Αργεντινή ή Ιρλανδία; Το δίλημμα, υποτίθεται, ότι είναι αμείλικτο: ή θα δεχτούμε τις θυσίες που ζητάνε οι αγορές -όπως υποτίθεται ότι κάνουν οι Ιρλανδοί- ή θα καταρρεύσει ολόκληρη η οικονομία και η Ελλάδα θα μετατραπεί σε μια νέα Αργεντινή.
Τα ΜΜΕ δεν περιορίζονται απλά και μόνο στο να θέσουν αυτό το ´αμείλικτο´ ερώτημα: το περασμένο Σαββατοκύριακο πήγαν και ένα βήμα παρακάτω, διαβεβαιώνοντάς μας ότι ο ελληνικός λαός έχει ήδη αποφασίσει: ´οι πολίτες στο μεγαλύτερο ποσοστό τους´, έγραφε την περασμένη Κυριακή το in.gr, ´φαίνονται πρόθυμοι να υποστούν θυσίες, αρκεί να υπάρχει ουσιαστικό αποτέλεσμα. Δημοσκόπηση της εταιρείας Alco για το Πρώτο Θέμα δείχνει ότι το 49,8% των ερωτηθέντων απαντά «ναι» στην ερώτηση εάν δέχεται να υποστεί θυσίες για να βγει η χώρα από την κρίση´.
Πρόκειται για διπλό ψέμα. Πρώτον, οι θυσίες δεν πρόκειται να βγάλουν τη χώρα από την κρίση. Το παράδειγμα της Ιρλανδίας είναι διδακτικό: η κυβέρνηση της Ιρλανδίας, μιας χώρας που υποτίθεται ότι ήταν η «Κέλτικη Τίγρη», ένα οικονομικό θαύμα», προχώρησε πριν από ενάμιση περίπου χρόνο σε ένα πρόγραμμα άγριων περικοπών που είχε σαν στόχο να εξοικονομήσει 8 δισεκατομμύρια Ευρώ από τον προϋπολογισμό και να επαναφέρει τα ελλείμματα -που όπως και τα ελληνικά έχουν ´ξεφύγει´- στα όρια που έχει θέσει το Σύμφωνο Σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων μειώθηκαν κατά 7%, οι συντάξεις πετσοκόπηκαν, οι κοινωνικές δαπάνες σχεδόν μηδενίστηκαν, χωρίς αποτέλεσμα. Το μόνο, όμως, που κατάφερε η Ιρλανδική κυβέρνηση ήταν να βυθίσει ακόμα πιο βαθειά στην ύφεση την οικονομία: το ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά 10.5% από τον Γενάρη του 2007 μέχρι σήμερα. Την περασμένη βδομάδα ο υπουργός Οικονομικών ζήτησε ένα ακόμα γύρο θυσιών από τους εργαζόμενους -για να εξοικονομήσει άλλα 4 δισεκατομμύρια μέσα στους επόμενους μήνες. Τα κόμματα συμφώνησαν -όχι όμως και οι εργαζόμενοι. Στα τέλη Νοέμβρη τα συνδικάτα του δημοσίου της Ιρλανδίας οργάνωσαν τη μεγαλύτερη απεργία εδώ και τριάντα χρόνια -και αυτό πριν από την επίσημη ανακοίνωση του νέου πακέτου θυσιών. Ο φετινός χειμώνας προβλέπεται ´θερμός´ στην Ιρλανδία.
Εφιάλτης
Και αυτό είναι το δεύτερο στοιχείο του ψέματος. Γιατί ό,τι και να μαγειρεύουν οι εταιρείες δημοσκοπήσεων ο Παπανδρέου και ο Παπακωνσταντίνου ξέρουν πολύ καλά ότι οι εργαζόμενοι δεν πρόκειται να αποδεχτούν ένα πακέτο τύπου Ιρλανδίας. Ακόμα και η Φαινάνσιαλ Τάιμς, η εφημερίδα που έχει πρωτοστατήσει στις πιέσεις για σκληρά μέτρα ´προσαρμογής´ στην Ελλάδα, αναγκάζεται να παραδεχτεί ότι ο κίνδυνος ενός νέου Δεκέμβρη είναι πολύ μεγάλος. Το υπόβαθρο της οικονομικής κρίσης, άλλωστε, παραδέχονται όλοι, έπαιξε κεντρικό ρόλο στην περσινή εξέγερση. Ο χειρότερός τους εφιάλτης είναι ένας εργατικός Δεκέμβρης -για αυτό μιλάνε για ´ελληνικό δρόμο´ ο Παπανδρέου, ο Παπακωνσταντίνου και η Κατσέλη.
