Είναι ένας φόβος, πρώτα απ\'όλα, πολιτικός. Μέσα στο 2015 είναι προγραμματισμένες εκλογές σε εφτά ακόμη χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη Δανία, την Φινλανδία, την Πολωνία, την Εσθονία και βέβαια την Πορτογαλία, την Ισπανία και τη Βρετανία. Μέσα στους τρεις πρώτους μήνες του 2016 ακολουθεί και η Ιρλανδία. Ο Γκίντεον Ράχμαν, στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, συνδέει την πιθανότητα έναρξης μιας διαπραγμάτευσης για το ελληνικό χρέος με την πολιτική αστάθεια: “Πρώτον, θα προκαλούσε πολιτική αντίδραση στη βόρεια Ευρώπη, όπου θα δυνάμωναν ακροδεξιά και εθνικιστικά κόμματα. Δεύτερον, αριστερά και αντικαπιταλιστικά κόμματα θα κέρδιζαν αξιοπιστία στη νότια Ευρώπη και θα πίεζαν για παρόμοιες μειώσεις του χρέους, αλλά και για αύξηση των κοινωνικών δαπανών –κάτι που θα οδηγούσε σε κατάρρευση του κλίματος στις αγορές. Τρίτον, η απώλεια εμπιστοσύνης μεταξύ μελών της ΕΕ... θα έκανε ακόμη δυσκολότερο να παραμείνει η ΕΕ ενωμένη”.

 

Πέρα από τις κινδυνολογίες για την άνοδο των φασιστών, τα κόμματα των ευρωπαϊκών ελίτ βλέπουν το μέλλον τους όταν κοιτάνε το στραπάτσο του ΠΑΣΟΚ, της Νέας Δημοκρατίας αλλά και της Δημοκρατικής Αριστεράς. Η πολιτική κρίση είναι στην ημερήσια διάταξη σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα κόμματα που παραδοσιακά εναλλάσσονταν στην εξουσία τα τελευταία 40 ή ακόμη και 60 χρόνια δεν έχουν τίποτα για δεδομένο. Η λύση των “μεγάλων” ή μικρών συνασπισμών ανάμεσά τους για να συνεχίσουν με τις επιθέσεις της λιτότητας έχει παρουσιαστεί ως φάρμακο για όλες τις νόσους. Και τελικά, βλέπουν στην Ελλάδα να διαλύονται όλα μαζί τα κόμματα που επιχείρησαν την έφοδο σε βάρος της εργατικής τάξης. Η ευρωπαϊκή ελίτ παρακολουθεί τα επιχειρήματα που τους μετέφεραν τα ελληνικά πολιτικά κόμματα εδώ και πέντε χρόνια. Κατάπιαν αμάσητη ακόμα και τη συμμετοχή του ΛΑΟΣ, ενός κόμματος με φασιστικό πυρήνα, στην κυβέρνηση Παπαδήμου. Έκαναν τα στραβά μάτια όταν ο Σαμαράς και ο Μπαλτάκος αναζητούσαν θεσμική και εξωθεσμική στήριξη στους νεοναζί της Χρυσής Αυγής για να συνεχίσουν. Είδαν με ελπίδα την είσοδο στην κυβέρνηση ενός τμήματος της πρόθυμης Αριστεράς, του Κουβέλη. Η θεωρία τους έλεγε πως πάντα υπάρχει μια πολιτική λύση για να αποφευχθεί η άνοδος της Αριστεράς. Και τώρα έρχονται αντιμέτωποι με την πικρή γι\' αυτούς πραγματικότητα.

 

Οι λέξεις που χρησιμοποιούν για να περιγράψουν την κατάσταση, αποφεύγοντας να παραδεχθούν την πολιτική τους κρίση είναι “η άνοδος του λαϊκισμού”. Οι ισπανικές εφημερίδες είναι οι πιο χαρακτηριστικές. Η Ραθόν, της Δεξιάς, έγραψε πως “Οι Έλληνες ρίχνονται στην λαϊκιστική άβυσσο”, ενώ η ABC ότι “ο λαϊκισμός κατακτάει την Ελλάδα”.

