Κάθε μέρα που περνάει το Ιράκ βυθίζεται όλο και περισσότερο στην κρίση και σε έναν θρησκευτικό-σεχταριστικό πόλεμο. Δυο περίπου βδομάδες πριν, τα νέα της πτώσης της Μοσούλης, στα χέρια της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και της Συρίας (ISIS) έκαναν τον γύρο του κόσμου. Από τότε, η προέλαση της ISIS και των συμμάχων της συνεχίζεται, οι μάχες δυναμώνουν σε ένταση κι ο πόλεμος απειλεί να γενικευτεί.
\r\nΤην Παρασκευή 20 Ιούνη ο ιρακινός στρατός, ό,τι έχει απομείνει απ’ αυτόν, έχασε τον έλεγχο μιας στρατηγικής συνοριακής διάβασης προς την Συρία, κοντά στην πόλη Καΐμ. Η ISIS είχε εδώ και πολύ καιρό εξασφαλίσει την σύνδεση των περιοχών που ελέγχει στην Συρία και το Ιράκ. Όμως, ο έλεγχος της διάβασης τής δίνει πλέον τη δυνατότητα να μετακινεί πιο εύκολα βαρύ οπλισμό για τις μάχες που εξελίσσονται.
\r\nΤαυτόχρονα, όμως, έχουν ξεκινήσει κι οι συγκρούσεις με τους μέχρι χτες συμμάχους της, τις σουνίτικες πολιτοφυλακές. Οι μαχητές της ISIS συγκρούστηκαν με τους μαχητές της JRTN, μιας πολιτοφυλακής που καθοδηγείται από πρώην αξιωματούχους του κόμματος Μπάαθ, του Σαντάμ Χουσείν. Ο απολογισμός των συγκρούσεων στη Χαβίγια, πόλη στην επαρχία του Κιρκούκ, είναι 17 νεκροί.
\r\nΗ ISIS δεν είναι μαζική οργάνωση, ούτε κίνημα. Είναι παρακλάδι της Αλ-Κάιντα, ακόμα πιο αποκρουστικό και αντιδραστικό από τη «μητρική» οργάνωση. Η εκδοχή του Ισλάμ που υποστηρίζει είναι εντελώς ξένη στην μεγάλη πλειοψηφία όλων των μουσουλμάνων. Απέκτησε βάρος και ρόλο με την στήριξη της Σαουδικής Αραβίας, που ήθελε να βάλει στο χέρι την επανάσταση στην Συρία ενάντια στο καθεστώς του Άσαντ.
\r\nΗ κατάληψη της Μοσούλης ήταν αποτέλεσμα δυο παραγόντων. Της κατάρρευσης του κυβερνητικού στρατού, με αξιωματικούς και στρατιώτες να εξαφανίζονται. Και του ξεσηκωμού της σουνίτικης κοινότητας με αιχμή τις ένοπλες οργανώσεις της. Αυτή η συμμαχία δεν μπορεί να κρατήσει επ’ άπειρον.
\r\nΤο Σάββατο 21 Ιούνη, οι σιίτικες πολιτοφυλακές έκαναν επίδειξη δύναμης στη Βαγδάτη. Περίπου 20.000 βαριά οπλισμένοι εθελοντές των «Ταξιαρχιών της Ειρήνης» παρέλασαν στη τεράστια φτωχογειτονιά των σιιτών στα νότια της πόλης που έχει ονομαστεί Σαντρ-Σίτι. Αυτή κι άλλες ανάλογες πολιτοφυλακές αναλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερο βάρος των συγκρούσεων στο κέντρο της χώρας.
\r\nΟι «ταξιαρχίες της ειρήνης» είναι η νέα ονομασία του «στρατού του μάχντι» της πολιτοφυλακής που ηγείται ο Μοκτνάντα αλ Σαντρ, ένας ριζοσπάστης σιίτης κληρικός. Είχαν πολεμήσει ενάντια στην αμερικάνικη κατοχή κι είχαν συγκρουστεί με πολιτοφυλακές, κυρίως σουνίτικες, που είχαν εξοπλίσει οι ΗΠΑ.
