Θρέφει όμως και κάτι άλλο: τις ορέξεις των κυρίαρχων τάξεων σε Ελλάδα και Κύπρο –μαζί με την εθνικιστική προπαγάνδα με πιο προκλητική του ΛΑΟΣ και της ΝΔ. Η Βουλή έχει ασχοληθεί με αυτό το ζήτημα, την πρώτη με αφορμή την επίκαιρη ερώτηση του ΛΑΟΣ για τους υδρογονάνθρακες πριν ένα μήνα, τη δεύτερη πριν δυο βδομάδες με αφορμή την προ ημερησίας διάταξης συζήτηση των αρχηγών κομμάτων για τα λεγόμενα εθνικά θέματα, στην οποία κυριάρχησε το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας-Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Το «ενεργειακό» επίσης, βρέθηκε στο επίκεντρο της πρόσφατης συνάντησης Παπανδρέου-Χριστόφια όπως μας πληροφόρησε το ΑΠΕ. Ας πάρουμε όμως, τα πράγματα με τη σειρά.
Ένας θησαυρός;
Τα κοιτάσματα του Λεβιάθαν είναι τα μεγαλύτερα που έχουν ανακαλυφθεί την τελευταία δεκαετία υποστηρίζει η αμερικάνικη Noble Energy Inc, η βασική εταιρεία του κονσόρτσιουμ που κάνει έρευνες στην περιοχή. Η πρώτη γεώτρηση σε βάθος 5.170 μέτρων, εντόπισε αποθέματα που ίσως φτάσουν τα 450 δις κυβικά μέτρα αέριο, και προγραμματίζονται και άλλες ακόμα πιο βαθιά. Επίσης, εκτιμάται ότι ίσως υπάρχει και πετρέλαιο, ίσως με 4,2 δις βαρέλια.
Τίποτα, όμως, δεν είναι βέβαιο ακόμα. Ούτε η ποσότητα είναι διαπιστωμένη, ούτε η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί εμπορικά, ούτε η άντλησή της. Η απερίγραπτη καταστροφή που προκάλεσε η έκρηξη της πλατφόρμας Deepwater Horizon της BP στον Κόλπο του Μεξικού το καλοκαίρι, είναι μια ζοφερή υπενθύμιση για το τι μπορεί να προκαλέσει το κυνήγι του «μαύρου χρυσού» στις θάλασσες.
Το κυνήγι έχει βαθιές αιτίες που σπρώχνουν εταιρείες και τα κράτη με τα οποία είναι δεμένες να μοιάζουν σαν τους Κονκισταδόρες του 16ου αιώνα στη Λατινική Αμερική όταν έκαναν εκστρατείες για να ανακαλύψουν το μυθικό Ελντοράντο –την πόλη από χρυσό. Οι πολυεθνικές του πετρελαίου θέλουν να κρατάνε ψηλά την αξία των μετοχών τους σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης. Τι καλύτερο από το θόρυβο για τα μυθώδη πλούτη νεοανακαλυφθέντων κοιτασμάτων; Δεύτερον, επιστημονικές έρευνες επιβεβαιώνουν όλο και πιο συχνά ότι η παραγωγή πετρελαίου πλησιάζει την «κορύφωσή» της, το peak oil. Δηλαδή ότι από ένα σημείο και μετά στο όχι και πολύ μακρινό μέλλον, το πετρέλαιο θα αντλείται πιο γρήγορα από την ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων, δηλαδή τα υπάρχοντα θα εξαντλούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα.
Αυτές οι δυο πιέσεις με τη σειρά τους, τροφοδοτούν την επιδίωξη από τα κράτη για «ενεργειακή ασφάλεια». Αυτή η κομψή φράση δεν σημαίνει μόνο εξασφάλιση κοιτασμάτων και αποθεμάτων αλλά και στέρησή τους από τωρινούς ή μελλοντικούς ανταγωνιστές. Για παράδειγμα, ένας από τους λόγους της εισβολής των ΗΠΑ στο Ιράκ ήταν ο έλεγχος των πετρελαίων. Όχι τόσο για την κάλυψη των αναγκών τους αλλά για τον έλεγχο της «κάνουλας» που εφοδιάζει την ΕΕ ή την Κίνα.
