Ξεκίνησε στο μεγαλύτερο εργοστάσιο της Αιγύπτου τον Δεκέμβρη, όταν 27.000 κλωστοϋφαντουργοί κατέβηκαν σε απεργία. Μετά απλώθηκε στις άλλες κλωστοϋφαντουργίες στο Δέλτα του Νείλου και στο Κάϊρο. Το μεγαλύτερο απεργιακό κύμα στην Αίγυπτο εδώ και δεκαετίες απλώνεται σαν πυρκαγιά. Στην ηγεσία του βρίσκεται μια νέα γενιά εργατών οι περισσότεροι 20 με 30 χρονών. 

Τώρα αυτό το κίνημα αμφισβητεί τα συνδικάτα που ελέγχονται από το κράτος, και προβάλει πολιτικά αιτήματα για δημοκρατία, ενάντια στην διαφθορά και την καταστολή. Συχνά οι απεργίες είναι σύντομες, κερδίζουν τα αιτήματά τους μετά από καταλήψεις, απεργίες πείνας και συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας. Μόλις τελειώσει μια απεργία ξεσπάει μια άλλη. 

Αυτός είναι ο «χειμώνας της δυσαρέσκειας» της Αιγύπτου. Οπως δήλωσε ο ηγέτης μιας απεργίας, είναι το ξεκίνημα της «επανάστασης των πεινασμένων». Η κυβέρνηση αναγκάστηκε να ικανοποιήσει πολλά αιτήματα των απεργών την Παρασκευή, είναι μια μεγάλη νίκη. 

Το απεργιακό κύμα χτυπάει την «καρδιά» της οικονομικής πολιτικής του δικτάτορα Μουμπάρακ. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 ο Μουμπάρακ, ένας από τους κυριότερους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, εφαρμόζει νεοφιλελεύθερες πολιτικές που τις στηρίζει η σιδερένια πυγμή του κράτους. 

Αυτές οι πολιτικές αντί να δώσουν ώθηση στην οικονομία της χώρας, έχουν προκαλέσει άνοδο των τιμών, πτώση των μισθών, και περικοπές στο ήδη περιορισμένο κράτος πρόνοιας, κάνοντας ακόμα πιο σκληρή τη ζωή για τον φτωχό πληθυσμό. Το αιγυπτιακό νόμισμα έχει χάσει την μισή αξία του ενώ το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων έχει προκαλέσει το κλείσιμο πολλών εργοστασίων. 

Ανεπηρέαστος από αυτή την οικονομική καταστροφή ο Μουμπάρακ ανακοίνωσε στις 26 Γενάρη ότι θα κάνει 34 αλλαγές στο Σύνταγμα, οι οποίες θα καταστρέψουν τα όποια κέρδη είχαν οι εργάτες στις δεκαετίες του ’50 και του ’60. Ο Μουμπάρακ ανακοίνωσε ότι αυτές οι αλλαγές όχι μόνο «θα απαλλάξουν την Αίγυπτο από τις σοσιαλιστικές αρχές του ’60, αλλά και θα δημιουργήσουν ένα πιο φιλικό περιβάλλον για τις ξένες επενδύσεις.»

Οι οικονομικές πολιτικές θα συνοδευτούν με περιορισμένες δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Αλλά κι αυτές, όπως και το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα, είναι οφθαλμαπάτη. Ο Μουμπάρακ από τη μια κάνει περιορισμένες παραχωρήσεις και από την άλλη συγκεντρώνει περισσότερη εξουσία στα δικά του χέρια. 

Μετά από αυτή την ομιλία τα αφεντικά αποφάσισαν να δοκιμάσουν την αποφασιστικότητα των εργατών. Η πρώτη μάχη αυτού του πολέμου είχε ήδη διεξαχθεί στο Μαχάλ ελ Κούμπρα. Στις αρχές του Δεκέμβρη οι εργάτες της κλωστοϋφαντουργίας στο Γκαζ ελ Μαχάλ στα βόρεια του Καϊρου ανακάλυψαν ότι τους είχαν περικόψει το επίδομα αξίας δυο μηνιάτικων. 