\r\nΑυτές οι εξελίξεις είναι οι πικροί καρποί της αμερικάνικης κατοχής στο Ιράκ και των επεμβάσεων του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού σε όλη τη Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ έπαιξαν από την αρχή της κατοχής του Ιράκ το 2003, το παιχνίδι του διαίρει και βασίλευε. Προσεταιρίστηκαν σουνίτες «αρχηγούς φυλών» για να εξουδετερώσουν την αντίσταση στις σουνίτικες περιοχές. Στήριξαν κόμματα σαν του Αλ-Μαλίκι για να ελέγξουν τους σιίτες. Έκλεισαν το μάτι στις κουρδικές ηγεσίες στο βορρά.
\r\nΟ αμερικάνικος στρατός έφυγε από τη χώρα το 2011. Υποτίθεται ότι άφηνε πίσω της μια σταθερή κυβέρνηση και ένα προπύργιο της Δύσης στη Μέση Ανατολή. Στην πραγματικότητα άφησε πίσω συντρίμμια, μίση και χάος. Τώρα ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός δρέπει τους καρπούς της αποτυχίας του. Δυστυχώς, όμως, αυτός που πληρώνει τα σπασμένα είναι ο λαός του Ιράκ.
\r\n\r\n
\r\n
Οι μύθοι για τα “προαιώνια” θρησκευτικά μίση
\r\n\r\n
Τα ΜΜΕ παρουσιάζουν τις δραματικές εξελίξεις στο Ιράκ σαν ένα αιματοβαμμένο παροξυσμό θρησκευτικού μίσους ανάμεσα σε σουνίτες και σιίτες μουσουλμάνους. Ο πόλεμος και η κατοχή του Ιράκ από τους Αμερικάνους και τους συμμάχους τους ξεχνιούνται βολικά. Η «πολιτισμένη» Δύση έφυγε κι οι «βάρβαροι» έβγαλαν τα μαχαίρια τους, αυτό είναι το έμμεσο μήνυμα. Κι αυτό υποστηρίζουν με θράσος διάφοροι πολιτικοί και δημοσιογράφοι στις ίδιες τις ΗΠΑ. Πρόκειται για προκλητικά ψέματα.
\r\nΤο Ιράκ ήταν για αιώνες μια κοινωνία με πολλές θρησκείες και μειονότητες, εθνικές και θρησκευτικές. Ποτέ όμως δεν ήταν χωρισμένη σε αυτή τη βάση. Ακόμα και σήμερα, σουνίτες, σιίτες και κούρδοι ζουν στις ίδιες πόλεις, παντρεύονται μεταξύ τους και αλληλοεπηρεάζονται. Ένα εκατομμύριο Κούρδοι ζουν στη Βαγδάτη. Η Βασόρα στο νότο παρουσιάζεται ως εντελώς σιιτική. Όμως, το 20% του πληθυσμού της είναι σουνίτες. Η Σαμάρα θεωρείται προπύργιο των σουνιτών. Όμως εκεί βρίσκονται τα δυο πιο ιερά τεμένη των σιιτών, που τα προστατεύει ο σουνιτικός κλήρος. Κάθε «φυλή» (πατριά) στο Ιράκ περιλαμβάνει σουνίτες και σιίτες.
\r\nΕίναι αλήθεια ότι το 1941 ξέσπασε ένα κύμα βίας και λεηλασιών σε εβραϊκές γειτονιές της Βαγδάτης. Όμως, ακόμα και σήμερα, κανείς δεν ξέρει ποιοι το είχαν οργανώσει. Τότε το Ιράκ είχε γίνει μήλο της έριδος ανάμεσα στη ναζιστική Γερμανία, την Ρωσία και την Βρετανία. Το 1950-51 έγιναν επιθέσεις με βόμβες, σε εβραϊκές συναγωγές. Τελικά αποδείχτηκε ότι ήταν έργο των ίδιων των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών.
\r\nΑραβικός εθνικισμός
\r\nΤο κόμμα Μπάαθ που κυβερνούσε δικτατορικά το Ιράκ από τη δεκαετία του ’60 μέχρι την αμερικάνικη εισβολή το 2003, δεν ήταν «σουνίτικη οργάνωση» όπως υποστηρίζεται σήμερα. Οι περισσότεροι ιδρυτές του ήταν σιίτες, και χριστιανοί. Η δικτατορία του Μπάαθ είχε ως ιδεολογική σημαία τον αραβικό εθνικισμό (παρίστανε το «σοσιαλιστικό»). Εξαπέλυσε πολέμους και διωγμούς ενάντια στους Κούρδους στο βορρά από τη δεκαετία του ’70 και μετά.
