«Καλωσορίσατε στον 21ο αιώνα!» Αυτός είναι ο τίτλος της ιστοσελίδας του Αριστερού Μπλοκ. Ναι, τελικά μπήκαμε στον 21ο αιώνα. Η 11 Φλεβάρη είναι σίγουρα η πιο σημαντική μέρα στην κοινωνική και πολιτική ζωή της Πορτογαλίας των τριάντα τελευταίων χρόνων. 

Αυτή τη μέρα έγινε το δεύτερο εθνικό δημοψήφισμα για το ζήτημα των αμβλώσεων. Κληθήκαμε να απαντήσουμε στο ερώτημα που είχε και το δημοψήφισμα του 1998: «συμφωνείτε με την αποποινικοποίηση της άμβλωσης μετά από αίτημα της γυναίκας μέχρι τη δέκατη βδομάδα κύησης και σε εξουσιοδοτημένη κλινική;» 

Παρόλο που μόνο το 44% των ψηφοφόρων πήγαν στην κάλπη (31,9% το 1998) μια σαφής πλειοψηφία (56%) ψήφισε Ναι. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία: θα καταργηθεί το Αρθρο του Ποινικού Κώδικα που ορίζει την άμβλωση που ζητάει μια γυναίκα έγκλημα το οποίο επισύρει ποινή φυλάκισης μέχρι τρία χρόνια. Βέβαια, οι παράνομες εκτρώσεις δεν πρόκειται να σταματήσουν από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά η αποποινικοποίηση είναι το πρώτο βήμα για να μπορέσουν οι γυναίκες να έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Οπως δήλωσαν επανειλημμένα οι «Γιατροί υπέρ της Επιλογής» (μια από τις κινήσεις υπέρ του δικαιώματος στην επιλογή που παρέμβηκαν στην καμπάνια), θέλουμε οι αμβλώσεις να είναι ασφαλείς, να γίνονται πιο έγκαιρα, να είναι ελεύθερες και πιο σπάνιες. 

Το δημοψήφισμα δεν ήταν μια ακόμα ψηφοφορία. Δεν ήταν για να εκλέξουμε έναν πρωθυπουργό για τα τρία-τέσσερα επόμενα χρόνια. Αφορούσε μια βαθιά πολιτιστική αλλαγή. 

Τη νίκη αυτή την έφερε μια πολύ ενεργητική εκστρατεία που διεξήγαγαν πέντε κινήματα υπέρ του δικαιώματος των γυναικών να επιλέγουν. Αυτά τα κινήματα συνεργάστηκαν σε πολλές περιπτώσεις διατηρώντας παράλληλα τις ιδιαιτερότητές τους. Τη μια μέρα οι «Γιατροί υπέρ της Επιλογής» έδιναν συνέντευξη τύπου στην οποία παρουσίαζαν περιπτώσεις γυναικών που κατέληξαν στα νοσοκομεία λόγω παράνομων εκτρώσεων και ήταν πολύ αργά για να επιβιώσουν παρά τις προσπάθειες των γιατρών. 

Περιοδείες

Την άλλη μέρα οι «Καθoλικοί υπέρ της Επιλογής» μοίραζαν μια επιστολή στους άλλους πιστούς στην οποία εξηγούσαν γιατί θα ψηφίσουν Ναι, πηγαίνοντας με αυτό το τρόπο κόντρα στην ιεραρχία της Καθολικής Εκκλησίας. Κάποια άλλη μέρα ομάδες νεολαίας υπέρ του Ναι οργάνωναν περιοδείες σε σχολεία, εξορμήσεις σε εργοστάσια ή παραστάσεις στο δρόμο. Ηταν μια πολύχρωμη εκστρατεία. 

Οσο για τα πολιτικά κόμματα, παρόλο που αρχικά μόνο οι Χριστιανοδημοκράτες είχαν ανακοινώσει ότι θα καλέσουν για ψήφο Οχι, κατόπιν ο αρχηγός του PSD (φιλελεύθεροι) συμμετείχε κι αυτός στην καμπάνια του Οχι, παρόλο που πολλοί βουλευτές και το μεγαλύτερο μέρος της νεολαίας του κόμματός του στήριζαν το Ναι. 

Οπως είναι γνωστό, το Σοσιαλιστικό Κόμμα είχε ταχθεί υπέρ του Ναι με την προσωπική ανάμιξη του πρωθυπουργού που έκανε κάθε μέρα έκκληση για ψήφο στο Ναι. 

Το Αριστερό Μπλοκ έκανε μια εντυπωσιακή εκστρατεία. Οχι μόνο ήμασταν οι πρώτοι που το 2003 προβάλαμε το αίτημα για δημοψήφισμα αλλά επίσης ψηφίσαμε τον Οκτώβρη στο κοινοβούλιο υπέρ της πρότασης του Σοσιαλιστικού Κόμματος για νέο δημοψήφισμα. Το Κομμουνιστικό Κόμμα είχε ψηφίσει κατά, λέγοντας ότι γι’ αυτό το θέμα πρέπει να αποφασίσει το κοινοβούλιο που η αριστερά έχει την πλειοψηφία. 

Απλώσαμε την καμπάνια μας από το Βορρά μέχρι το Νότο, αλλά ρίξαμε το μεγαλύτερο βάρος στις περιφέρειες που είχαν ψηφίσει Οχι το 1998. Επίσης επικεντρώσαμε την εκστρατεία μας στο πόσο απαράδεκτο είναι να σέρνονται γυναίκες στα δικαστήρια. Η καμπάνια του Οχι δεν είχε ν’ απαντήσει τίποτα παρόλο που την τελευταία βδομάδα προσπάθησαν να πλασάρουν μια πρόταση σύμφωνα με την οποία οι γυναίκες που κάνουν αμβλώσεις δεν θα διώκονται αλλά η άμβλωση θα εξακολουθεί να είναι ποινικό αδίκημα!

Για όλους όσους συμμετείχαν στην εκστρατεία του Ναι –πολιτικά κόμματα, κινήματα ή απλά άτομα- είναι μια αξέχαστη μέρα. Ξέρουμε ότι ήμασταν κομμάτι μιας βαθιάς αλλαγής κι είμαστε περήφανοι γι’ αυτό. 

Alda Sousa, Aριστερό Mπλοκ, Πορτογαλία