«Θα απεργήσουν οι εργαζόμενοί σας την 1η Μαΐου; Αυτός είναι ένας οδηγός για εργοδότες σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σας κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων... Μια συμμαχία ακτιβιστικών και συνδικαλιστικών οργανώσεων καλεί σε μια πανεθνική κινητοποίηση με το σύνθημα «όχι δουλειά, όχι σχολείο, όχι ψώνια» την 1η Μαΐου, την οποία ορισμένοι διοργανωτές χαρακτηρίζουν ως γενική απεργία. Παραμένει να δούμε αν θα φτάσει σε τέτοια κλίμακα... Αυτά είναι τα πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε πριν από την Πρωτομαγιά, ανεξάρτητα από το αν ο χώρος εργασίας σας είναι συνδικαλισμένος ή όχι...».

Έτσι ξεκινάει ο μακροσκελής οδηγός της Fisher and Phillips, μιας αμερικανικής νομικής εταιρίας με 600 δικηγόρους και 39 γραφεία σε όλες τις ΗΠΑ -«η οποία παρέχει συμβουλές και εκπροσωπεί εργοδότες σε περίπλοκα εργασιακά ζητήματα σε όλο τον κόσμο». Σκοπός της να προετοιμάσει τα αφεντικά ενόψει της πανεθνικής Μέρας Δράσης «Χωρίς δουλειά, χωρίς σχολείο και χωρίς ψώνια» στις ΗΠΑ, τη φετινή Πρωτομαγιά. Τη μέρα δράσης στηρίζουν περίπου 1.000 συνδικάτα, αντιπολεμικές, αντιρατσιστικές, περιβαλλοντικές, γυνακείες, αριστερές και πολλές άλλες  οργανώσεις, μέσα από την ομπρέλα «Mayday Strong» σε περίπου 3.000 σημεία σε όλη τη χώρα, από την Αλάσκα μέχρι το Νέο Μεξικό και από τη Ανατολική ως τη Δυτική Ακτή.   

Όπως αναφέρει το Mayday Strong στην ανακοίνωσή του ενόψει της τελευταίας πανεθνικής τηλεδιάσκεψης που θα πραγματοποιήσει στις 29 Απριλίου για τον συντονισμό στην τελική ευθεία προς την Πρωτομαγιά: «Όλοι μαζί απαιτούμε: Όχι στην ICE. Όχι στον πόλεμο. Φορολογήστε τους πλούσιους. Επέκταση της δημοκρατίας, όχι της εταιρικής εξουσίας. Κάτω τα χέρια από την ψήφο... Την 1η Μαΐου 2026 αναλαμβάνουμε δράση σε όλη τη χώρα απαιτώντας μια χώρα που θα βάζει τους εργαζόμενους πάνω από τους δισεκατομμυριούχους. Είμαστε ένα δίκτυο εκατοντάδων οργανώσεων και εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων που ενώνουμε τις δυνάμεις μας με κοινό σκοπό: να σταθούμε ενωμένοι ενάντια στους δισεκατομμυριούχους που διεξάγουν πόλεμο εναντίον των εργαζομένων… Εμείς κάνουμε αυτή τη χώρα να λειτουργεί και ξέρουμε πώς να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον...». 

Από μόνο του το κάλεσμα «μην πηγαίνετε σε δουλειά/σχολείο και διαδηλώστε» είναι ενδεικτικό της πρωτοφανούς ταξικής πόλωσης που επικρατεί σήμερα στις ΗΠΑ. Το πολιτικό πλαίσιο της μέρας δράσης σε σύγκρουση με όλη την ατζέντα και την ίδια την διακυβέρνηση Τραμπ, είναι ενδεικτικό της βαθιάς ριζοσπαστικοποίησης που συνοδεύει την πόλωση. Το γεγονός ότι σε αυτό το κάλεσμα συμμετέχει η οργανωμένη εργατική τάξη είναι ενδεικτικό της δυναμικής επιστροφής του εργατικού κινήματος εκεί που έκανε τα πρώτα του βήματα. 