\r\nΕπίσης, ήρθε σε σύγκρουση με το Ιράν, πολύ πριν επικρατήσει εκεί το καθεστώς του Χομεϊνί. Η πλειοψηφία στο Ιράν είναι σιίτικη. Έτσι, οι σιίτες στο Ιράκ, φτωχοί αγρότες και εργάτες οι περισσότεροι, έγιναν «ύποπτοι». Ποτέ, όμως, αυτές οι εκστρατείες του καθεστώτος δεν βρήκαν μαζική ανταπόκριση από τον κόσμο.
\r\nΜέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’70 η σημαντικότερη αντιπολίτευση στο Μπάαθ προερχόταν από το Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράκ. Στα τέλη της δεκαετίας του ’50 ήταν το μεγαλύτερο κομμουνιστικό κόμμα στον αραβικό κόσμο, με εκατοντάδες χιλιάδες μέλη. Κατόπιν η καταστολή του έδωσε σκληρά χτυπήματα και τα αδιέξοδα της ηγεσίας του κόστισαν πολύ. Αλλά παρέμενε ένα μαζικό κόμμα. Συσπείρωνε στις γραμμές του χιλιάδες σιίτες, σουνίτες, εβραίους, χριστιανούς και κούρδους.
\r\nΤο 1973 το ΚΚΙ αυτοκτόνησε πολιτικά συμμαχώντας με το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεϊν (τότε φλέρταρε με την ΕΣΣΔ). Το 2003-4 ξεφτιλίστηκε συνεργαζόμενο με την αμερικάνικη κατοχή. Η σημερινή ανυπαρξία της Αριστεράς στο Ιράκ οφείλεται σε αυτές τις επιλογές και τα στρατηγικά της αδιέξοδα και όχι σε κάποιον προαιώνιο θρησκευτικό φανατισμό.
\r\nΟι αμερικάνικες επεμβάσεις στη Μ. Ανατολή και στο Ιράκ είναι αυτές που ενθάρρυναν άμεσα και έμμεσα τους διαχωρισμούς με βάση τη θρησκεία. Μετά τον πρώτο πόλεμο στο Ιράκ το 1990-91 και το αμερικάνικο εμπάργκο, ο Σαντάμ Χουσεΐν άρχισε να στρέφεται όλο και περισσότερο στη προβολή της σουνίτικης «ταυτότητας» για να αποκτήσει κάποια κοινωνική επιρροή και δίκτυα υποστήριξης. Μετά ήρθε ο δεύτερος πόλεμος και η κατοχή του Ιράκ από τον αμερικάνικο στρατό και τους «πρόθυμους» συμμάχους του. Στήριξαν και εξόπλισαν μια σειρά κόμματα και οργανώσεις που βασίζονταν στους θρησκευτικούς διαχωρισμούς. Αυτό σήμαινε διαχωρισμούς και συγκρούσεις όχι μόνο ανάμεσα σε σουνίτικες και σιίτικες οργανώσεις και κόμματα, αλλά και στο εσωτερικό αυτών των θρησκευτικών κοινοτήτων.
\r\nΌταν ο Μπους εγκατέστησε τον Μαλίκι στην κυβέρνηση το 2006, τον παρουσίαζε σαν «ισχυρό» άνδρα που θα συντρίψει την αντίσταση κι όχι σαν μαριονέτα του Ιράν, όπως ακούγεται σήμερα, κάτι που δεν ίσχυε έτσι κι αλλιώς ποτέ. Όταν ο αμερικάνικος στρατός εξόπλιζε τους «Υιούς του Ιράκ» για να ειρηνεύσουν τις σουνίτικες περιοχές, ή όταν γέμιζε τον στρατό με αξιωματικούς από το κόμμα του Μαλίκι, έσπρωχνε την ιρακινή κοινωνία στο χείλος της αδελφοκτόνας σύγκρουσης.