Όσο για το δίλημμα Αργεντινή ή Ιρλανδία -για τους απλούς ανθρώπους ελάχιστη διαφορά κάνει. Στην Ιρλανδία ο απλός κόσμος χρεοκόπησε για να σωθούν οι τράπεζες και οι μεγάλες επιχειρήσεις. Στην Αργεντινή χρεοκόπησαν όλοι. Και ύστερα έγινε ´του Δεκέμβρη´ και ακόμα καλύτερα! Αν υπήρχε μια δυνατή αριστερά στην Αργεντινή η ιστορία θα ήταν, ίσως, σήμερα πολύ διαφορετική.
Εδώ βρίσκεται το κρίσιμο ζήτημα αυτή τη στιγμή. Η Αριστερά πρέπει να μπει μπροστά, να αγκαλιάσει και να οργανώσει το κίνημα αντίστασης στις θυσίες που πάει να επιβάλει ο Παπανδρέου από την πίσω πόρτα. Πίσω από τις σκηνοθεσίες του διαλόγου με την «κοινωνία των πολιτών» και με τους πολιτικούς αρχηγούς βρίσκεται η ωμή πραγματικότητα ότι η κυβέρνηση διογκώνει βήμα βήμα το πακέτο των περικοπών σε βάρος της εργατικής τάξης. Κανένα τμήμα της αριστεράς δεν πρέπει να δώσει ούτε ίχνος συναίνεσης στην κυβερνητική επίθεση. Αντίθετα, η Αριστερά έχει τη δυνατότητα να τραβήξει προς το μέρος της και να ξεσηκώσει και τον κόσμο της βάσης του ΠΑΣΟΚ στο δρόμο της αντίστασης.
Η απεργία στις 17 Δεκέμβρη είναι ένα μεγάλο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση.
Όσο πιο δυνατή θα είναι η πανεργατική από τα κάτω, τόσο καλύτερες συνθήκες θα δημιουργηθούν για τη συνέχεια. Όλο και περισσότερα κομάτια της εργατικής τάξης και της νεολαίας θα πάρουν το μήνυμα ότι μπορούμε να σταματήσουμε τις επιθέσεις στις δουλειές, στους μισθούς, στις συντάξεις και στον κοινωνικό μισθό όλων μας.
Αυτή τη συνέχεια χρειάζεται να την οργανώσουμε. Και συνδικαλιστικά και πολιτικά. Να διευρύνουμε το δίκτυο των σωματείων και των συνδικαλιστών που πάνε κόντρα στη συναίνεση της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ. Αλλά και να προχωρήσουμε σε ρήξεις με τις ηγεσίες της αριστεράς που θέλουν «διάλογο» με την κυβέρνηση. Δεν είναι ώρα για συμμετοχή στο σκηνικό του διαλόγου. Είναι ώρα για σκληρές επιλογές. Όχι άλλες αυταπάτες, ή με το ΠΑΣΟΚ ή με τους εργάτες. Οι δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής αριστεράς, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, με πρώτο και καλύτερο το ΣΕΚ, έχουν την ευθύνη να ανοίξουν διάπλατα αυτή την προοπτική.
Πίσω από τις υποσχέσεις στον «κοσμάκη» τα δίνουν όλα στους τραπεζίτες
´Αν δώσουμε το ένα χέρι στις αγορές, θα μας κόψουν και το άλλο´. Με αυτά τα λόγια απάντησε η Λούκα Κατσέλη, η υπουργός Εθνικής Οικονομίας, σε αυτούς που επιμένουν ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να επιβάλλει ένα σκληρό πακέτο μέτρων, αντίστοιχο με το ιρλανδικό, για να ελέγξει τα ελλείμματα και να κατευνάσει τις αγορές που τις τελευταίες μέρες έχουν κυριολεκτικά αφηνιάσει. Αυτό που ξέχασε να συμπληρώσει είναι ότι ετοιμαζόμαστε να τους δώσουμε και τα δυο χέρια, και τα δυο πόδια και το κεφάλι. Γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τα «ήπια», υποτίθεται, μέτρα που ετοιμάζει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Μιλάει για προστασία του εισοδήματος των χαμηλόμισθων και των χαμηλοσυνταξιούχων ενώ την ίδια ώρα ετοιμάζεται να δώσει, κυριολεκτικά γη και ύδωρ στις αγορές.
Τα ελλείμματα του δημοσίου θα κλείσουν κοντά στο 12.5% του ΑΕΠ τη χρονιά που διανύουμε. Με τα πιο αισιόδοξα σενάρια, η κυβέρνηση θα καταφέρει να περιορίσει την μαύρη τρύπα των δημοσίων ταμείων στο 9.5% τη χρονιά που μας έρχεται. Το πρόβλημα δεν είναι απλά ότι το νούμερο αυτό είναι τρεις φορές μεγαλύτερο από το 3%, το ανώτατο όριο που θέτει το Σύμφωνο Σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πιο πιεστικό πρόβλημα είναι να βρεθούν τα χρήματα για να καλυφθεί: σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ίδιας της κυβέρνησης το ελληνικό δημόσιο θα χρειαστεί να εκδώσει και να πουλήσει μέσα στην επόμενη χρονιά ομόλογα αξίας 55 δισεκατομμυρίων Ευρώ. Και οι διεθνείς (αλλά και οι εγχώριοι) τραπεζίτες που αγοράζουν αυτά τα ομόλογα γίνονται ολοένα και πιο πιεστικοί, απαιτώντας, με πρόσχημα την χαμηλή αξιολόγηση της χώρας από την Fitch, την Moody´s και την Standart & Poor, ολοένα και μεγαλύτερα επιτόκια.
Οι τόκοι που πληρώνει το ελληνικό δημόσιο στους τραπεζίτες για τα παλιά του δάνεια -για τα ομόλογα που ´ωριμάζουν´- είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνα για τις νέες μαύρες τρύπες των ταμείων. Σύμφωνα με τους ίδιους τους υπολογισμούς του Παπακωνσταντίνου το ελληνικό δημόσιο θα πληρώσει, για τους τόκους μόνο, σχεδόν 13 δισεκατομμύρια Ευρώ μέσα στο 2010. Άλλα 19.5 δισεκατομμύρια θα ´επιστραφούν´ στους τραπεζίτες σαν χρεολύσια. Με άλλα λόγια από τα 55 δισεκατομμύρια που θέλει να μαζέψει η κυβέρνηση, τα 32.5 θα πάνε κατευθείαν πίσω στις τσέπες του Λάτση, του Βγενόπουλου, του Κωστόπουλου και των άλλων τραπεζιτών.
Για μισθούς και συντάξεις αναμένεται το ελληνικό δημόσιο να ξοδέψει μέσα στη νέα χρονιά 26 δισεκατομμύρια Ευρώ -τα τρία τέταρτα από αυτά που θα εισπράξουν οι τραπεζίτες και οι κάθε λογής επενδυτές. Αλλά φυσικά η ´σοσιαλιστική κυβέρνηση´ δεν σκέφτεται ούτε για μια στιγμή να περικόψει τα λεφτά που πηγαίνουν σε αυτά τα παράσιτα. Αντίθετα, πίσω από τις ωραίες εξαγγελίες και τα παχιά λόγια για το ´πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ´, Παπανδρέου, Παπακωνσταντίνου και Κατσέλη σχεδιάζουν τη νέα επιδρομή σε βάρος των μισθών και των συντάξεων.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι θα εξασφαλίσει ένα κομμάτι από τα αναγκαία δισεκατομμύρια μέσα από την πάταξη των φοροαπαλλαγών, της φοροδιαφυγής και της γραφειοκρατίας. Πίσω από τον κάθε ένα από αυτούς τους τίτλους κρύβεται και ένα ψέμα -και μια επίθεση.
Πάρτε για παράδειγμα τη φορολογική μεταρρύθμιση. Ένας από τους βασικούς λόγους πίσω από την κατάρρευση των δημοσίων εσόδων είναι η δραματική μείωση των συντελεστών με τα οποία φορολογούνται τα κέρδη των επιχειρήσεων από όλες τις κυβερνήσεις των τελευταίων δυο δεκαετιών. Σήμερα ο ανώτατος συντελεστής φορολογίας των κερδών βρίσκεται στο 25% -σχεδόν στο μισό από τον ανώτατο συντελεστή των φυσικών προσώπων. Τα μερίσματα φορολογούνται αυτοτελώς -δηλαδή ένας επιχειρηματίας που κερδίζει 1 εκατομμύριο Ευρώ από μετοχές που έχει στα χέρια του, φορολογείται με πολύ χαμηλότερο συντελεστή όχι μόνο από έναν γιατρό αλλά και από έναν δάσκαλο ή έναν οικοδόμο.
Κέρδη
Η κυβέρνηση μιλάει για ´κατάργηση´ της αυτοτελούς φορολόγησης -αλλά τα στοιχεία που έδωσαν οι εφημερίδες το Σαββατοκύριακο για τις αλλαγές που ετοιμάζουν άλλα λένε: ο ανώτατος συντελεστής φορολόγησης για φυσικά πρόσωπα θα ανέβει, ενώ για τις επιχειρήσεις θα επιβληθεί ενιαίος συντελεστής 15% -δέκα μονάδες με άλλα λόγια κάτω από τον σημερινό. Όσο για τα κέρδη από τα μερίσματα ´το διανεμόμενο στους εταίρους ή μετόχους υπόλοιπο των καθαρών κερδών θα πρέπει να φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 20%´.
Κατάργηση της αυτοτελούς φορολόγησης σημαίνει στην κάλπικη γλώσσα του ΠΑΣΟΚ απλά ακόμα πιο προκλητική φορολογική αντιμετώπιση των πλούσιων και των ισχυρών. Όσο για τα ´μη διανεμόμενα κέρδη´ -τα κέρδη που κρατάει η επιχείρηση για να αυξήσει τα κεφάλαιά της (και μαζί με αυτά την αξία των μετοχών που οι επενδυτές μπορούν αργότερα να πουλήσουν αφορολόγητα)- αυτά θα φορολογούνται με τον φανταστικό συντελεστή 5%. Ας τρέμει το κεφάλαιο...
Ακόμα πιο προκλητικά είναι τα σχέδια για την ´πάταξη της σπατάλης´ -που υποτίθεται ότι έχει κάνει σημαία της η νέα κυβέρνηση. Πάταξη της σπατάλης σημαίνει απλά δραστική μείωση των θέσεων εργασίας στο δημόσιο και υποχρηματοδότηση και διάλυση κάθε υπηρεσίας που δεν είναι χρήσιμη για την εξυπηρέτηση της ´αγοράς´.
Η κυβέρνηση δηλώνει ανοιχτά ότι ετοιμάζει νύχτα Αγίου Βαρθολομαίου για την απασχόληση στο δημόσιο: για κάθε πέντε εργαζόμενους που θα συνταξιοδοτούνται, λέει, θα προσλαμβάνεται πλέον μόνο ένας. Σαν να μην έφτανε η διάλυση που έρχεται με την απόλυση των εργαζόμενων στα Stage: για να διαλυθούν οριστικά οι κοινωνικές υπηρεσίες χρειάζεται να πετσοκοπεί και το μόνιμο προσωπικό -για την ´πάταξη της σπατάλης´ φυσικά.
Περικοπές
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό: οι περικοπές θα εξαπλωθούν σε όλους τους τομείς μέσα από τον ´Καποδίστρια ΙΙ´ -την μεταρρύθμιση στην τοπική αυτοδιοίκηση που μελετάει η κυβέρνηση. Από τα πέντε επίπεδα της τοπικής αυτοδιοίκησης ο νέος Καποδίστριας ετοιμάζεται να κόψει τα τρία. Αν ο πρώτος Καποδίστριας άφησε τα σχολικά κτήρια στο έλεος της υποχρηματοδοτημένης τοπικής αυτοδιοίκησης ο νέος ετοιμάζεται να τα παραδώσει όλα: δημόσιες υπηρεσίες, κέντρα υγείας, δρόμους, πλατείες, συγκοινωνίες -τα πάντα.
Την Τρίτη, την ώρα που η Εργατική Αλληλεγγύη θα βρίσκεται στο τυπογραφείο ο Παπανδρέου θα ´συσκέπτεται´ με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους αρχηγούς των κομμάτων πάνω στις προτάσεις του για την ´διέξοδο από την κρίση´. Στην πραγματικότητα αυτό που θέλει να συζητήσουν είναι με πιο τρόπο θα καταφέρουν να τα δώσουν όλα στις αγορές χωρίς να προκαλέσουν έναν νέο εργατικό Δεκέμβρη.
Τι θα ειπωθεί πραγματικά, όταν κλείσουν οι πόρτες, αυτό κανένας δεν μπορεί να το ξέρει. Όποια απάντηση όμως και να δώσουν οι πολιτικοί αρχηγοί μέσα ή έξω από την αίθουσα η εργατική τάξη και η νεολαία μάλλον θα απαντήσουν με τις γνωστές δυο λέξεις: Μολών λαβέ.
Οι απάτες των Οίκων «Αξιολόγησης»
Πανικό προκάλεσε η υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του ελληνικού δημοσίου από τον ´διεθνή οίκο αξιολογήσεων´ Fitch την περασμένη βδομάδα στο ΒΒΒ+ -την χαμηλότερη βαθμολογία μέσα στην Ευρωζώνη.
Οι ´οίκοι αξιολόγησης´ είναι ιδιωτικές εταιρίες. Ένας από τους βασικούς μετόχους της Moody´s είναι ο Γουόρεν Μπάφετ, ο πλουσιότερος άνθρωπος της γης, σύμφωνα με την κατάταξη του περιοδικού Φορμπς την χρονιά που μας πέρασε. Η Standard & Poor που απειλεί να υποβιβάσει και αυτή την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας ανήκει στον αμερικανικό εκδοτικό οίκο McGraw-Hill. Πίσω τους δεν κρύβονται σκοτεινοί «ανθελληνικοί κύκλοι» αλλά βλακώδη μαθηματικά μοντέλα της ´ελεύθερης αγοράς´ ανακατεμένα με βρώμικα επιχειρηματικά συμφέροντα.
Οι τρεις ´αδελφές´ είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνες και για το φιάσκο των τοξικών ομολόγων και για την μαύρη τρύπα που άφησε πίσω της η Lehman Brothers, η αμερικανική τράπεζα που πυροδότησε με την χρεωκοπία της τον Σεπτέμβρη του 2008 το ξέσπασμα της κρίσης.
Η Fitch και οι αδελφές της ήταν αυτές που χάρισαν τον τίτλο ΑΑΑ (τόσο ασφαλή όσο και οι λογαριασμοί καταθέσεων) στα διάφορα ύποπτα ομόλογα μέσα στα οποία είχαν πακετάρει οι εμπορικές τράπεζες τα επισφαλή στεγαστικά δάνεια, εξασφαλίζοντάς τους έτσι τη δυνατότητα να τα πουλήσουνε ´χρυσά´ σε όλο τον κόσμο. Όσο για την ίδια την Lehman Brothers η Standard & Poor την αξιολογούσε, μέχρι και την τελευταία στιγμή, σαν ΑΑΑ. Η αιτία; Απλά, ήταν πελάτης της.
Βαθμολογία
Και οι ´τρεις αδελφές´ ξέρουν να υποστηρίζουν την πελατεία τους -σε τέτοιο βαθμό που να αναγκάζουν και αυτούς που δεν θέλουν, να γίνουν πελάτες τους για να αποφύγουν την κακή βαθμολογία.
´Η Moody´s έχει κατηγορηθεί ακόμα και για εκβιασμό´ γράφει η διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια Wikipedia. ´Παράδειγμα η γερμανική ασφαλιστική εταιρεία Hannover Re. Η Moody´s της προσέφερε ´δωρεάν αξιολόγηση´. Η ασφαλιστική εταιρεία αρνήθηκε. Η Moody´s συνέχισε τις δωρεάν αξιολογήσεις αλλά στην πορεία κατέβασε την πιστοληπτική αξιοπιστία της εταιρείας. Και επειδή η Hannover Re συνέχισε να αρνείται τις υπηρεσίες της Moody´s, η Moody´s κατέβασε την βαθμολογία της ασφαλιστικής εταιρείας στο επίπεδο του ´σκουπιδιού´. Μέσα σε λίγες ώρες η αξία της Hannover Re στο χρηματιστήριο έχασε 175 εκατομμύρια δολάρια...´
Και φυσικά ξέρουν ακόμα καλύτερα να υποστηρίζουν τις κρυφές ή φανερές ´αρχές´ της ελεύθερης αγοράς: «Θέλω να δω μείωση των δαπανών του Δημοσίου σε όλα τα επίπεδα και κυρίως στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας...» δήλωνε, προκλητικά, χωρίς ίχνος ντροπής, μιλώντας για την Ελλάδα το περασμένο Σάββατο στον ανταποκριτή του πρακτορείου Ρόυτερς ένα στέλεχος της Fitch. Αν δεν την δει αυτή τη μείωση - έ τότε δεν θα την αποφύγουμε και τη νέα υποτίμηση.
Οι ανάγκες και οι επιθυμίες των απλών ανθρώπων, αυτών που παράγουν όλο αυτό τον πλούτο με τον ιδρώτα τους, δεν έχουν καμιά αξία. Αξία έχουν μόνο οι επιθυμίες των αγορών και των αντιπροσώπων τους πάνω στη γη, των στελεχών της Fitch και των αδελφών τους.