Στα πλαίσια του φετινού φεστιβάλ Μαρξισμός 2014, την Κυριακή στις 29 Ιούνη έγινε η συζήτηση για “Το κίνημα στην Τουρκία”, με ομιλητή τον σύντροφο Σενόλ Καρακάς από το αδελφό κόμμα του ΣΕΚ στην Τουρκία, το DSIP. Ο σύντροφος μας μετέφερε τις εικόνες από την περσινή μεγάλη εξέγερση στην πλατεία Ταξίμ. Οι μάχες που ξέσπασαν στην Τουρκία μετά τη δολοφονία των εργατών ανθρακωρύχων πρόσφατα, έχουν την αφετηρία τους στο νικηφόρο κίνημα για τη διάσωση του πάρκου Γκεζί. Σε αυτή τη σελίδα μπορείτε να διαβάσετε όσα μας μετέφερε ο Σενόλ.

Την προηγούμενη χρονιά η αστυνομία χτυπούσε κάθε διαδήλωση, κάθε απεργία. Ο Ερντογάν είχε απαγορεύσει μέχρι και τη διαδήλωση της πρωτομαγιάς. Στην Ιστανμπούλ σε διάφορες περιοχές απαγόρευε ακόμα και τις συνεντεύξεις τύπου. Είχαμε φτάσει στο σημείο να μην μπορούν να οργανωθούν ούτε καν οι απεργιακές διαδηλώσεις των συνδικάτων. Μέσα σε αυτό το κλίμα μάθαμε ότι η κυβέρνηση θέλει να κόψει δέντρα και να κατεδαφίσει το πάρκο Γκεζί για να φτιάξει ένα εμπορικό κέντρο. Αμέσως τριάντα κατιβιστές, ανάμεσά τους και σύντροφοί μας, κατασκήνωσαν στο πάρκο.

Η αστυνομία την πρώτη μέρα τους χτύπησε και τους έδιωξε. Τη δεύτερη μέρα που ξαναπήγαν έγιναν τα ίδια. Την τρίτη μέρα οι διαδηλωτές ήταν ξανά εκεί. Στις 31 του Μάη το πρωί η αστυνομία έκαψε τις σκηνές των διαδηλωτών. Δεν θα έπρεπε να τις κάψουν. Ο κόσμος εξοργίστηκε και άρχισε να μαζεύεται στην πλατεία Ταξίμ. Η αστυνομία νόμιζε ότι ήταν μια συνηθισμένη διαδήλωση και ότι θα τη διαλύσει πολύ έυκολα. Παρά τις επιθέσεις που γίνονταν όλη μέρα, όλο και περισσότερος κόσμος συνέχισε να μαζεύεται. Το βράδυ είχαν μαζευτεί 300 χιλιάδες. Μια πορεία τριάντα χιλιάδων ξεκίνησαμε προς τις γραμμές των αστυνομικών και προσπαθήσαμε να μπούμε στο πάρκο. Μας απαντούσαν συνεχώς με δακρυγόνα και κρότου λάμψης. Προχωρούσαμε προς τα πάνω τους φωνάζοντας συνθήματα. Έσκασε δίπλα μου μια κρότου λάμψης. Δεν ένιωθα καλά και οι σύντροφοι προσπάθησαν να με βγάλουν έξω. Δεν υπήρχε έξω!

Η περιοχή ήταν πλημμυρισμένη με κόσμο που ήθελε να δώσει τη μάχη και να μπει στο πάρκο. Δεν τα καταφέραμε όμως και γυρίσαμε πίσω. Δώσαμε ραντεβού για την επόμενη μέρα. Την επόμενη μέρα οι αστυνομικοί ήταν πολλοί περισσότεροι. Σε κάθε γειτονιά και σε κάθε γωνιά υπήρχαν αστυνομικές δυνάμεις. Ήμασταν όμως κι εμείς περισσότεροι. Δεν άντεξαν και αναγκάστηκαν να φύγουν. Χωρίς να καταλάβουμε ούτε εμείς πώς έγινε, μπήκαμε στο πάρκο. Το πάρκο είναι ακόμα στη θέση του!