Γι’ αυτό το λόγο το Ισραήλ, ο χωροφύλακας των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, βάζει τόσο ψηλά στις προτεραιότητές του το Λεβιάθαν. Τον Ιούνη ο Ούζι Λαντάου, υπουργός Υποδομών του σιωνιστικού κράτους, απείλησε ανοιχτά ότι το Ισραήλ είναι διατεθειμένο να χρησιμοποιήσει την ένοπλη ισχύ του για να προστατέψει τα συμφέροντά του, ιδιαίτερα απέναντι στο Λίβανο.
Παράλληλα με αυτούς τους εκβιασμούς και τις απειλές, πάνε οι προσεγγίσεις προς την Κύπρο και την Ελλάδα για συνεργασία στη διάθεση των αποθεμάτων στις διεθνείς αγορές.
ΑΟΖ
Σύμφωνα με την UNCLOS, την Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη είναι η περιοχή στην οποία μια χώρα ασκεί αποκλειστικά δικαιώματα για την εκμετάλλευση, εξερεύνηση, διατήρηση και διαχείριση των φυσικών πόρων, ζωντανών η μή οργανισμών των υδάτων και του βυθού η του υπεδάφους του, οπως και εις οτι αφορά στην παραγωγή ενέργειας απο τα κύματα, τα ρεύματα ή τον άνεμο.
Η «Ζώνη» εκτείνεται στα 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές, και των νησιών. Αλλά χρειάζεται συμφωνία των κρατών για την οριοθετησή της. Με άλλα λόγια πρόκειται για την επέκταση της έννοιας της υφαλοκρηπίδας.
Η Κύπρος έχει συμφωνήσει με το Ισράηλ για την ΑΟΖ της προς τα νότια. Η Ελλάδα δεν έχει ανακηρύξει ακόμα τη δικιά της ούτε έχει ορίσει την έκτασή της. Αυτό είναι ένα ζήτημα που αναζωπυρώνει τους ανταγωνισμούς του ελληνικού και του τούρκικου καπιταλισμού όχι μόνο πλέον στο Αιγαίο, αλλά και σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Μια ματιά στους χάρτες που έχει παραδώσει το Ισραήλ στην ελληνική κυβέρνηση, δείχνει ότι η Τουρκία περιορίζεται ασφυκτικά στα παράλιά της. Το Καστελόριζο/Μεγίστη, που βρίσκεται στη «μύτη» της τουρκικής ακτογραμμής, την κόβει στα δυο και σε συνδυασμό με την ΑΟΖ της Κύπρου, καλύπτει τη θαλάσσια περιοχή όπου έχουν ανακαλυφθεί τα νέα κοιτάσματα.
Η κυβέρνηση του Παπανδρέου δηλώνει ότι το ζήτημα θα λυθεί πολιτισμένα, διπλωματικά, με τη πολιτική φιλίας με τη γείτονα, όπως όλα τα εκκρεμή ζητήματα. Ο Παπανδρέου πήγε στο Ερζερούμ και μίλησε στους διπλωμάτες της Τουρκίας. Πέρα από τα νομικά επιχειρήματα που δίνουν και παίρνουν, όπως για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, η κυβέρνηση έχει μια πολιτική στηρίζεται στην αναβάθμιση της συμμαχίας με το Ισραήλ.