Bάρδια

Οταν οι σοκαρισμένοι εργάτες έκαναν διάβημα στην εργοδοσία και το «επίσημο» συνδικάτο, τους είπαν ότι το επίδομα –που συμπληρώνει το πενιχρό μηνιάτικο των 30 ευρώ- θα πληρωθεί μόνο στους δημόσιους υπάλληλους. Κάποιοι αγωνιστές έπεισαν την πρωινή βάρδια να κατέβει σε απεργία. Οπως έφταναν οι υπόλοιπες βάρδιες στις πύλες, ψήφιζαν την συμμετοχή τους. Mια τεράστια συγκέντρωση 20.000 εργατών κατέλαβε το κέντρο της πόλης και μετά από μια σύντομη σύγκρουση έδιωξε την αστυνομία. 

Μαζικές συγκεντρώσεις και θαρετές ομιλίες επί πέντε συνεχείς μέρες έσπασαν το κλίμα του φόβου που σκέπαζε την πόλη. Οταν τα νέα της απεργίας έφτασαν στο Κάιρο οι εργοστασιάρχες αποφάσισαν να υποχωρήσουν και συμφώνησαν να δώσουν το επίδομα ίσο με μεροκάματα 45 ημερών. Οι εργάτες αποδέχτηκαν το συμβιβασμό και επέστρεψαν στις δουλειές τους. 

Η απεργία στο Γκαζ ελ Μαχάλ συγκινεί πολλές γενιές εργατών της Αιγύπτου. Στις δεκαετίες του 1940 και του 1950 το εργοστάσιο είχε βρεθεί στην καρδιά της επανάστασης. Η ελίτ που κυβερνάει την Αίγυπτο τρέμει αυτόν τον συμβολισμό. Το 1984 και το 1994 οι δυνάμεις ασφαλείας πλημμύρισαν την πόλη για να συντρίψουν απεργίες –ανοίγοντας πυρ στους εργάτες και τις οικογένειές τους. 

Τα νέα της απεργίας στο Γκαζ ελ Μαχάλ άρχισαν να απλώνονται σιγά-σιγά στα εργοστάσια στο Δέλτα του Νείλου. Την Πέμπτη 30 Γενάρη, 14.000 κλωστοϋφαντουργοί στο εργοστάσιο Καφρ ελ Νταβάρ κατέβηκαν σε απεργία απαιτώντας μια παρόμοια συμφωνία. Την Κυριακή η απεργία είχε ήδη μετατραπεί σε κατάληψη. Αυτή η απεργία θα ήταν ένα τεστ για το «ηθικό» της κυβέρνησης και για την αποφασιστικότητα των εργατών. 

Εκείνη τη Κυριακή τη νύχτα, ο υπεύθυνος ασφαλείας του εργοστασίου προσπάθησε να διαπραγματευτεί με τους εργάτες αλλά εκδιώχθηκε. Το επόμενο πρωί τραμπούκοι της Κρατικής Ασφάλειας κατέλαβαν τρεις πύλες του εργοστασίου παγιδεύοντας στο εσωτερικό του 8.000 εργάτες. 

Εξω από τις πύλες 2.000 άτομα, κυρίως εργάτριες, βρέθηκαν αντιμέτωπες με τις ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας προσπαθώντας να εφοδιάσουν το εργοστάσιο με τρόφιμα. Η σύγκρουση μετατράπηκε σε μια μεγάλη διαδήλωση. Σύντομα, η απεργία απλώθηκε σε δυο ακόμα εργοστάσια της πόλης. Στο εργοστάσιο Αρτιφίσιαλ Σιλκ η διεύθυνση ικανοποίησε αμέσως τα αιτήματα των εργατών ενώ στο ελ Μπέντα τα αφεντικά πρόσφεραν ένα επίδομα 21 ημερών. Κάποιοι εργάτες αποδέχτηκαν την προσφορά και γύρισαν στις δουλειές τους και κάποιοι άλλοι συνέχισαν την απεργία. 

Ενώ η διαδήλωση στο Καφρ ελ Νταβάρ μεγάλωνε σε όγκο, άρχισαν να έρχονται τα νέα ότι μια παρόμοια απεργία στη Ζέφτα, κοντά στην Αλεξάνδρεια, είχε νικήσει. Ενθουσιασμένοι εργάτες άρχισαν να διαδηλώνουν από εργοστάσιο σε εργοστάσιο για να γιορτάσουν την νίκη.