Μια βδομάδα μετά μάθαμε ότι εκείνες τις μέρες διαδήλωσαν συνολικά 4 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλη την Τουρκία. Σε όλες τις πόλεις έγιναν διαδηλώσεις και συγκρούσεις με την αστυνομία. Ο Ερντογάν είχε αποτρελαθεί, ίσως να το είχατε καταλάβει. Υποστήριζε ότι αυτά τα 4 εκατομμύρια βγήκανε στους δρόμους κάτω από την προτροπή της Πενσυλβάνια, του Πεντάγωνου, της Γερμανίας, της Αθήνας. Είναι ένας τυπικός παρανοϊκός εθνικιστής που βλέπει παντού προβοκάτορες. Τέσσερα εκατομμύρια ανθρώπους δε μπορεί καμία οργάνωση, κανένα κόμμα να τους κινητοποίησει έτσι απλά. Το πάρκο Γκεζί ήταν μια αυθόρμητη εξέγερση. Αυτό που εξηγούν ο Λένιν, ο Μαρξ, ο Τρότσκι για το πώς είναι οι εξεγέρσεις, εμείς το ζήσαμε. Εκεί που νομίζαμε πως ο Ερντογάν ήταν παντοδύναμος, καταφέραμε να τον νικήσουμε και να σώσουμε το πάρκο.

Πώς έγινε αυτό; Έχει να κάνει με τις παγκόσμιες εξεγέρσεις και τα παγκόσμια κινήματα που υπήρχανε το προηγούμενο διάστημα. Στην Τουρκία όταν το κίνημα ήταν αδύναμο και μικρό εξηγούσαμε στον κόσμο ότι στην Ελλάδα έχουν γίνει πανεργατικές απεργίες. Ο κόσμος το έβλεπε αυτό. Έβλεπε το Οccupy Wall Street. Έβλεπε τους αγανακτισμένους Ισπανούς. Από αυτά τα κινήματα μάθαμε και παραδειγματιστήκαμε.

Αραβική Άνοιξη

Αλλά το πιο σημαντικό ήταν η αραβική άνοιξη. Τα εκατομμύρια κόσμου που βγήκαν στο δρόμο και ανέτρεψαν τον Μουμπάρακ μας έδωσαν το παράδειγμα ότι μπορούμε να το κάνουμε και στη δική μας χώρα. Αυτό σήμανε ότι μπορέσαμε να πάρουμε αυτοπεποίθηση, να δούμε ότι μπορούμε να παλέψουμε για να κάνουμε καλύτερη τη ζωή μας.

Οι Έλληνες ξεπέρασαν το φόβο τους, οι Ισπανοί το ίδιο, οι Αιγύπτιοι επίσης. Μέσα από το κίνημα για το πάρκο Γκεζί κατάφεραν και οι Τούρκοι να ξεπεράσουν το φόβο τους. Στην Τουρκία δεν έχουν αφήσει τίποτα όρθιο, δεν έχει μείνει χώρος ανέπαφος. Πάρκα που έχουν διαλυθεί, ποτάμια που έχουν χτιστεί. Αυτοί που τα κατέστρεψαν είναι οι αχόρταγοι καπιταλιστές. Στον πυρήνα του αυτό το κίνημα ήταν αντικαπιταλιστικό. Ήταν μια μάχη απέναντι στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και τις επιθέσεις χρόνων.

Συμμετείχαν μαζικά εργάτες και υπάλληλοι που δεν είχαν ξαναδιαδηλώσει. Υπολογίζεται ότι πήραν μέρος χιλιάδες άνθρωποι που δεν είχαν συμμετάσχει ποτέ παλιότερα σε διαδηλώσεις ή σε κάποιο κίνημα. Ρώτησα έναν από αυτούς: γιατί είσαι εδώ; Δεν άντεξε, είπε, να βλέπει τη βία της αστυνομίας και αποφάσισε να έρθει να μας βρει. Στην αρχή αυτό το κίνημα μπορεί να ξεκίνησε για να προστατέψουμε 2-3 δέντρα αλλά κατέληξε να δυναμώσει πολιτικά και να πάρει χαρακτηριστικά εναντίωσης στη βαρβαρότητα της αστυνομίας και του κράτους. Στο πετσόκομμα των ελευθεριών. Ήταν η αρχή για ένα καινούριο κίνημα που έπαιξε και παίζει ρόλο σε όλα τα πολιτικά ζητήματα της χώρας.

