργατικό έλεγχο, η επαναστατική Αριστερά μπορεί να οργανώσει αυτή τη δύναμη για να πάει μέχρι τέλους.
Τελευταίο, και σίγουρα όχι λιγότερο σημαντικό, είναι το άρθρο «Μαρξ, Χέγκελ και διαλεκτική» που υπογράφει ο Σωτήρης Κοντογιάννης. Χωρίς να μας κάνει να χαθούμε σε ακαδημαϊκούς λαβυρίνθους, μας βοηθάει να χειριστούμε καλύτερα το πολύτιμο εργαλείο της διαλεκτικής για να κατανοήσουμε τον κόσμο γύρω μας...ώστε να τον αλλάξουμε. Ο Σωτήρης μας γυρνάει πίσω στον Χέγκελ ο οποίος βλέποντας τον κόσμο να αλλάζει βίαια από τη Γαλλική Επανάσταση, υποστήριξε κάτι πρωτοφανές: η αντίφαση δεν είναι λογικό σφάλμα που πρέπει να απορρίψουμε, αλλά η πραγματική κινητήρια δύναμη της ιστορίας. Και στον Μαρξ, που πήρε τη διαλεκτική του Χέγκελ και τη «γύρισε ανάποδα». Αντί για τη σύγκρουση των ιδεών, έβαλε στο επίκεντρο τον υλικό κόσμο, την ταξική πάλη, όπου η αστική τάξη γεννάει η ίδια το αντίπαλο δέος της, την εργατική τάξη.
Στις σελίδες της βιβλιοκριτικής η Λίλιαν Μπουρίτη παρουσιάζει την ανανεωμένη έκδοση του βιβλίου “Η πάλη ενάντια στην ισλαμοφοβία” με κείμενα του Κρις Χάρμαν και του Πάνου Γκαργκάνα που κυκλοφορεί από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, ενώ ο Πέτρος Κωνσταντίνου παρουσιάζει το βιβλίο “Φασισμός και καπιταλισμός, η ολοκλήρωση μιας σχέσης” του Κύρκου Δοξιάδη από τις εκδόσεις Τόπος.