Μια ανακοίνωση από την Συντονιστική Επιτροπή Εργατών στη πόλη, έλεγε ότι: «Οι εργάτες έβγαλαν έναν επικήδειο για την εργοδοσία και την επίσημη συνδικαλιστική επιτροπή και φώναζαν συνθήματα που απαιτούσαν το επίδομα των 45 ημερών. Μόλις έμαθαν τα νέα της νίκης των συναδέλφων τους στη Ζέφτα πανηγύρισαν φωνάζοντας ‘Απεργία μέχρι το θάνατο! Απεργία μέχρι να πληρωθούμε!’.»

Οι εργάτες στη Ζέφτα κατέβηκαν σε απεργία μόλις τους είπαν ότι θα πάρουν επίδομα μόνο 21 ημερών. Η διεύθυνση έδωσε εντολή στην ασφάλεια του εργοστασίου να βάλουν μπρος τα μηχανήματα αλλά αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν όταν οι εργάτες απείλησαν «να κλιμακώσουν τη διαμαρτυρία.»

Τα χειρότερα δεν είχαν έρθει ακόμα για τα αφεντικά. Επιστρέφοντας στη δουλειά οι εργάτες της Ζέφτα είπαν στην εργοδοσία ότι έχει μια βδομάδα διορία να επεκτείνει τη συμφωνία και στο άλλο εργοστάσιο της εταιρείας στη πόλη Τάντα, αλλιώς θα έκαναν ξανά κατάληψη στο εργοστάσιο. 

Οι εργάτες στο Γκαζ Σεμπέν ελ Κομ, βρήκαν την ευκαιρία να παλέψουν ενάντια στη συμφωνία ιδιωτικοποίησης του εργοστασίου. Τρεις χιλιάδες από τους 4.000 συνολικά κλωστοϋφαντουργούς κατέλαβαν το εργοστάσιο τη μέρα που θα αναλάμβαναν οι νέοι Ινδοί ιδιοκτήτες.  Για να προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση είχαν μπει στόχοι αύξησης της παραγωγικότητας και στους εργάτες είχαν υποσχεθεί ένα μπόνους 140 μεροκάματων για να τους πιάσουν. Οι νέοι ιδιοκτήτες ανακοίνωσαν ότι δεν δεσμεύονται από την προηγούμενη συμφωνία και πρόσφεραν ένα μπόνους 45 μεροκάματων σαν «δάνειο». Εξαγριωμένοι εργάτες κατέλαβαν το εργοστάσιο απαγορεύοντας στους νέους μηχανικούς να επιθεωρήσουν τα μηχανήματα. Εκατό απ’΄ αυτούς ξεκίνησαν απεργία πείνας. 

Nέα

Καθώς τα νέα των απεργιών απλώνονταν στη χώρα νέες ομάδες εργατών άρχισαν να μπαίνουν στη δράση. Οι εργάτες στην εταιρεία πουλερικών του Καϊρου κατέβηκαν σε απεργία απαιτώντας αυξήσεις στους μισθούς και βελτίωση συνθηκών εργασίας, όπως ανθυγιεινό επίδομα για το κίνδυνο από την γρίπη των πουλερικών. Οταν η εταιρεία αρνήθηκε να ικανοποιήσει τα αιτήματα, μπήκαν στην απεργία και οι εργάτες στις φάρμες της επιχείρησης όπως και οι εργάτες του εργοστασίου πτηνοτροφών. 

Την επόμενη μέρα κατέβηκαν σε απεργία οι οδηγοί των φορτηγών όταν έμαθαν ότι η κυβέρνηση είχε τετραπλασιάσει τα διόδια. Εργάτες των λατομείων ενώθηκαν με τους οδηγούς μόλις έμαθαν ότι τα ΜΑΤ είχαν ξεκινήσει για να επιτεθούν. Μέχρι το απόγευμα η κυβέρνηση είχε ανακαλέσει τις αυξήσεις στα διόδια. 

Η απεργία των οδηγών φορτηγών ξέσπασε λίγο μετά την σχεδόν πανεθνική απεργία των σιδηροδρομικών και μια μεγάλη απεργία σε νοσοκομείο του Καϊρου. 

Η νίκη της μιας απεργίας τροφοδοτούσε την αυτοπεποίθηση άλλων ομάδων εργατών και η μαχητικότητα μεταδιδόταν από το δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα. Οι απεργίες είναι μια ανοιχτή αμφισβήτηση του καθεστώτος. Τα περιορισμένα οικονομικά αιτήματα μετατρέπονται σε πολιτικά αιτήματα.