- Ποιές είναι οι πρώτες σκέψεις σας μετά την παράσταση όπως αυτή παρουσιάστηκε εδώ στο θέταρο Πορεία στην Αθήνα;
Το συγκεκριμμένο έργο γράφτηκε 42 χρόνια πριν, το 1971, σε μια περίοδο τρομερής ανάπτυξης του φοιτητικού κινήματος. Ήταν ένα έργο σκληρό και αιχμηρό πολιτικά που μίλαγε για τις κοινωνικές και πολιτικές αναζητήσεις της περιόδου. Γι' αυτό την τωρινή παράσταση εδώ στην Αθήνα την βλέπω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Προσωπικά τη λάτρεψα. Μου αρέσει πολύ που οι συντελεστές προσπάθησαν να δώσουν ένα πιο συγκροτημένο αισθητικό αποτέλεσμα, οι μουσικές είναι ιδιαίτερα προσεγμένες, το στήσιμο, τα σκηνικά, τα κοστούμια. Στη δική μας περίοδο όλα ήταν πιο τραχιά, οι μουσικές σχεδόν εμβατήρια, τα σκηνικά μικρά. Οι συντελεστές έχουν δώσει στο έργο μια εντελώς καινούρια εικόνα. Ταυτόχρονα το έργο κρατάει αυτή τη φωτιά του παρελθόντος. Έχουν κρατήσει τη σημασία του κειμένου και αυτό με κάνει ιδιαίτερα χαρούμενο και περήφανο.
- Είναι το δεύτερο δικό σας έργο που η ίδια ομάδα ανεβάζει στην Αθήνα. Το προηγούμενο, “Μια βραδιά στο Νουριάν”, εκτός από τεράστια εμπορική επιτυχία είχε και μια ξεκάθαρη πολιτική στάση ενάντια στο ρατσισμό. Η τωρινή παράσταση έχει επίσης καθαρό πολιτικό χαρακτήρα. Το παιδικό θέατρο μπορεί να μπει σε τέτοια ζητήματα;
Τα παιδιά από τη μία είναι ευάλωτα και ευαίσθητα γι' αυτό πρέπει να προσεγγίζεις τέτοιου είδους θεματολογία με άλλες μεθόδους. Πιο πλάγιες. Αναδεικνύοντας την ανάγκη συλλογικότητας και αλληλεγγύης. Πρέπει να έχουμε τη δυνατότητα να μιλήσουμε στα παιδιά και για δύσκολα θέματα, όμως πρέπει ταυτόχρονα να τους δίνουμε ελπίδα. Είναι αδύνατο να ολοκληρώσεις ένα παιδικό θέατρο χωρίς την ελπίδα για το μέλλον. Αυτό έκανα και σε αυτό το έργο 40 χρόνια πριν αλλά και σε όλα τα παιδικά μου κείμενα.
- Όταν γράφατε αυτό το έργο ήταν μια περίοδος εξεγέρσεων, νέων κινημάτων και ιδεών. Βλέπετε ομοιότητες με την δική μας περίοδο;
Ήταν φανταστικό για μένα όταν ο Βασίλης (Κουκαλάνι) ήρθε στο Βερολίνο και μου είπε πως τώρα είναι η ώρα να ανεβάσουμε αυτά τα έργα, να μιλήσουμε για όλα αυτά τα ζητήματα, να ανοίξουμε την κουβέντα για όλες αυτές τις ιδέες, παρομοιάζοντας την Ελλάδα και το κίνημα που αναπτύσεται με την περίοδο που αυτά τα έργα γράφτηκαν. Το “Μια βραδιά στου Νουριάν”, γράφτηκε το 1973 με τον τίτλο “Μια βραδιά στου Παπαδάκη”, για να ανοίξει την κουβέντα πάνω στο ρατσισμό που αναπτυσόταν στην Γερμανία ενάντια στους Έλληνες και Τούρκους μετανάστες. Το μετέφεραν στην Ελλάδα βάζοντας στη θέση των Ελλήνων και των Τούρκων μεταναστών που είχαμε στη Γερμανία, παιδιά από το Πακιστάν και το Ιράν αναδεικνύοντας πως ο ρατσισμός έχει πάντα το ίδιο άσχημο πρόσωπο σε κάθε περίοδο και με διαφορετικές εθνικότητες. Μάλιστα η διασκευή που έκαναν οι συνάδελφοι εδώ στην Ελλάδα μου έδωσε έμπνευση να κάνω και εγώ μια νέα δουλειά πάνω στα σύγχρονα ζητήματα που φέρνει ο ρατσισμός, με Άραβες και Ασιάτες. Είναι πολύ σημαντικό να δημιουργείς πάνω στις σύγχρονες αναγκαιότητες.
- Σαράντα χρόνια πριν η Ευρώπη ήταν χωρισμένη από τον Ψυχρό Πόλεμο. Σήμερα ζούμε σε μια Ευρώπη βαθιά στιγματισμένη από την κρίση και την φτώχεια. Ποιες είναι οι σκέψεις σας για τη σημερινή συγκοιρία;
Το να είσαι αριστερός και σήμερα όπως και πάντα, σημαίνει ότι έχεις μια βαθιά ευαισθησία ενάντια στην καταπίεση και την αδικία. Σαν καλλιτέχνες, δημιουργοί, άνθρωποι του θεάτρου δεν μπορούμε παρά να μην στιγματιζόμαστε από το βάθαιμα της κοινωνικής διαίρεσης, το μεγάλωμα της φτώχειας, την αδικία. Είναι ακριβώς αυτός ο τρόπος δουλειάς μας στο θέατρο, βλέπουμε τις κοινωνικές συγκιρίες και μεταφέρουμε τα πολιτικά στίγματα στην θετρική πλοκή προσπαθώντας να βγάλουμε τα αναγκαία συμπεράσματα. Πώς μπορούν οι αδύναμοι να διεκδικήσουν τα δικαιώματα τους απέναντι στους ισχυρούς; Πως μπορούμε να περιγελάσουμε την εξουσία; Η απάντηση είναι: με πολύ χιούμορ, κοινό νου και με αλληλεγγύη. Τίποτα δεν χρειάζεται να μείνει όπως είναι αν είμαστε ενωμένοι. Η τέχνη έχει την ανάγκη να βλέπει και να συνδέεται με τα τεκταινόμενα γύρω μας, πρέπει να εμψυχώνει και να ψυχαγωγεί, και είμαι πολύ ευχαριστημένος που βλέπω νέους δημιουργούς να κινούνται με κριτήριο την παρέμβαση της δουλειάς του στην κοινωνία.