Χρειάζεται να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα. Όταν καταφέραμε να μπούμε στο πάρκο δεν είχαμε σχέδιο για το τί θα έπρεπε να κάνουμε στη συνέχεια. Για τους επαναστάτες έγινε πολύ γρήγορα ξεκάθαρο πως το κίνημα χρειάζεται μια πολιτική ηγεσία. Όπως είχε πει ο Λένιν, στα αυθόρμητα κινήματα υπάρχουν όλων των ειδών οι ιδέες. Και εδώ υπήρχαν όλα, εμείς -οι αντικαπιταλιστές- οι ρεφορμιστές. Όχι όμως μόνο εμείς.

Το βασικό ήταν ότι οι Τούρκοι εθνικιστές προσπάθησαν να παίξουν ρόλο, να εδραιωθούν και να το καπελώσουν. Χρειάζεται να έχουμε καθαρό ότι για να μπορούν τέτοια κινήματα να νικάνε πρέπει μέσα σε αυτά να δίνουμε τη μάχη για τα πολιτικά ξεκαθαρίσματα. Όλος ο κόσμος ήταν ενάντια στο AKP, από την αριστερά μέχρι τους φασίστες. Η μάχη των ιδεών ήταν κρίσιμη. Χρειάστηκε πολύ νωρίς να δώσουμε τη μάχη ενάντια στο φασισμό καθώς οι εθνικιστές μαζεύονταν σε μια μεριά της πλατείας και ξεκινούσαν επιθέσεις στους Κούρδους που βρίσκονταν εκεί. Το μεγαλύτερο κομμάτι όμως του πάρκου ήταν αντιφασίστες, και έτσι τους μπλοκάραμε. Οι σύντροφοί μας παίξανε μεγάλο ρόλο μέσα σε ένα κίνημα που θρηνεί 11 νεκρούς από την αστυνομία, ενώ ένας σύντροφος μας μπήκε στην εντατική για πέντε μέρες. Αναγκάσαμε όμως τον Ερντογάν να κάνει ένα βήμα πίσω. Από τότε φοβάται διαρκώς ότι μπορεί να ξαναγίνει ένα τέτοιο μεγάλο κίνημα.

Το δεύτερο βασικό είναι ότι υπήρξε σημαντική εμπειρία για το εργατικό κίνημα. Όπως ξέρουμε σε μια μόνο χώρα δε μπορεί να υπάρξει σοσιαλισμός. Πόσο μάλλον σε ένα μόνο πάρκο! Όταν γίνεται μια εξέγερση αλλά οι υπηρεσίες λειτουργούν κανονικά, αυτό δε μπορεί να πάει πολύ μακριά. Εκείνες τις μέρες έγιναν συγκρούσεις σε 81 περιφέρειες της Τουρκίας. Δεν έγιναν όμως απεργίες. Όταν δεν υπάρχει το εργατικό κίνημα για να το στηρίξει, δεν έχει πολλές δυνατότητες ένα τέτοιο κίνημα να πάει παραπέρα.

Εσείς εδώ και εμείς στην Τουρκία εδώ και πάρα πολλά χρόνια εξηγούμε ότι μπορεί να υπάρξει ένας άλλος κόσμος. Η Ταξίμ μας δίδαξε πράγματα. Δεν ήταν μια σοσιαλιστική επανάσταση αλλά μια κοινωνική εξέγερση. Ήταν ένα μεγάλο εργαστήρι για το πώς πρέπει να κινηθούμε παρακάτω.

Δεν πρέπει να πιστεύουμε αυτά που λένε οι ρεφορμιστές και να περιμένουμε. Εκεί που όλα φαίνονται να κυλάνε ήρεμα και ομαλά, χωρίς να το καταλάβουμε μπορεί από οπουδήποτε να ξεσπάσει μια εξέγερση. Χρειάζεται να είμαστε προετοιμασμένοι. Για να μπορέσουμε να κερδίσουμε χρειάζεται να είμαστε οργανωμένοι. Τα πράγματα στην Τουρκία δεν μπορούν και δεν είναι τα ίδια με πριν. Εγώ θα έλεγα σε οποιονδήποτε ανυπομονεί: οι μπολσεβίκοι περίμεναν 12 χρόνια από το 1905. Εγώ δεν πιστέυω ότι στην Ελλάδα και στην Τουρκία θα περιμένουμε τόσα χρόνια. Το ελπίζω. Πιστεύω πως είναι η περίοδος για την εργατική τάξη. Με αυτό στο νου μας, χρειάζεται προς αυτή την κατεύθυνση να οργανωθούμε.