Τις προηγούμενες βδομάδες πολλά γράφτηκαν στις εφημερίδες για την «προκλητικότητα της Αγκυρας» που θέλει να βάλει χέρι στα «πετρέλαια της Κύπρου». Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας παριστάνει την ψύχραιμη δύναμη που θέλει να αποκλιμακώσει την ένταση, παρεμβαίνοντας κατευναστικά ανάμεσα στον Τάσσο Παπαδόπουλο και την Τουρκία. Είναι ένα υποκριτικό και επικίνδυνο παιχνίδι από όλες τις πλευρές.
Στις αρχές του χρόνου η ελληνοκυπριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε συμφωνίες με τις κυβερνήσεις του Λιβάνου και της Αιγύπτου για τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων και της υφαλοκρηπίδας. Μ’ αυτό τον τρόπο καθόρισε δυο τεράστιες εκτάσεις στην ανατολική Μεσόγειο ως ζώνες «αποκλειστικής εμπορικής εκμετάλλευσης» τη μια και «ερευνών» την άλλη. Επίσης με νόμο που πέρασε από τη βουλή, κανόνισε όλες τις λεπτομέρειες των αδειών για έρευνες, γεωτρήσεις, από πετρελαϊκές εταιρείες για να εντοπιστούν κοιτάσματα πετρελαίου. Στις 15 Φλεβάρη θα ξεκινούσε η διαδικασία υποβολής αιτήσεων. Ηδη η SHELL έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον –μάλιστα έχει πάρει και σχετική άδεια για μια άλλη γεώτρηση από την Αίγυπτο.
Φήμες και ενδείξεις για την ύπαρξη κοιτασμάτων στην περιοχή υπάρχουν από τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Τότε η κυβέρνηση του Μακάριου είχε αναθέσει σε μια νορβηγική εταιρεία να κάνει μελέτες. Εντοπίστηκαν δυο «γεωολογικά μορφώματα» που πιθανώς να σήμαιναν ότι υπήρχε πετρέλαιο. Αλλά οι έρευνες δεν είχαν προχωρήσει περισσότερο. Το βάθος της θάλασσας κάνει τεράστιο το κόστος τους: το κόστος μιας και μόνης γεώτρησης υπολογίζεται σε περισσότερα από 25 εκατομμύρια δολάρια. Δέκα χιλιόμετρα από τις ακτές της Κύπρου ο βυθός βρίσκεται στα 3 χιλιόμετρα και περισσότερο. Οσο η τιμή του πετρελαίου ήταν χαμηλή, οι εταιρείες δεν έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αλλά τώρα που έχει τιναχτεί στα ύψη είναι διατεθειμένες να σκορπίσουν εκατομμύρια δολάρια για μια γεώτρηση στο πάτο της ανατολικής Μεσογείου. Και θα περάσουν πολλά χρόνια, αν προχωρήσουν αυτές οι έρευνες, για να μάθουμε αν πράγματι υπάρχει πετρέλαιο.
Η κυβέρνηση του Παπαδόπουλου μ’ αυτήν την κίνηση θέλει να χτυπήσει με «ένα σμπάρο πολλά τριγώνια» όχι μόνο τα «πετροδολάρια» που τυχόν συρρεύσουν αν ανακαλυφθεί πετρέλαιο. Οι ζώνες της «αποκλειστικής εκμετάλλευσης» περικυκλώνουν όλο το νησί και απλώνονται, προς βορά, μέχρι τα παράλια της Μικράς Ασίας, δηλαδή την Τουρκία. Στην ουσία δηλαδή πρόκειται για ένα ακόμα μέτρο στραγγαλισμού του τουρκοκυπριακού κράτους στο βόρειο τμήμα του νησιού. Η υφαλοκρηπίδα, η θάλασσα, σε δεκάδες μίλια γύρω από το νησί είναι δικά μας, λέει με αυτή την κίνηση ο Παπαδόπουλος και η ελληνοκυπριακή άρχουσα τάξη προς την απέναντι μεριά. Και μάλιστα με τη «βούλα» των διακρατικών συμφωνιών και με τις ευλογίες των πολυεθνικών του πετρελαίου.
