Την Παρασκευή που πέρασε ο Πετρ Ποροσένκο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, δηλαδή ο επικεφαλής της κυβέρνησης στο Κίεβο, κήρυξε μια μονομερή κατάπαυση του πυρός και ένα ειρηνευτικό σχέδιο δεκαπέντε σημείων.

Ο Πούτιν, ο πρόεδρος της Ρωσίας, επιδοκίμασε τις πρωτοβουλίες. Κι όλα αυτά δεν σήμαναν το παραμικρό στην πράξη. Αίμα συνέχιζε να χύνεται στην ανατολική Ουκρανία.

Η κυβέρνηση του Κιέβου κατηγόρησε τους «τρομοκράτες» στο Λουγκάνσκ ότι παραβίασαν την κατάπαυση του πυρός ανοίγοντας πυρ σε κυβερνητικές δυνάμεις, σε μια σειρά επιθέσεων για τον έλεγχο συνοριακών διαβάσεων. Ο Πούτιν έκφρασε τη ¨«λύπη» του γιατί η κυβέρνηση του Κιέβου δεν μπορεί να ελέγξει τους «παραστρατιωτικούς της δεξιάς» που χτυπάνε χωριά και πόλεις.

Ο Ποροσένκο είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Τζο Μπάηντεν, τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ. Ο Πούτιν τα είπε με τον Ολάντ και την Μέρκελ. Όλοι λένε ότι θέλουν να φέρουν την ειρήνη στην Ουκρανία. Κι όλοι τους, με τις επεμβάσεις και τις «πρωτοβουλίες» τους. φέρνουν περισσότερο τον πόλεμο.

Υποτίθεται ότι οι προεδρικές εκλογές της 25 Μάη θα σταθεροποιούσαν την κυβέρνηση που εγκαταστάθηκε στο Κίεβο μετά την ανατροπή του Γιανουκόβιτς. Ο Ποροσένκο είναι ένας πολυεκατομμυριούχος ολιγάρχης, υπέρ της προσέγγισης της Ουκρανίας με τη Δύση, αλλά με προσβάσεις στην Ρωσία. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει καταφέρει τίποτα.

Η ουκρανική οικονομία είναι σε ελεύθερη πτώση, ο πληθυσμός της ανατολικής Ουκρανίας δεν λέει να εμπιστευτεί τη τύχη του στα χέρια του. Γιατί να το κάνει άλλωστε, όταν καθημερινά έχει να αντιμετωπίσει τις βόμβες και τις σφαίρες των «αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων», και τον τρόμο από τη δράση των ακροδεξιών συμμοριών που έχουν βρει νόμιμη κάλυψη στην Εθνοφρουρά της κυβέρνησης του Κιέβου;

Άλλωστε, η «κατάπαυση του πυρός» ίσχυε μόνο για τις μονάδες του τακτικού στρατού του Κιέβου: οι δεξιές παραστρατιωτικές συμμορίες ήταν ελεύθερες να συνεχίσουν τη δράση τους.

Ταυτόχρονα, στη δυτική Ουκρανία, αναπτύσσεται τις τελευταίες μέρες ένα κίνημα οικογενειών επιστρατευμένων στρατιωτών, που απαιτεί να μην σταλούν στο Ντονμπάς και να γυρίσουν πίσω. Στα τέλη Μάη φαντάροι από μια ταξιαρχία της Βολινίας, αρνήθηκαν να πάνε στο Ντονμπάς, με την συμπαράσταση των οικογενειών τους. Κατόπιν τέτοιες κινητοποιήσεις άρχισαν να οργανώνονται σε διάφορες πόλεις.

Στο Τσερνίβτσι της Μπουκοβίνα, οι διαδηλωτές μπλοκάρισαν για δυο μέρες τη εθνική οδό την περασμένη βδομάδα. Στο Λβιβ, οι συγγενείς των φαντάρων απέκλεισαν το γραφείο στρατολογίας και το κέντρο κατάταξης.