Ο εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς έχει τις ρίζες του στην εξέγερση του Σικάγο το 1886. Η ιστορία των ΗΠΑ έχει πλούσια παράδοση μαχητικών απεργιών διαρκείας, ένοπλων απεργιών και γενικών απεργιών: το 1919 στο Σιάτλ, το 1934 στη Μινεάπολη και την Δυτική Ακτή, το 1946 στο Όκλαντ. Αλλά εδώ και δεκαετίες, η Πρωτομαγιά δεν είναι μέρα απεργίας στις ΗΠΑ. Και σε όλη την ιστορία τους δεν έχει γίνει ποτέ γενική απεργία σε όλες τις πολιτείες.

Με το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου, και ενώ σε λίγο ξεκινούσε ο Ψυχρός Πόλεμος και το διαβοήτο Κυνήγι Μαγισσών εναντίον του «κομμουνιστικού κινδύνου» στις ΗΠΑ, ο αμερικάνικος καπιταλισμός έβαλε στόχο να τσακίσει την εργατική τάξη και τα συνδικάτα που την δεκαετία του ’30 τον σφυροκοπούσαν με άγριες απεργίες και καταλήψεις. Η ψήφιση του αντισυνδικαλιστικού νόμου Taft-Hartley το 1946, που εξακολουθεί σήμερα να βρίσκεται σε ισχύ, απαγόρευσε τη γενική απεργία, περιόρισε δραστικά τη δυνατότητα των εργαζομένων να προχωράνε σε απεργίες συμπαράστασης, απαγόρευσε τις πολιτικές απεργίες («μποϊκοτάζ»), τις «άγριες απεργίες» (χωρίς νομική κάλυψη), τις απεργιακές φρουρές. Τις επόμενες δεκαετίες η καταστολή χέρι-χέρι με τη χειραγώγηση των συνδικαλιστικών ηγεσιών από το κράτος και την εργοδοσία, είχαν σαν αποτέλεσμα να μην έχει πραγματοποιηθεί καμία γενική απεργία. 

Αυτό το status quo απειλείται σήμερα από ένα μαζικό ξεσηκωμό που όμοιό του δεν έχουν δει οι ΗΠΑ από την περίοδο του πολέμου στο Βιετνάμ. Ο σπινθήρας για την Πανεθνική Μέρα Δράσης που έχουν κηρύξει τα συνδικάτα και οι υπόλοιπες οργανώσεις τη φετινή Πρωτομαγιά ήρθε από τα κάτω: Τους πρώτους μήνες του 2026, μέσα στην ένταση του αγώνα ενάντια στην εισβολή της ICE σε μια σειρά πολιτείες εναντίον των μεταναστών, στις διαδηλώσεις έκαναν την εμφάνισή τους πανό και τα συνθήματα με το αίτημα για «γενική απεργία». Στην κορύφωση αυτής της σύγκρουσης στην πολιτεία της Μινεσότα, η ιδέα πήρε σάρκα και οστά. 

“Shut Down Minneapolis”

Στις 23 Γενάρη τα συνδικάτα και το αντιρατσιστικό κίνημα κλιμάκωσαν τις κινητοποιήσεις τους προχωρώντας στο κλείσιμο των Δίδυμων Πόλεων Μινεάπολης/Σαιντ Πολ (“Shut Down Minneapolis”). Xωρίς να υπάρξει επίσημη κήρυξη απεργίας, αλλά με πολλά συνδικάτα και οργανώσεις να καλούν σε μια μέρα “χωρίς δουλειά, χωρίς σχολείο, χωρίς ψώνια”, πραγματοποιήθηκε μια ανεπίσημη γενική απεργία στην οποία συμμετείχαν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι, πάνω από το 1/4 των κατοίκων της Μινεσότα και πάνω από 100.000 διαδήλωσαν στους δρόμους της πόλης με θερμοκρασίες 20 υπό το μηδέν. Ο Τραμπ ηττήθηκε στην Μινεσότα αποσύροντας ένα μεγάλο μέρος της ICE, απολύοντας τον αρχηγό της και την υπεύθυνη υπουργό.