 

Οι αντιδράσεις στην Ισπανία είναι οι πιο νευρικές, γιατί εκεί το πολιτικό σκηνικό έχει τις περισσότερες προϋποθέσεις να ακολουθήσει τον “ελληνικό” δρόμο. Η κρίση των δυο παραδοσιακών μεγάλων κομμάτων είναι πρωτοφανής. Ανάμεσα στις εκλογές του 2008 και του 2011 έχασαν από κοινού 3,5 εκατομμύρια ψήφους και ανάμεσα στις ευρωεκλογές του 2009 και του 2014 έχασαν πάνω από 5 εκατομμύρια ψήφους. Το Ποδέμος μέσα σε ένα χρόνο από την ίδρυσή του φιγουράρει στην πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις. Η χρονιά στην Ισπανία είναι από την αρχή ως το τέλος εκλογική. Ξεκινάει από το Μάρτη με εκλογές στην πιο μεγάλη πολυπληθή περιφέρεια της χώρας, την Ανδαλουσία, περνάει το Μάη από δημοτικές εκλογές και περιφερειακές εκλογές σε σχεδόν ολόκληρη τη χώρα, φτάνει στις κρίσιμες περιφερειακές εκλογές στην Καταλωνία το Σεπτέμβρη με χαρακτήρα δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία και καταλήγει με τις εθνικές εκλογές στα τέλη της χρονιάς.

\r\n

Ισπανία

\r\n

Η Ισπανία είναι η τέταρτη πλουσιότερη χώρα της Ευρωζώνης. Αν η εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ δημιουργεί αναταράξεις στην Ευρώπη, το Ποδέμος πρώτο κόμμα στην Ισπανία είναι εξέλιξη πολλαπλάσιων διαστάσεων. Τα δυο μεγάλα κόμματα, η Δεξιά και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, θυμήθηκαν την παλιά καραμέλα ότι “Η Ισπανία δεν είναι Ελλάδα” και δεν έχουν σταματήσει να την επαναλαμβάνουν από την Κυριακή το βράδυ.

 

Πέρα από τα προβλήματα που ανοίγουν στους από πάνω, το εκλογικό αποτέλεσμα στην Ελλάδα δίνει απευθείας μια πάσα στην Αριστερά ολόκληρης της Ευρώπης και της ανοίγει ευκαρίες, σε δύο επίπεδα. Πρώτον, η Αριστερά μπορεί να πλασαριστεί ως η δύναμη που κερδίζει από την πολιτική κρίση, κάνοντας στην άκρη τις θεωρίες περί “λαϊκισμού” και την προπαγάνδα ότι “στο Βορρά επωφελείται η ακροδεξιά”. Στη Γαλλία αυτό το καθήκον είναι παραπάνω από επιτακτικό. Γιατί η Λεπέν έτρεξε να ρίξει το δηλητήριό της δηλώνοντας ότι χαίρεται για τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ; Γιατί γνωρίζει πως στη χώρα που το Σοσιαλιστικό Κόμμα κυβερνάει με έναν πρόεδρο σε ιστορικά χαμηλά δημοφιλίας, και όπου το κίνημα έχει εμπειρίες όλη την τελευταία 20ετία να δίνει μάχες κόντρα στις νεοφιλελεύθερες επιθέσεις, η αγανάκτηση έχει περιεχόμενο αριστερό. Το γεγονός ότι αυτή την αγανάκτηση την έχουν καρπωθεί εκλογικά οι φασίστες δεν είναι δεδομένο. Η Αριστερά, αν πάρει πρωτοβουλίες, μπορεί να κάνει διπλή δουλειά. Και να σπάσει το φασιστικό απόστημα και να μπει στην πρώτη γραμμή του πολιτικού παιχνιδιού.

 

Ευκαιρίες σε αυτή την κατεύθυνση υπάρχουν και στη Βρετανία. Εκεί η εκλογική κατάρρευση του Εργατικού Κόμματος και η κρίση της συγκυβέρνησης Συντηρητικών – Φιλελεύθερων έχει αφήσει χώρο στους ρατσιστές του Κόμματος της Ανεξαρτησίας. Κι όμως, όλες οι έρευνες καταγράφουν πως η οργή του κόσμου είναι απέναντι σε ένα σύστημα που δεν δουλεύει, όχι απέναντι στους μετανάστες. Πολύ πρόσφατα, στη Σκωτία, η παραλίγο νίκη της Ανεξαρτησίας στο δημοψήφισμα είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας αριστερής ψήφου. Το θέμα είναι πόσο τολμηρή θα είναι η Αριστερά για να σαρώσει τον κάθε Νάιτζελ Φάρατζ. Στην Ιταλία, η Αριστερά κοιτάει σταθερά προς την Ελλάδα. Θα αφήσει τον Μπέπε Γκρίλο να οικειοποιείται την πολιτική κρίση, στους φασίστες της Λίγκας, ή θα ανακτήσει την αυτοπεποίθηση που τσακίστηκε μετά την πικρή εμπειρία της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης;

