“Μια παγκοσμιοποίηση με ανθρώπινο πρόσωπο” θα είναι, σύμφωνα με την Ανγκελα Μέρκελ ο στόχος της φετινής συνόδου των G8 που γίνεται στις αρχές Ιούνη στο Χάϊλιγκενταμ της Γερμανίας. Πρόκειται για καθαρή πρόκληση. Οι G8, οι ηγέτες των οκτώ ισχυρότερων χωρών του πλανήτη, είναι οι κύριοι υπεύθυνοι για τον πόλεμο, την φτώχεια, την καταστροφή του περιβάλλοντος και την εγκατάλειψη που μαστίζουν τον σημερινό “σύγχρονο” κόσμο, καταδικάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο σε έναν πρόωρο και άδικο θάνατο. Τα σχέδιά τους, πίσω από τα μεγάλα λόγια και τα φανταχτερά περιτυλίγματα, φέρνουν μόνο πόνο, καταστροφή και αίμα. Οι υποσχέσεις τους δεν αξίζουν ούτε το μελάνι των υπογραφών τους.
Πριν από δυο χρόνια οι G8, στην συνάντησή τους στο Γκλένιγκλες της Σκωτιάς, μοίραζαν υποσχέσεις για βοήθεια στον Τρίτο Κόσμο, καταπολέμηση της πείνας στην Αφρική και άμεση παραγραφή ενός μέρους των χρεών που καταδικάζουν πολλές φτωχές χώρες στην λιμοκτονία. Τι έγιναν οι υποσχέσεις; Τίποτα απολύτως. Το 2005 υπόσχονταν αύξηση στα κονδύλια βοήθειας κατά 50 δις δολάρια μέχρι το 2010. Τώρα ο στόχος έχει πρακτικά περιοριστεί στα 20 δις δολάρια -και βλέπουμε.
Στο Χάϊλιγκενταμ, βέβαια, οι ηγέτες των G8 θα ανανεώσουν τις ρητορείες τους για την βοήθεια προς τις φτωχές χώρες. Αλλά οι επιτροπές και οι συναντήσεις κορυφής των υπουργών που προετοιμάζουν την σύνοδο έχουν από τώρα ετοιμάσει την λίστα με τις “προϋποθέσεις” που θα πρέπει να πληρούν οι χώρες αυτές για να δικαιούνται την βοήθεια: “καλή οικονομική διαχείριση” που περιλαμβάνει, ανάμεσα στα άλλα, και την δημιουργία μιας “εγχώριας αγοράς ομολόγων” που θα προάγει, υποτίθεται, την ανάπτυξη και θα μειώσει τους κινδύνους από τον διεθνή δανεισμό.
“Το προσχέδιο που έχει ετοιμάσει το Βερολίνο”, γράφει η εφημερίδα Financial Times, “εστιάζει στα βήματα που θα χρειαστούν για την δημιουργία των υποδομών και των αναπτυσσόμενων αγορών για να χρηματοπιστωτικά παράγωγα και τα swaps. Οι χώρες των G8 έχουν μεγάλη τεχνική γνώση να προσφέρουν, λέει το προσχέδιο”. Και εταιρείες για να διαχειριστούν αυτά τα swaps και τα παράγωγα (δηλαδή τα δομημένα ομόλογα) έχουν, ξέχασε να γράψει το προσχέδιο. Την αμερικανική J.P.Morgan, την γερμανική HVB Vereinbank και τόσες άλλες...
Στην Βρετανία τα συνδικάτα ζήτησαν από τον Μπλερ να ξανανοίξει στο Χάιλιγκενταμ το ζήτημα των Hedge Funds, των κερδοσκοπικών “αμοιβαίων” κεφαλαίων που μετακινούνται από χρηματιστήριο σε χρηματιστήριο και από νόμισμα σε νόμισμα εκμεταλλευόμενα κάθε αδυναμία για να πλουτίσουν, αφήνοντας πίσω τους συντρίμμια. Πέρσι η Μέρκελ υποσχόταν ότι το ζήτημα της κερδοσκοπίας και των Hedge Funds θα είναι ένα από τα κεντρικά στην σύνοδο των G8. Τώρα φρόντισε απλά να το ξεχάσει. Τα Hedge Funds είναι άμεσα δεμένα με τις μεγάλες τράπεζες και το τελευταίο που θα ήθελαν οι ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων είναι να ενοχλήσουν τους αγαπημένους τραπεζίτες τους.
Oρνεα
Το πιο εξοργιστικό παράδειγμα αυτής της ιδιαίτερης σχέσης είναι η προστασία που παρέχουν σε ένα άλλο, νέο είδος κερδοσκοπικών κεφαλαίων -τα Vulture (Oρνεα) Funds. Τα Vulture Funds ειδικεύονται στην αγορά παλιών ομολόγων καταχρεωμένων χωρών. Μια και οι χώρες που τα εξέδωσαν δεν είναι σε θέση να τα πληρώσουν, τα αγοράζουν σε εξευτελιστικές τιμές. Υστερα προσφεύγουν στα διεθνή δικαστήρια απαιτώντας από τις κυβερνήσεις των χωρών αυτών να τα ξεπληρώσουν με τα χρήματα που εισπράτουν από την διεθνή βοήθεια -για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού, της παιδικής θνησιμότητας ή του AIDS για παράδειγμα.