Η ιδέα για μια γενική απεργία στις ΗΠΑ ήταν ήδη στα σκαριά και τροφοδοτούνταν από την άνοδο του εργατικού κινήματος. Απεργίες και μάλιστα διαρκείας, σχεδόν όλες νικηφόρες, έχουν πραγματοποιηθεί πολλές τα τελευταία χρόνια σε συγκεκριμένους κλάδους, συνδεδεμένες στην πλειοψηφία τους με την υπογραφή ΣΣΕ -κάτι που επιτρέπει το νομικό πλαίσιο της χώρας. Την άνοιξη του 2025, η πρόεδρος του συνδικάτου των ιπτάμενων φροντιστών και συνοδών Σάρα Νέλσον πρότεινε την υλοποίηση μιας γενικής απεργίας σε όλες τις ΗΠΑ την Πρωτομαγιά του 2028. Στην πρόταση, ανταποκρίθηκε θετικά το ισχυρό συνδικάτο UAW, των εργαζόμενων στις αυτοκινητοβιομηχανίες το οποίο έχει ήδη αποφασίσει απεργία τη συγκεκριμένη ημερομηνία. 

Προκειμένου να ξεπεραστούν τα νομικά εμπόδια το UAW κάλεσε δημοσίως όλα τα συνδικάτα, σε όλους τους κλάδους και τους τομείς, να ευθυγραμμίσουν τις ημερομηνίες λήξης των συμβάσεών τους για την 1η Μαΐου 2028 -καθώς στις ΗΠΑ είναι σύνηθες οι συμβάσεις να συνοδεύονται με ρήτρες απαγόρευσης απεργίας που εμποδίζουν τα μέλη να προχωρήσουν σε απεργία. Μεγάλα συνδικάτα, μεταξύ των οποίων το συνδικάτο εκπαιδευτικών του Σικάγο CTU, το NEA (Αμερικανική Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών) και το Αμερικανικό Συνδικάτο Εργαζομένων στα Ταχυδρομεία, έχουν ήδη δεσμευτεί να συμμετάσχουν στην κίνηση το 2028.

Αλλά η επιτυχία της Μινεσότα αύξησε την πίεση πάνω στις συνδικαλιστικές ηγεσίες για μια γενική απεργία «εδώ και τώρα», την φετινή Πρωτομαγιά. Αυτή έγινε ακόμη μεγαλύτερη μετά τα συλλαλητήρια No Kings όπου 9 εκατομμύρια διαδήλωσαν στις 28 Μάρτη σε όλες τις ΗΠΑ στη μεγαλύτερη μέρα διαδηλώσεων που έχει γίνει ποτέ. Ο κόσμος απαιτούσε άμεση κλιμάκωση σε αντίθεση με τους εκπροσώπους του Δημοκρατικού Κόμματος, που έβαζαν σαν επόμενο βήμα τις ενδιάμεσες εκλογές του φθινοπώρου.    

Έτσι, τα συνδικάτα προχώρησαν σε ένα άμεσο αλλά μισό βήμα, κάλεσμα σε μαζικές συγκεντρώσεις και «μέρα χωρίς δουλειά» την Πρωτομαγιά χωρίς όμως να καλέσουν επίσημα απεργία. Κάποια περιορίζουν τη συμμετοχή τους σε ένα απλό κάλεσμα. Άλλα, απευθύνονται στις τοπικές αρχές στις πολιτείες και τους δήμους που ελέγχονται από τους Δημοκρατικούς και στους εργοδότες προκειμένου να κλείσουν τις υπηρεσίες και τα μαγαζιά/επιχειρήσεις και να διευκολύνουν έτσι τη μέρα «χωρίς δουλειά». Άλλα αναζητούν νομικά «παραθυράκια» που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι εργαζόμενοι για να μην πάνε στη δουλειά χωρίς να έχουν συνέπειες, με τους εργοδότες, όπως είδαμε, να επιστρατεύουν τους δικούς τους νομικούς συμβούλους. Στο Νιου Τζέρσεϊ, τα μεγαλύτερα συνδικάτα της πολιτείας προχώρησαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου που κάλεσαν σε μαζική συμμετοχή στέλνοντας τέτοιου τύπου οδηγίες προς τα μέλη τους. 