 

Το δεύτερο επίπεδο στο οποίο η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ δίνει ευκαιρίες στην Αριστερά όλης της Ευρώπης είναι το επίπεδο των επιχειρημάτων. Ό,τι νερό στο κρασί του και να βάλει ο ΣΥΡΙΖΑ, η συζήτηση για το χρέος, για τα προγράμματα λιτότητας είναι πλέον στο τραπέζι. Απέναντι στην ηττοπάθεια, τώρα η Αριστερά μπορεί παντού να ανοίξει τη συζήτηση για τη διαγραφή του χρέους, για το ποιος πρέπει και ποιος δεν πρέπει να πληρώσει την κρίση, για την κρατικοποίηση των τραπεζών.

\r\n

Χρειάζονται καθαρές θέσεις

\r\n

Αυτή η συζήτηση τώρα θα οξυνθεί και θα βαθύνει ακόμη και σε χώρες όπου ρεφορμιστικά κόμματα ήδη κερδίζουν έδαφος εκλογικά, όπως στην Ισπανία, την Ιρλανδία, αλλά και την Πορτογαλία. Η ηγεσία του Ποδέμος, για παράδειγμα, πίσω από τη γενική καταδίκη της λιτότητας, αποφεύγει να πάρει καθαρή θέση στο ζήτημα της διαγραφής του χρέους. Αποδέχεται την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ ως το αναμφισβήτητο δεδομένο πλαίσιο. Ο τρόπος με τον οποίο θα διεξαχθεί η σύγκρουση στην Ελλάδα, δεν θα αφήσει χώρο για τέτοιου είδους αγνωστικισμό.

 

Οι εκβιασμοί της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας φέρνουν στην πρώτη γραμμή τις “μονομερείς κινήσεις”, την ανάγκη καθαρής απάντησης. Μια συζήτηση που ως τώρα ήταν στο εσωτερικό της Αριστεράς, “Σύγκρουση ή αποδοχή της ΕΕ;” τώρα αποκτά μαζικό χαρακτήρα.

 

Το ίδιο ισχύει για το ρόλο που έχουν να παίξουν τα κινήματα σε αυτή τη διαδικασία. Στην Ιρλανδία, το κίνημα ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού είναι αυτό που το τελευταίο διάστημα έχει δώσει τις χαριστικές βολές στη σταθερότητα του πολιτικού σκηνικού, αλλά είναι το Σιν Φέιν το κόμμα το οποίο κερδίζει εκλογικά, παρότι κάθε άλλο παρά βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων. Στις μάχες του δρόμου, η αντικαπιταλιστική αριστερά είχε πολύ μεγαλύτερη συνεισφορά. Στην Ελλάδα, αυτή η διάσταση ήταν ήδη πολύ πιο έντονη πριν από τις εκλογές, και είναι μπροστά μας το καθήκον να δείξουμε ότι το εργατικό κίνημα μπορεί να επιβάλει τις δικές του λύσεις, ακόμη και όταν η κυβέρνηση της Αριστεράς σηκώνει τα χέρια ψηλά.

 

Το μήνυμα που παίρνει το εργατικό κίνημα σε όλη την Ευρώπη είναι ότι η Αριστερά έχει επιστρέψει και ότι τα κόμματα των καπιταλιστών δεν έχουν τον έλεγχο. Τις επιπτώσεις αυτής της ένεσης αισιοδοξίας θα τις δούμε ολόκληρο το 2015. Και είναι σίγουρο ότι πρόκειται για μια διαδικασία διπλής κατεύθυνσης, κάθε βήμα εμπρός που θα κάνει το κίνημα στην Ελλάδα, θα δίνει δύναμη στην Αριστερά παντού, και κάθε νίκη στην υπόλοιπη Ευρώπη θα σημαίνει άνοιγμα μεγαλύτερων δυνατοτήτων για τους αγώνες εδώ.