Αγκαλιά με το Ισραήλ ...και το ΛΑΟΣ
Μια αναβάθμιση που εκτυλίσσεται την ίδια στιγμή με τα πιο προκλητικά εγκλήματα του σιωνιστικού κράτους. Το καλοκαίρι ο Παπανδρέου έβγαινε φωτογραφίες αγκαλιά με τον χασάπη Νετανιάχου στο «Αβέρωφ». Πριν λίγες βδομάδες έγινε επίσημη επίσκεψη του Άβιγκορ Λίμπερμαν, του υπουργού Εξωτερικών του Ισραήλ, και μόλις μια βδομάδα πριν με επίσημη πρόσκληση του ελληνικού ΓΕΝ επισκέφτηκε την Ελλάδα ο Ελιέζερ Μοράμ Α/ΓΕΝ, ο χασάπης-ναύαρχος του «Στόλου της Ελευθερίας», που έχει τα χέρια του βουτηγμένα στο αίμα των αγωνιστών του Μαβί Μαρμαρά.
Οι επαφές δεν είναι εθιμοτυπικές, μιας και οι στρατιωτικές συμφωνίες, τα κοινά στρατιωτικά γυμνάσια, η «συνεργασία στο τομέα ασφαλείας» πυκνώνουν. Συνεχίζοντας κυριολεκτικά από κει που σταμάτησε ο Καραμανλής, ο Παπανδρέου μετατρέπει την Ελλάδα σε μετόπισθεν του Ισραήλ. Είναι μια πολιτική που εντείνει την επιθετικότητα του Ισραήλ, απειλεί να φέρει ξανά «θερμά επεισόδια» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Κάνει και κάτι άλλο. Η κατάντια του ΠΑΣΟΚ είναι τόση, που και σε αυτά τα ζητήματα φτάνει να δέχεται ως δεκανίκι τους φασίστες του ΛΑΟΣ. Είναι πράγματι ανατριχιαστικό να διαβάζει κανείς τα πρακτικά της Βουλής από τη συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης των βουλευτών του ΛΑΟΣ. Ο Καρατζαφύρερ, αφού συνεχάρη τον υφυπουργό Μανιάτη για την εμπεριστατωμένη πρωτολογία του, είπε:
«Αυτή είναι η δική μας σκέψη. Λέμε, δηλαδή, να εκμεταλλευτούμε τη θέση του Ισραήλ έναντι της Τουρκίας, γιατί τα δικά μας F16 έχουν μετατραπεί, από αποφάσεις των κυβερνήσεων, σε τουριστικά αεροπλάνα. Οποιαδήποτε πρόκληση και αν γίνεται, όσο προκλητική και αν είναι η πρόκληση, δεν αντιδρούμε και μας έχουν πάρει χαμπάρι, ενώ τα ίδια αεροσκάφη στα χέρια του Ισραήλ δρουν διαφορετικά».
Ο υφυπουργός ευχαρίστησε τους συνομιλητές του για του «υψηλού επιπέδου» παρεμβάσεις τους...Ο Καρατζαφέρης ζητάει ευθέως την ανακήρυξη της ΑΟΖ και την οριοθέτησή της αργότερα. Το ίδιο ζήτησε κι ο Σαμαράς που γίνεται ουρά του Καρατζαφέρη.
Κούφιος Αντιμπεριαλισμός
Η θέση της Αλ. Παπαρήγα και του ΚΚΕ στη Βουλή ήταν ότι η κυβέρνηση για να προωθήσει εμπορικές συμφωνίες προς όφελος των μονοπωλιακών επιχειρήσεων ενέργειας «ντόπιων και ξένων» είναι διατεθειμένη να παζαρέψει την συνεκμετάλλευση του Αιγαίου με απαράδεκτες παραχωρήσεις. Αντίθετα σύμφωνα με την Παπαρήγα, η Ελλάδα θα πρέπει να ορίσει την ΑΟΖ της, να διατηρήσει το δικαίωμα για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Το γιατί το εξήγησε σε ένα τμήμα της ομιλίας της:
«Εδώ η Τουρκία δεν δέχεται ούτε το FIR. Κι εδώ παίζει ρόλο και το FIR. Και η ΑΟΖ και το FIR συμπεριλαμβάνουν κι ένα μέρος αυτών που λέμε «διεθνών υδάτων. Κι αυτό δεν καταργεί τη διεθνή ναυσιπλοΐα στο Αιγαίο. Είναι άλλο πράγμα η διεθνής ναυσιπλοΐα - και βεβαίως πρέπει να γίνεται. Αλίμονο! Δίνει, όμως, τη δυνατότητα στην Ελλάδα, ακόμα κι όταν δεν ασκείται πλήρης εθνική εξουσία, κυριαρχία κλπ. να έχει τον έλεγχο της περιοχής. Οταν αυτή τη στιγμή το Αιγαίο - έτσι είναι η μορφολογία - εάν πάρουμε ότι τα νησιά έχουν ΑΟΖ, το 80% της ΑΟΖ γενικά του Αιγαίου ανήκει στην Ελλάδα». (Ριζοσπάστης 25 Γενάρη).