Τα πιο μαχητικά κομμάτια προσπαθούν να οργανωθούν πέρα από τα όρια της «νομιμότητας» υποστηρίζοντας ότι οι απεργίες νικάνε με τη δύναμη του αγώνα, της συλλογικότητας και της ενότητας. Θυμίζουν το παράδειγμα των εκπαιδευτικών της Δυτικής Βιρτζίνια που το 2018 προχώρησαν σε παράνομη απεργία διάρκειας μιας εβδομάδας, κατά τη διάρκεια της οποίας κατέλαβαν το τοπικό Καπιτώλιο, χωρίς κανένας εκπαιδευτικός να υποστεί νομικές συνέπειες –και οργανώνουν απεργιακές επιτροπές σε χώρους και γειτονιές.  

«Οι Δίδυμες Πόλεις συνεχίζουν. Έχουν πραγματοποιηθεί Συνελεύσεις Εργαζομένων με τη συμμετοχή πάνω από 400 ατόμων, συμπεριλαμβανομένων συνδικαλισμένων και μη συνδικαλισμένων και τοπικών οργανώσεων της βάσης» γράφει στο Socialist Worker η Αμίνα Σεΐκ, συνδικαλίστρια στη Μινεάπολη. «Αποφασίστηκε η δημιουργία απεργιακών επιτροπών για να οργανώσουν από τα κάτω την Πρωτομαγιά». 

Λίγες μέρες μόνο πριν την Πρωτομαγιά, οι προβλέψεις είναι ότι εκατομμύρια άνθρωποι πρόκειται να διαδηλώσουν ξανά στις ΗΠΑ και μένει να δούμε πόσος κόσμος θα καταφέρει να απεργήσει. Αλλά η δυναμική που ξεδιπλώνεται, πάει πολύ πιο πέρα από τα μαζικά συλλαλητήρια, πολύ πιο πέρα από την ανατροπή του Τραμπ, βάζοντας στο στόχαστρο το ίδιο το σύστημα, με την εργατική τάξη στο κέντρο αυτού του αγώνα.

Και βέβαια η εικόνα είναι παγκόσμια. Στην Ιταλία, η φετινή Εργατική Πρωτομαγιά θα πραγματοποιηθεί λίγες μέρες μετά τον σαββατιάτικο σεισμό, όπου εκατοντάδες χιλιάδες συμμετείχαν στα συλλαλητήρια με έντονα αντιπολεμικό χαρακτήρα, σε περισσότερες από 100 ιταλικές πόλεις για να γιορτάσουν την 81η επέτειο της απελευθέρωσης της Ιταλίας από το φασιστικό καθεστώς του Μπενίτο Μουσολίνι -στέλνοντας το καλύτερο μήνυμα στη σημερινή πρωθυπουργό και οπαδό του, Μελόνι. 

Οι γενικές απεργίες που έγιναν ενάντια στον πόλεμο πέρσι το φθινόπωρο στην Ευρώπη -ξεκινώντας από την Ιταλία και συνεχίζοντας στην Ισπανία και τη Νορβηγία- η γενική απεργία και το κίνημα «να τα μπλοκάρουμε όλα» το περσινό φθινόπωρο στη Γαλλία, η έξαρση των γενικών απεργιών τους τελευταίους μήνες σε όλο τον κόσμο -από το Βέλγιο και την Πορτογαλία μέχρι την Αργεντινή και την Ινδία- προμηνύουν μια Εργατική Πρωτομαγιά παγκόσμιου ξεσηκωμού, μέσα σε μια περίοδο που ο πλανήτης τον έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ.