Το αντιρατσιστικό και αντιφασιστικό κίνημα έχει πρωταγωνιστική θέση στην αναδρομή του 2017 στην Ελλάδα. Οι μάχες που έδωσε σε όλα τα μέτωπα, από τη δίκη της Χρυσής Αυγής μέχρι τη ρατσιστική πολιτική της Ευρώπης Φρούριο που η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ επέλεξε να εφαρμόσει κατά γράμμα, καθόρισαν όλη τη χρονιά.
Οι άθλιες συνθήκες και οι θάνατοι προσφύγων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, οι μαζικές απορρίψεις των αιτήσεων ασύλου και οι απελάσεις που υπαγόρευε η ρατσιστική συμφωνία με την Τουρκία, οι περιπολίες της FRONTEX και του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, οι επιθέσεις στους εργαζόμενους της υπηρεσίας ασύλου, όλη η ρατσιστική ατζέντα της κυβέρνησης συνδυάστηκε με μαζικές κινητοποιήσεις ντόπιων, μεταναστών και προσφύγων. Πρώτος σταθμός ήταν η επιτυχία της διεθνούς αντιρατσιστικής και αντιφασιστικής μέρας δράσης στις 18 Μάρτη. Εκείνη τη μέρα, η Αθήνα έγινε κυριολεκτικά μια αγκαλιά για τους πρόσφυγες, μια αντιφασιστική πόλη. Στον ένα χρόνο από τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, χιλιάδες διαδήλωσαν από την Ομόνοια προς τη Βουλή και τα γραφεία της ΕΕ.
Συνδικάτα από το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα που παλεύουν ενάντια στις μνημονιακές επιθέσεις έδωσαν μαζικό παρών, με τους εργαζόμενους στα νοσοκομεία και τους εκπαιδευτικούς στην πρώτη γραμμή. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο ήταν η παρουσία των ίδιων των προσφύγων που κατέβηκαν κατά εκατοντάδες με πούλμαν από τα στρατόπεδα της Μαλακάσας, του Ελληνικού, του Σχιστού, του Ελαιώνα, του Λαυρίου, από τις καταλήψεις στέγης της Αθήνας. Μαζί τους βρέθηκαν οι κοινότητες των μεταναστών, η Πακιστανική, η Μπαγκλαντεσιανή, οι αφρικανικές κοινότητες. Η σύνδεση του εργατικού κινήματος με τον αντιρατσιστικό και αντιφασιστικό αγώνα έστειλε το μήνυμα ότι οι πολιτικές της Ευρώπης Φρούριο που φουσκώνουν τα πανιά της ακροδεξιάς, δε θα περάσουν. Αντίστοιχα μεγάλες κινητοποιήσεις έγιναν την ίδια μέρα στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, το Ηράκλειο, τα Χανιά, την Ξάνθη, το Βόλο, τα Γιάννενα, τη Μυτιλήνη, τη Λαμία, τη Λάρισα, την Πρέβεζα, την Λειβαδιά, τα Τρίκαλα, τη Χίο.
Ήταν η κορύφωση μιας μεγάλης καμπάνιας που απλώθηκε σε εκατοντάδες εργατικούς χώρους και γειτονιές, σχολές και σχολεία σε όλη τη χώρα, κινητοποιώντας χιλιάδες εργαζόμενους και νεολαίους, ντόπιους και μετανάστες. Και έδωσε αυτοπεποίθηση για όλες τις μάχες που ήταν ανοιχτές. Έτσι το σύνθημα “Καλοδεχούμενοι οι πρόφυγες” έγινε πράξη με αιχμή την είσοδο των προσφυγόπουλων στα σχολεία. Η αρχή έγινε στο Πέραμα μετά την προκλητική εμφάνιση τάγματος εφόδου με επικεφαλής τον υπόδικο Λαγό σε σχολείο της περιοχής με προπηλακισμούς και επιθέσεις σε γονείς και εκπαιδευτικούς. Η απάντηση ήταν μια μεγαλειώδης συγκέντρωση υποδοχής των προσφυγόπουλων στο σχολείο οργανωμένη ενωτικά από τα τοπικά συνδικάτα, τις αντιφασιστικές-αντιρατσιστικές οργανώσεις, όλη την Αριστερά.
Ακολούθησαν αντίστοιχες κινητοποιήσεις στο Κερατσίνι, το Περιστέρι, το Ωραιόκαστρο, τη Μαλακάσα, τον Αυλώνα και αλλού. Με πιο πρόσφατη την μαζική υποδοχή των παιδιών της Πακιστανικής Κοινότητας σε σχολείο στον Κεραμεικό -εκεί που οι φασίστες προσπάθησαν να βγουν από τις τρύπες τους και να αποτρέψουν τη φοίτηση των παιδιών για να πάρουν ξανά μαζική απάντηση από την τοπική κοινωνία και την αριστερά που τα συνόδεψε πανηγυρικά στο σχολείο.
Την ίδια στιγμή, η απαίτηση να καταδικαστούν οι νεοναζί, που αγκάλιασε όλες τις κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα, συνδυάστηκε φέτος, περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά, με το αίτημα να κλείσουν τα γραφεία-ορμητήρια της Χρυσής Αυγής παντού. Αφορμή ήταν η δολοφονική επίθεση που δέχτηκε ο φοιτητής Αλέξης Λάζαρης από τάγμα εφόδου της Χρυσής Αυγής με επικεφαλής ένα από τα πρωτοπαλίκαρα της οργάνωσης, τον Χ. Ζέρβα, έξω από τα κεντρικά γραφεία της στη Μεσογείων. Η απάντηση ήταν ένα μαζικό αντιφασιστικό συλλαλητήριο τον Απρίλη προς τα γραφεία με τη συμμετοχή όλων των τοπικών φορέων και συλλογικοτήτων και παρουσία δίπλα δίπλα της Μάγδας Φύσσα και της Μαρίας Κασκαρίκα, μητέρας του Λάζαρη.
Να κλείσουν τα γραφεία της ΧΑ
Η Πρωτοβουλία για το κλείσιμο των γραφείων των νεοναζί της Χρυσής Αυγής που συγκροτήθηκε αμέσως μετά έπαιξε κρίσιμο ρόλο στο να πάρει το αίτημα κεντρικά χαρακτηριστικά. Η εκδήλωσή της στις 5 Ιούλη στην Πανόρμου ήταν το ξεκίνημα της δράσης για τις διαδηλώσεις στην επέτειο του Παύλου Φύσσα στις 16 Σεπτέμβρη με αυτό ακριβώς το περιεχόμενο που οδήγησε και στην επιτυχία τους.
Έτσι, στις 16 Σεπτέμβρη, χιλιάδες αντιφασίστες και αντιφασίστριες βγήκαν στους δρόμους ενάντια στους χρυσαυγίτες δολοφόνους του Παύλου Φύσσα. Το συλλαλητήριο που βάδισε από το Σύνταγμα στη Μεσογείων απαιτώντας να κλείσουν τα κεντρικά γραφεία ορμητήρια των νεοναζί της Χρυσής Αυγής, θύμισε την οργισμένη αντιφασιστική απεργιακή διαδήλωση που είχε κάνει την ίδια διαδρομή τέσσερα χρόνια πριν αμέσως μετά τη δολοφονία. Η επιτυχία της κινητοποίησης έδειξε ξανά τη δύναμη της ενότητας, καθώς μαζί βάδισαν συνδικάτα, νεολαία, αντιρατσιστικές-αντιφασιστικές συλλογικότητες, μετανάστες και πρόσφυγες, κόσμος από κάθε γειτονιά, οργανώσεις της Αριστεράς.
Η επιλογή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να αντιμετωπίσει με αστυνομικούς φραγμούς και καταστολή την πορεία για να την εμποδίσει να φτάσει στα γραφεία προκάλεσε ακόμα μεγαλύτερη οργή. Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν δυο μέρες μετά με μαζική πορεία στο Κερατσίνι, ξεκινώντας από το σημείο της δολοφονίας ως το Καστράκι Δραπετσώνας όπου διοργανώθηκε συναυλία από την οικογένεια και τους φίλους του Παύλου Φύσσα. Δυνατό αντιφασιστικό μήνυμα ήρθε εκείνες τις ημέρες από όλες τις πόλεις, τη Θεσσαλονίκη, τα Χανιά, τη Μυτιλήνη, την Ξάνθη, την Πάτρα, τα Γιάννενα, το Βόλο.
Καθοριστικής σημασίας ήταν και οι κινητοποιήσεις στον Ασπρόπυργο. Εκεί, την ίδια ακριβώς περίοδο με την επίθεση στο Αλέξη Λάζαρη, υπήρξε κλιμάκωση των ρατσιστικών επιθέσεων κατά των μεταναστών εργατών με την ανοχή και συγκάλυψη όχι μόνο της αστυνομίας αλλά και της Δημαρχείας της περιοχής. Η πρώτη μαζική διαδήλωση της ΚΕΕΡΦΑ και της Πακιστανικής Κοινότητας στη Γκορυτσά Ασπροπύργου στις 13 Μάη δέχτηκε απροκάλυπτη επίθεση από την αστυνομία και τους φασίστες. Ήταν μια πρόκληση που ξεσήκωσε το αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό κίνημα. Χιλιάδες μετανάστες και συμπαραστάτες διαδήλωσαν στις 17 Ιούνη από το Δημαρχείο Ασπροπύργου ως το αστυνομικό τμήμα, κερδίζοντας τη συμπαράσταση όχι μόνο των τοπικών φορέων και συνδικάτων αλλά και του κόσμου της περιοχής, καταφέρνοντας τις πρώτες συλλήψεις των φασιστών δραστών.
Παράλληλα με αυτή τη μάχη, ξεδιπλώθηκε και ο αγώνας στο εργοστάσιο Κ. Γεωργίου στον Αυλώνα. Η απεργία διαρκείας των μεταναστών εργατών ενάντια στις απολύσεις και τις άθλιες συνθήκες δουλειάς, που οργανώθηκε με γενικές συνελεύσεις, εκλογή επιτροπής αγώνα και καθημερινές περιφρουρήσεις, έγινε παράδειγμα για όλη την εργατική τάξη. Και έληξε με πανηγυρική νίκη των μεταναστών εργατών μετά από δύο βδομάδες αγώνα. Η νίκη τους έδωσε αυτοπεποίθηση στους μετανάστες εργάτες παντού. Λίγες βδομάδες μετά, 23 πακιστανοί στα φυτώρια Γιώργου Γαλαρά στο Μαραθώνα γυρνούσαν νικητές στη δουλειά έπειτα από απεργιακές κινητοποιήσεις που οργάνώθηκαν με τον ίδιο τρόπο, γενική συνέλευση, εκλογή 5μελούς επιτροπής και καθημερινή παρουσία στο χώρο δουλειάς.
Η καμπάνια για την καταδίκη των νεοναζί και το κλείσιμο των γραφείων τους έγινε παντού κεντρική και είχε αποτελέσματα. Στην Ξάνθη, τα Χανιά και άλλες πόλεις, τα γραφεία της Χρυσής Αυγής έκλεισαν. Σε άλλες πόλεις πλέον υπολειτουργούν. Το 2017, δίκες νεοναζί κατέληξαν σε καταδίκη τους. Ο Ζέρβας καταδικάστηκε για την επίθεση στο Λάζαρη, η Σκορδέλη για την επίθεση σε Αφγανούς μετανάστες στον Άγιο Πανετελεήμονα, οι Παπαβασιλείου-Περρής για τον εμπρησμό μπαρ μετανάστη από το Καμερούν στην πλατεία Αμερικής, ο Κουκούτσης για συκοφαντική δυσφήμιση στον Πέτρο Κωνσταντίνου, ο Γιαννόγκωνας για την επίθεση στην Κατερίνα Πατρικίου στο Περιστέρι, ο Κοντομούς για τις επιθέσεις του τάγματος εφόδου Μεταμόρφωσης, ο Κασιδιάρης για διέγερση σε βία. Πολλές από αυτές είναι αμετάκλητες.
Και την ίδια στιγμή, μια σειρά αντιφασίστες και αντιφασίστριες που είχαν βρεθεί στο στόχαστρο των ναζί με μηνύσεις εναντίον τους αθωώθηκαν πανηγυρικά. Ανάμεσά τους οι εκπαιδευτικοί Σεραφείμ Ρίζος και Μαργαρίτα Παπαμηνά στα Χανιά αλλά και ο Αιγύπτιος μενατάστης εργάτης Ουαλίντ Ταλέμπ από τη Σαλαμίνα που είχε μηνυθεί για κλοπή από τους καταδικασμένους βασανιστές του. Ενώ τεράστια ήταν η κατακραυγή για την φασιστική επίθεση που δέχτηκε η δικηγόρος της Πολιτικής Αγωγής Ευγενία Κουνιάκη έξω από το Εφετείο, τις ίδιες μέρες που οι φασίστες ξαναχτυπούσαν μετανάστη εργάτη στον Ασπρόπυργο.
Οι εξεγέρσεις στη Μόρια δε σταμάτησαν όλη τη χρονιά, το ίδιο και οι διαμαρτυρίες σε όλα τα στρατόπεδα. Ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν όταν ο ίδιος ο Μουζάλας παρουσιαζόταν μαζί με την αστυνομία στο Ελληνικό για να καταστείλει την απεργία πείνας των προσφύγων στο στρατόπεδο και να καταγγείλει την ΚΕΕΡΦΑ ως “υποκινητή ανύπαρκτων κινητοποιήσεων”.
Νίκη του κινήματος καταγράφηκε στο μέτωπο της προβολής της ναζιστικής οργάνωσης από τη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Μετά από συνεχείς παρεμβάσεις, συζητήσεις και συγκεντρώσεις της ΚΕΕΡΦΑ στο Ραδιομέγαρο και μπροστά στην άρνηση της Διοίκησης της ΕΡΤ να διακόψει την μετάδοση των ομιλιών και των συνάξεων των νεοναζί, η ΠΟΣΠΕΡΤ αποφάσισε το απεργιακό μπλοκάρισμά τους. Όσο για την αγωγή που κατέθεσε η ηγεσία της Χρυσής Αυγής ενάντια στην ΠΟΣΠΕΡΤ για αυτή της την απόφαση, απορρίφθηκε λίγο μετά από το δικαστήριο.
Συγκεντρώσεις παντού
Τοπικές αντιφασιστικές συγκεντρώσεις έγιναν σε δεκάδες γειτονιές σε όλη τη χώρα φέτος είτε ενάντια σε συνάξεις της ΧΑ είτε μετά από επιθέσεις τους κατά μεταναστών και αντιφασιστών. Στον Πειραιά, όλη η χρονιά είναι γεμάτη από τέτοιες κινητοποιήσεις. Στο Μενίδι οργανώθηκε μαζική πικετοφορία και διαδήλωση ενάντια σε επίθεση κατά αντιφασιστών της ΚΕΕΡΦΑ και της Εργατικής Αλληλεγγύης. Στην Καλλιθέα, η απόπειρά τους να καταθέσουν στεφάνι την 25η Μάρτη και της 28η Οκτώβρη αποτράπηκε και τις δύο φορές από μαζικές αντιφασιστικές κινητοποιήσεις. Στη Νέα Ιωνία έγινε κινητοποίηση ενάντια στη ρατσιστική επίθεση εναντίον μετανάστη και μέλους της ΚΕΕΡΦΑ. Στα Τρίκαλα, μαζική διαδήλωση κήρυξε ανεπιθύμητο τον Μιχαλολιάκο στην πόλη. Στο Ηράκλειο έγινε μαζική πορεία ενάντια στη νεκροφιλική φιέστα της Χρυσής Αυγής. Στο Μαρούσι οργανώθηκε μεγάλη διαδήλωση με αίτημα να κλείσουν τα γραφεία τους στην περιοχή.
Καμία φασιστική ή ρατσιστική επίθεση δεν έμεινε αναπάντητη. Η ρατσιστική επίθεση στο σπίτι του μικρού μαθητή Αμίρ στη Δάφνη, αμέσως μετά την απόφαση να του στερήσουν την σημαία στην παρέλαση της 28ης Οκτώβρη, απαντήθηκε με μαζικές διαδηλώσεις στη γειτονιά. Ενώ στο Μοναστηράκι η ΚΕΕΡΦΑ οργάνωσε πικετοφορία ενάντια στη ρατσιστική επίθεση αστυνομικών σε μετανάστη μουσικό δρόμου.
Η παρουσία του αντιφασιστικού και αντιρατσιστικού κινήματος στην ίδια τη δίκη της Χρυσής Αυγής ήταν επίσης συνεχής. Με μαζικές συγκεντρώσεις στο Εφετείο όπως στις 17 Γενάρη για τα τέσσερα χρόνια από τη δολοφονία του Σαχζάτ Λουκμάν στα Πετράλωνα ή στις 27 Απρίλη για τη διπλή επέτειο των δύο χρόνων από την έναρξη της δίκης και των πενήντα από την άνοδο της χούντας. Αλλά και με συμμετοχή στο ακροατήριο της δίκης δεκάδων συλλογικοτήτων, σωματείων και φορεων στο πλευρό όλων των μαρτύρων που κατέθεταν αυτή τη χρονιά.
Η συμβολή της ΚΕΕΡΦΑ σε όλες αυτές τις μάχες ήταν πολύτιμη. Όχι μόνο γιατί δεν έλειψε από καμία αλλά και γιατί οι πρωτοβουλίες και οι δράσεις της, από τις επισκέψεις της σε όλα τα στρατόπεδα της χώρας στις αρχές της χρονιάς μέχρι την πανελλαδική συνέλευσή της στις 15 και 16 Οκτώβρη στο Γκάζι, έγιναν σταθμοί για ολόκληρο το κίνημα. Και συνδέθηκαν με το κίνημα και τις μάχες σε διεθνές επίπεδο. Η ΚΕΕΡΦΑ ξεκίνησε τη χρονιά με τα συλλαλητήρια την ημέρα της ορκωμοσίας του Τραμπ, ενάντια στο πιο ρατσιστή και σεξιστή πρόεδρο και σε αλληλεγγύη με το κίνημα που ξεσηκωνόταν εκείνες τις μέρες στις ΗΠΑ και όλο τον κόσμο. Στην Αθήνα, η διαδήλωση από το Σύνταγμα μέχρι την αμερικάνικη πρεσβεία ενώθηκε με ένα μαζικό μπλοκ, κύρια γυναικών από τις ΗΠΑ, που την υποδέχτηκε με χαμόγελα και χειροκροτήματα. Σε επτά πόλεις έγιναν συγκεντρώσεις την ίδια μέρα.
Λίγους μήνες μετά, η ΚΕΕΡΦΑ έδειχνε ξανά την αλληλεγγύη της με το κίνημα των ΗΠΑ που έβγαινε στο δρόμο για τη φασιστική δολοφονία της Χέδερ Χάγιερ στο Σάρλοτσβιλ. Μέσα στο κατακαλόκαιρο, στις 17/8, οργάνωσε πικετοφορία έξω από την αμερικάνικη πρεσβεία προσθέτοντας το όνομα της Χέδερ στον κατάλογο των θυμάτων του αντιφασιστικού κινήματος διεθνώς και στους λόγους για τους οποίους θα διαδηλώναμε στην επέτειο της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα ένα μήνα μετά. Η κινητοποίηση δε από το Σύνταγμα στα γραφεία της ΕΕ με αφορμή τα σκλαβοπάζαρα στη Λιβύη και κεντρικά συνθήματα όχι ξανά σκλάβοι στην Αφρική, να κλείσουν τα ρατσιστικά στρατόπεδα, να σταματήσει η εκπαίδευση της Λυβικής Ακτοφυλακής από το ελληνικό κράτος, να καταργηθούν οι ρατσιστικές συμφωνίες της ΕΕ με την Λιβύη και την Τουρκία, είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα.
Με αυτή την ορμή και εμπειρία το αντιρατσιστικό και αντιφασιστικό κίνημα μπαίνει στο 2018. Με πρώτο μεγάλο σταθμό μια νέα διεθνή μέρα δράσης ενάντια στο ρατσισμό και τους φασίστες στις 17 Μάρτη. Και με όλα τα μέτωπα ανοιχτά, για να πετύχει τόσο την οριστική καταδίκη των νεοναζί της Χρυσής Αυγής όσο και το ξήλωμα όλων των ρατσιστικών πολιτικών που ανοίγουν το δρόμο στους φασίστες.
Απεργία πείνας προσφύγων στη Μυτιλήνη
17/2/17, Υποδοχή προσφυγόπουλων στο Ωραιόκαστρο
17/8/17, Πορεία στην Αμερικάνικη πρεσβεία μετά τη φασιστική δολοφονία της Χέδερ Χάγερ
Αθήνα 18/3/17, Διεθνής μέρα δράσης ενάντια στο ρατσισμό και τους φασίστες
17/6/17, Αντιρατσιστική διαδήλωση στον Ασπρόπυργο