«Παίρνουν από τις οικογένειες εκείνους που κερδίζουν ένα κομμάτι ψωμί, χωρίζουν τους γιους απ’ τους πατεράδες, δεν τους δίνουν κατάλληλο εξοπλισμό» έλεγε στις κάμερες ένας διαδηλωτής. «Η κατάταξη είναι υποχρεωτική, πέντε χρόνια φυλακή είναι η ποινή αν αρνηθείς, παρόλο που δεν θέλουν να πάνε στ’ ανατολικά και να σκοτώνουν ανθρώπους και τους λένε παρόλα αυτά ‘εθελοντές’».

Το ίδιο έκαναν πριν τρεις βδομάδες γυναίκες στη Χερσώνα, στη νότια Ουκρανία. «Γυναίκες ενάντια στον πόλεμο» έγραφε ένα πλακάτ, ενώ ένα άλλο ρωτούσε: «Πού υπηρετούν οι γιοι των ολιγαρχών;».

Από την άλλη, ο Πούτιν έχει κάνει ότι περνάει από το χέρι του για να ελέγξει κι αυτός την κατάσταση στην ανατολική Ουκρανία. Στα τέλη Μάη ο πρόεδρος της «Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ», ο Π. Γκουμπάρεβ εξαφανίστηκε μυστηριωδώς και στη θέση του εμφανίστηκε ο Α. Μποροντάι, για να επιβάλλει την «τάξη» ως ο νέος πρωθυπουργός της «Λαϊκής Δημοκρατίας».

Αυτό και έκανε, με τη βοήθεια του «τάγματος Βοστόκ» μιας μονάδας που έχει πολεμήσει στην Τσετσενία και στην ουσία καθοδηγείται από τις μυστικές υπηρεσίες του ρώσικου στρατού. Πήρε τον έλεγχο του κυβερνείου στο Ντόνετσκ που είχαν καταλάβει οι εξεγερμένοι της Ανατολικής Ουκρανίας και εκτέλεσε για παραδειγματισμό «χούλιγκανς» κι «ανεξέλεγκτα στοιχεία», ή «νέους που προέρχονται από τη βιομηχανική εργατική τάξη» όπως έγραφε ένα άρθρο των Φαινάνσιαλ Τάιμς.

Παζάρια

Λίγες μέρες μετά, ο Πονομαριόφ, ο διάσημος «δήμαρχος του λαού» στο Σλοβιάνσκ, συνελήφθη κι αυτός., Κατηγορήθηκε για μια σειρά εγκλήματα, από τον πρώην «αδελφό» του, τον Ιγκόρ Στρελκόφ, διοικητή της πολιτοφυλακής και απ’ ότι όλα δείχνουν, αξιωματικό της μυστικής υπηρεσίας του ρώσικου στρατού.

Ο Πούτιν θέλει να συντηρεί ένα πόλεμο χαμηλής έντασης (για τον ίδιο, όχι για τους κατοίκους) στην ανατολική Ουκρανία, μέχρι να καταλήξει στα παζάρια του με την Ουάσιγκτον και το Βερολίνο. Αυτό που δεν θέλει, είναι οι κάτοικοι της ανατολικής Ουκρανίας να κάνουν τη δική τους πολιτική. Με άλλα λόγια, δεν θέλει η αγανάκτηση για την κυβέρνηση του Κιέβου να γίνει εξέγερση που θα βάζει στόχο όλους τους ολιγάρχες, φιλοδυτικούς, φιλορώσους και «ενδιάμεσους».

Είναι χαρακτηριστική η σκηνή που περιγράφει η εφημερίδα Νιου Γιορκ Ταιμς της 31 Μάη. Ο Μποροντάι, με τη συνοδεία βλοσυρών πάνοπλων σωματοφυλάκων, μιλάει σε ένα πλήθος διαδηλωτών που θέλει να καταλάβει μια επιχείρηση ενός ολιγάρχη και να την εθνικοποιήσει. «Ξέρω ότι θέλετε να κάνετε ένα τουρ μέσα» τους λέει, «το σέβομαι. Αλλά προς το παρόν αυτό είναι αδύνατον».