Ουσιαστικά η Παπαρήγα έφτασε να αποδέχεται τις θέσεις της ΝΔ-ΛΑΟΣ με αντιμπεριαλιστικό επίχρυσμα. Το που μπορεί να οδηγήσει την «πατριωτική αριστερά» η λογική της εξυπηρέτησης των «εθνικών συμφερόντων» το δείχνει η Κύπρος. Κάπως έτσι ο Χριστόφιας (η κυβέρνηση του ΑΚΕΛ) έφτασε να δένεται με το Ισραήλ και να απαγορεύει σε ακτιβιστές να ενωθούν με τον «Στόλο της Ελευθερίας» στο όνομα των «εθνικών συμφερόντων». Με το ζόρι εμφανίζεται η λέξη Ισραήλ στην ομιλία της Παπαρήγα.
Όταν ο Αλ. Τσίπρας στην Βουλή παρακινούσε τον Παπανδρέου να μιμηθεί τον Χριστόφια ακύρωνε κάθε κριτική που έκανε στο σφιχταγκάλιασμα με το Ισραήλ: «Έχετε τουλάχιστον βγάλει κάποια συμπεράσματα, έχει διδαχτεί κάτι η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική από τη μεθοδική προσπάθεια της κυπριακής κυβέρνησης σε αυτά τα ζητήματα; Αν ναι, τότε πηγαίνετε μέχρι τη Λευκωσία, να συνεννοηθείτε με την κυπριακή κυβέρνηση».
Τα συμφέροντα των εργατών
Οι εργάτες δεν έχουν κανένα λόγο να δέσουν τη μοίρα τους με αυτά τα συμφέροντα. Δεν έχουμε κανένα λόγο να περιμένουμε τη χρυσή βροχή των πετρελαίων είτε στο «Λεβιάθαν» είτε στο Ιόνιο.
Το 1974 οι έρευνες για τα πετρέλαια στην περιοχή του Πρίνου οδήγησαν την αντιπαράθεση των αρχουσών τάξεων Ελλάδας-Τουρκίας σε πόλεμο στο έδαφος της Κύπρου και σε παραλίγο γενικευμένο πόλεμο στον Έβρο και το Αιγαίο. Τελικά, ο Πρίνος αποδείχτηκε πολύ «λίγος» -κάθε άλλο παρά αμύθητος θησαυρός.
Αυτοί που στηρίζουν το Μνημόνιο, μας ζητάνε να αγκαλιαστούμε με το Ισραήλ για να «φάμε τους Τούρκους» και να αφήσουμε τους Παλαιστίνιους να αργοπεθαίνουν στην Γάζα. Και όλοι μαζί κάνουνε πλάτες στον Παπανδρέου να τριγυρνάει στο εξωτερικό και να ζητάει ανταλλάγματα λέγοντας ότι «με πιέζει η κοινή γνώμη», δηλαδή η αντιπολίτευση στη Βουλή. Η αριστερά δεν πρέπει να συμβάλει στον αποπροσανατολισμό της οργής των εργατών και της νεολαίας από τους πραγματικούς εχθρούς τους, την κυρίαρχη τάξη και την κυβέρνηση του Μνημονίου. Αντίθετα, πρέπει να ξεσκεπάζει το δηλητηριώδες περιεχόμενο της εθνικιστικής υστερίας και να οργανώνει τους αγώνες και την προοπτική τους.