Πτήσεις
Οι «ευλογίες» δεν περιορίζονται σε κείνες τις μεριές. Η κυβέρνηση του Παπαδόπουλου κάνει ότι μπορεί για να συμμετέχει στον «διαρκή πόλεμο» του Μπους. Για παράδειγμα, η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες που καταδικάζει το πρόσφατο ψήφισμα του ευρωκοινοβουλίου για διευκόλυνση των μυστικών πτήσεων της Air CIA. Τα κυπριακά αεροδρόμια είναι σταθμός των αεροπλάνων που μεταφέρουν «υπόπτους» στα διάφορα Γκουαντανάμο. Ο Λίβανος είναι μια άλλη περίπτωση που ο Παπαδόπουλος δίνει χείρα βοηθείας στον Μπους. Οι ΗΠΑ, με την βοήθεια της ΕΕ, θέλουν να τσακίσουν την Αντίσταση που νίκησε το Ισραήλ το καλοκαίρι. Και κάνουν τα πάντα για να στηρίξουν την κυβέρνηση του Σινιόρα.
Οικονομικά, με τα «πακέτα ανοικοδόμησης» -που είναι και μια καλή ευκαιρία για τρελά κέρδη από τους αετονύχηδες της αγοράς ανάμεσά τους και κυπριακές εταιρείες. Στρατιωτικά, με την αποστολή της λεγόμενης ειρηνευτικής δύναμης που στόχο έχει να αφοπλίσει την αντίσταση. Η Κύπρος είναι η βάση εκκίνησης και ανεφοδιασμού αυτής της στρατιωτικής δύναμης. Και διπλωματικά. Η κυβέρνηση Σινιόρα δεν σήκωσε το δακτυλάκι της για να υπερασπίσει τα σύνορα της χώρας από την ισραηλινή εισβολή, αλλά μπορεί να δηλώνει «εθνικά υπερήφανη» που οριοθέτησε τα θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο. Οταν ο Γκιουλ, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, έκανε δηλώσεις με τις οποίες καταδίκαζε τη συμφωνία με το Λίβανο, ο Γ. Λιλλήκας, ο υπουργός Εξωτερικών του Παπαδόπουλου του απάντησε ως εξής: «σε μιαν εποχή που η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και η διεθνής κοινότητα καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες για να αποκατασταθεί και να καθιερωθεί η κυριαρχία του κράτους του Λιβάνου, για να αποκατασταθεί η ειρήνη και η σταθερότητα στην περιοχή, η πολιτική και οι παρεμβάσεις της Τουρκίας ουσιαστικά αντί να συμβάλλουν στη σταθερότητα στην περιοχή, οδηγούν στην αποσταθεροποίηση.»
Η συγκυβέρνηση του Παπαδόπουλου με το ΑΚΕΛ στην Κύπρο επιμένει ότι με τέτοιες συμφωνίες και συνεργασίες –είτε με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. είτε με τα φιλικά τους καθεστώτα στην περιοχή- εξασφαλίζεται το μέλλον της Κύπρου. Λέγανε για παράδειγμα, ότι αποδεχόμενοι τις αγγλικές βάσεις στο νησί, παίρνουν αυτό σαν αντάλλαγμα την κατοχύρωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ομως, με αυτή τη πολιτική το μέλλον της Κύπρου δεν εξασφαλίζεται αντίθετα υπονομεύεται. Στηρίζοντας κυβερνήσεις όπως του Σινιόρα στο Λίβανο ή τη δικτατορία του Μουμπάρακ στην Αίγυπτο, αυτή η πολιτική κάνει την Κύπρο βάση εξόρμησης για τον πόλεμο του Μπους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Το μέλλον για την Αριστερά και τους εργαζόμενους στο νησί είναι η συμμαχία με τα κινήματα αντίστασης στον ιμπεριαλισμό και στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και σε όλο τον κόσμο. Αυτά τα κινήματα δυναμώνουν και νικάνε στις μάχες που δίνουν ενάντια στον ιμπεριαλισμό και στους συμμάχους του στην περιοχή. Νικάνε στο Ιράκ, νικάνε στο Λιβάνο και η καρέκλα του Μουμπάρακ τρίζει.
Συμφωνίες
Διάφορα σχόλια στις εφημερίδες αποδίδουν την κίνηση του Παπαδόπουλου σε δημαγωγικούς σκοπούς. Ερχονται εκλογές στην Κύπρο, υπαινίσσονται, και ο Παπαδόπουλος θέλει να δείξει πόσο σκληρός είναι απέναντι στην Τουρκία και στους τουρκοκύπριους. Η Μπακογιάννη, στην επιτροπή της βουλή την περασμένη βδομάδα, άφησε υπαινιγμούς ότι η Λευκωσία κινήθηκε μονομερώς χωρίς να ενημερώσει την Αθήνα πριν υπογράψει τις συμφωνίες με Αίγυπτο και Λίβανο. Στην Κύπρο από τη δεξιά αντιπολίτευση ακούγονται φωνές ότι η κυβέρνηση παίζει με τη φωτιά και απειλεί να βάλει σε περιπέτειες Ελλάδα και Κύπρο. Κοιτάξτε, λένε πόσο «σώφρονη» και «χαμηλών τόνων» στάση κρατάει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Είναι σκέτη υποκρισία αυτές οι φωνές. Καταρχήν, είναι πράγματι προκλητικό να ντύνεται τη προβιά του «περιστεριού» και της επαναπροσέγγισης η δεξιά στην Κύπρο, το κόμμα που δίνει στέγη στους πραξικοπηματίες τουρκοφάγους, το κόμμα του εθνικισμού και της πολεμοκαπηλείας. Αυτοί μαζί με την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας κάνουν το μαύρο άσπρο όταν λένε ότι προωθούν την ειρήνη στην Κύπρο και σε όλη την περιοχή. Γιατί πίσω από τις δακρύβρεχτες δηλώσεις και τα διπλωματικά χαμόγελα, κρύβονται οι ίδιες επεκτατικές φιλοδοξίες, οι ίδιες βρόμικες συμμαχίες με τους ιμπεριαλιστές.
Πριν δυο χρόνια παρουσίαζαν σαν λύση ειρήνης το σχέδιο Ανάν για την «επίλυση του Κυπριακού». Μόνο τέτοιο δεν ήταν. Ηταν η προσπάθεια να εξασφαλιστεί ο έλεγχος της Κύπρου για τα ιμπεριαλιστικά σχέδια των Μεγάλων Δυνάμεων,.για τις πολεμικές εξορμήσεις τους στην Μέση Ανατολή. Μέσα στις «πρόνοιες» του σχεδίου ήταν και η κατοχύρωση των αγγλικών (νατοϊκών) βάσεων που καλύπτουν το 4% της έκτασης του νησιού. Μέχρι και υφαλοκρηπίδα αναγνώριζε σε αυτές τις βάσεις το σχέδιο, χωρίς να δίνει δεκάρα για τα δικαιώματα των τουρκοκύπριων και το «διεθνές δίκαιο».
Η δεξιά αντιπολίτευση στην Κύπρο είναι οι καλύτεροι σύμμαχοι του Μπους –κι όπως έλεγε το αντιπολεμικό κίνημα τότε, οι χασάπηδες της Βαγδάτης δεν μπορούν να φέρουν την ειρήνη στην Κύπρο. Είναι αγκαλιά με τον Καραμανλή και τη Ντόρα Μπακογιάννη, που κορδώνονται ότι είναι οι «στρατηγικοί» εταίροι των ΗΠΑ σε όλη την περιοχή. Η πολιτική τους είναι οι ανταγωνισμοί με την Τουρκία και τους Τουρκοκύπριους –οι περίτεχνες διατυπώσεις του Σχεδίου Ανάν αυτή την ουσία είχαν. Ποιά πλευρά θα εξασφαλίσει τον έλεγχο του νησιού για λογαριασμό των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Το πρόβλημά τους είναι όταν ο Παπαδόπουλος παίρνει πρωτοβουλίες στην ίδια κατεύθυνση αλλά χωρίς το δικό τους έλεγχο.
Οι εργάτες και η νεολαία σε Ελλάδα Τουρκία και Κύπρο δεν έχουν να κερδίσουν τίποτα από αυτές τις κόντρες που τροφοδοτούν την εθνικιστική ένταση, το κυνήγι των εξοπλισμών και φέρνουν ακόμα πιο κοντά τις φλόγες του πολέμου για τα πετρέλαια που αιματοκυλάει τη Μέση Ανατολή. Αντίθετα, πρέπει να δυναμώσουμε το αντιπολεμικό κίνημα που παλεύει ενάντια στο βρόμικο πόλεμο του Μπους και τη συμμετοχή των κυβερνήσεων σε αυτόν. Αυτή είναι η μοναδική εγγύηση για την ειρήνη κι όχι οι λυκοφιλίες και τα «χτυπήματα κάτω από τη ζώνη» των κυβερνήσεων.