Η υπόθεση ήρθε πρόσφατα στην επιφάνεια όταν μια αμερικανική εταιρία, η Donegal International προσέφυγε στα βρετανικά δικαστήρια απαιτώντας από την Ζάμπια 55 εκατομμύρια δολάρια για ένα χρέος του 1999 προς την Ρουμανία που η Donegal είχε αγοράσει έναντι όλων και όλων 3.2 εκατομμυρίων δολαρίων! Στο δικαστήριο η Ζάμπια αναγκάστηκε να δεχτεί ένα συμβιβασμό που την υποχρεώνει τώρα να πληρώσει 15.5 εκατομμύρια δολάρια -το ένα τρίτο περίπου από τα χρήματα που θα εισπράξει φέτος από το πρόγραμμα παραγραφής των χρεών της “διεθνούς κοινότητας”.
Μάταια θα περιμένατε να προβλέπει κάποιο μέτρο ενάντια στην Donegal και τις αδελφές η “παγκοσμιοποίηση με ανθρώπινο πρόσωπο” της Μέρκελ. “Ενας επίσημος του Λευκού Οίκου”, γράφει η Financial Times, “δήλωσε ότι ο κύριος Μπους δεν έχει σχέδια για να ανοίξει το ζήτημα των vulture funds στην σύνοδο... Ο Γκόρντον Μπράουν (που θα γίνει πρωθυπουργός της Βρετανίας τον Ιούνη)... είχε υποσχεθεί κινήσεις ενάντια στα ταμεία αυτά πριν από μερικά χρόνια αλλά το Ηνωμένο Βασίλειο έχει αντισταθεί σε κάθε αλλαγή στους νόμους του που θα έκαναν πιο δύσκολες τις μηνύσεις ενάντια σε αυτούς που χρωστάνε...”
Το Χάϊλιγκενταμ, σύμφωνα με τις υποσχέσεις της Μέρκελ, θα είναι ταυτόχρονα ένα σημείο καμπής για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής -που σύμφωνα με τους επιστήμονες έχει γίνει ένα από τα πιο επείγοντα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα. Αν δεν υπάρξουν άμεσες δράσεις για τον δραστικό περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ο πλανήτης ολόκληρος θα θυμίζει σε λίγα χρόνια Νέα Ορλεάνη.
Η γερμανική προεδρία ετοίμασε ένα προσχέδιο που προβλέπει περιορισμούς στις εκπομπές ανάλογες με αυτές που είχε αποφασίσει η σύνοδος για το Κλίμα του Κιότο πριν από μερικά χρόνια. Το μόνο που κατάφερε όμως το προσχέδιο ήταν να προκαλέσει μια δημόσια και οργισμένη αντίδραση από τις ΗΠΑ. “Το γερμανικό κείμενο ξεπερνάει τα όρια...” γράφει η απάντηση, τυπωμένη με κόκκινο μελάνι. “Οι περισσότερες από τις παρατηρήσεις μας στο προηγούμενο προσχέδιο δεν έχουν ληφθεί υπ’ όψιν, ενώ νέα, προβληματικά, κομμάτια κειμένου έχουν προστεθεί...”
Στην πραγματικότητα, όμως, το ενδιαφέρον της Μέρκελ για τις κλιματικές αλλαγές είναι τελείως υποκριτικό. Και ο καυγάς με τις Ηνωμένες Πολιτείες ελάχιστη σχέση έχει με το περιβάλλον. Το ζήτημα που διχάζει τους G8 είναι η ενέργεια. Με την Μέση Ανατολή ανεξέλεγκτη -ειδικά αν αναγκαστούν οι ΗΠΑ να φύγουν “νύχτα” από την Βαγδάτη- οι πλούσιες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής τρέμουν στην ιδέα μιας “διατάραξης” στην ροή του φυσικού αερίου και του πετρελαίου προς τις οικονομίες τους. Ο φόβος τους είναι κοινός -αλλά οι απαντήσεις τους καθόλου.
Στην Ευρώπη πολλές χώρες έχουν αρχίσει τα στρέφονται ανοιχτά προς μια πιο στενή συνεργασία με την Ρωσία. Οι ΗΠΑ -και μαζί τους οι χώρες της Ευρώπης που έχουν πιο στενούς δεσμούς μαζί τους- αντιδρούν σε αυτή την εξάρτηση από μια υπερδύναμη, που ποτέ δεν έχουν σταματήσει να αντιμετωπίζουν σαν ανταγωνιστή και αντίπαλο. Πριν από λίγες μέρες οι διαφωνίες αυτές τίναξαν κυριολεκτικά στον αέρα την σύνοδο κορυφής Ρωσίας-ΕΕ έγινε στην Σαμάρα (Ρωσία). Ταυτόχρονα έχουν αναβιώσει τα σχέδια αναπλήρωσης του πετρελαίου με άλλες μορφές ενέργειας -από το βιοντήζελ και την ηλιακή ενέργεια μέχρι τα πυρηνικά. Για αυτό θυμήθηκε ξαφνικά η Μέρκελ την κλιματική αλλαγή: οι G8, ακόμα και αν μπορούσαν να συμφωνήσουν πάνω σε ένα κοινό σχέδιο, δεν θα ήταν ένα σχέδιο για την σωτηρία του πλανήτη, αλλά για την καταστροφή του με έναν πιο κερδοφόρο τρόπο...
Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές ετοιμάζονται να “υποδεχτούν” τους G8 στο Χάιλιγκενταμ όπως τους αξίζει: σαν ληστές και δολοφόνους. Η γερμανική αστυνομία έχει πάρει δρακόντεια μέτρα για να εμποδίσει τις διαδηλώσεις, τις αντισυνόδους, τις συναυλίες και τα χάπενινγκ που ετοιμάζει το κίνημα.