Την Κυριακή 30 Σεπτέμβρη οι πολίτες της Δημοκρατίας της Μακεδονίας καλούνται από την κυβέρνηση Ζάεφ στις κάλπες. Αξίζει να θυμηθούμε το ερώτημα: «Είστε υπέρ της ένταξης σε ΕΕ και ΝΑΤΟ με την αποδοχή της Συμφωνίας μεταξύ της Δημοκρατίας της Μακεδονίας και της Δημοκρατίας της Ελλάδας;». Με αυτόν τον παραπλανητικό τρόπο, ο κεντροαριστερός πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ δένει μεταξύ τους δύο, αν όχι τρία, αυτοτελή ζητήματα, προσπαθώντας να εκβιάσει τη συναίνεση του κόσμου.
Η δεξιά εθνικιστική αντιπολίτευση αντιμετωπίζει με αμηχανία το δημοψήφισμα, αφού είναι κατά της συμφωνίας αλλά υπέρ της ένταξης της χώρας σε ΝΑΤΟ και ΕΕ. Όσο και αν η κυβερνητική προπαγάνδα στην Αθήνα και στα Σκόπια θέλει να εμφανίσει ότι οι μόνοι που αντιδρούν είναι οι εθνικιστές, το VMRO και η ΝΔ αφήνουν να εννοηθεί ότι θα εφαρμόσουν τη Συμφωνία αφού αυτό συμφέρει τις άρχουσες τάξεις που υπηρετούν. Έτσι, το VMRO έχει καλέσει σε ψήφο κατά συνείδηση, παρότι ο, προερχόμενος από αυτό το κόμμα, Πρόεδρος της Δημοκρατίας Γκιόργκι Ιβάνοφ, δήλωσε ότι θα απέχει από τις κάλπες καταγγέλλοντας τη συμφωνία των Πρεσπών.
Όλο αυτό το διάστημα, τα επιτελεία της ΕΕ και του ΝΑΤΟ δίνουν ακούραστα τη μάχη υπέρ του «Ναι» στο δημοψήφισμα. Από τη Μέρκελ και τον Μακρόν μέχρι τον Στόλτενμπεργκ και τον Κοτζιά, όλες οι δυνάμεις της γερασμένης Ευρώπης προσπαθούν να πείσουν το λαό της γειτονικής χώρας για τα καλά της συμφωνίας. Δεν αποκλείεται όμως, η επίμονη καμπάνια τους να μεταβληθεί σε μπούμερανγκ, όπως έγινε στην Ελλάδα στο δημοψήφισμα του 2015, και η συμμετοχή να μην ξεπεράσει το 50%. Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ η δημοφιλία της ΕΕ βρισκόταν στα ύψη πριν από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης του 2008, πλέον ο απλός κόσμος είναι πολύ πιο επιφυλακτικός απέναντι στη βιτρίνα περί «ευρωπαϊκής ευημερίας». Οι κάτοικοι της Γευγελής γνωρίζουν καλά πόσοι βορειοελλαδίτες περνούν τα σύνορα για να βάλουν βενζίνη, να κάνουν ψώνια στο σούπερ-μάρκετ ή και να φτιάξουν τα δόντια τους.
Το ΝΑΤΟ δεν φέρνει την ειρήνη
Από την άλλη πλευρά, πολύς κόσμος αναμένεται να ψηφίσει υπέρ της συμφωνίας με διάθεση να δώσει τέλος σε μια μακροχρόνια διαμάχη και να απομονώσει τις εθνικιστικές κραυγές. Αυτή η διάσταση έχει μεγάλη σημασία, αφού στην Ελλάδα τα κόμματα και τα ΜΜΕ έχουν ήδη ετοιμάσει τις ερμηνείες του δημοψηφίσματος: εάν επικρατήσει το «Ναι» θα πρόκειται για ψήφο στήριξης του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, ενώ εάν βγει το «Όχι» θα είναι απόδειξη του ανθελληνικού εθνικισμού των «Σκοπιανών». Όπως όμως αναφέρει ο απεσταλμένος στα Σκόπια, Σταύρος Τζίμας στην «Καθημερινή» (24/9/2018), «δεν μπορεί να μην καταγραφεί η απουσία ανθελληνικού κλίματος, κάτι που όπως μας είπαν πολλοί –και βιώσαμε και οι ίδιοι στο παρελθόν– συμβαίνει για πρώτη φορά σε περιόδους έξαρσης του προβλήματος της ονομασίας. Μάλιστα, ένας ηλικιωμένος, ονόματι Τόμισλαβ, μας είπε στην κεντρική πλατεία των Σκοπίων, ότι “πρέπει να συγχαρούμε τα αδέλφια μας τους Έλληνες, που το 2008 στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι με τη στάση τους έδωσαν ένα ηχηρό χαστούκι στους Αμερικανούς”».
Σ’ αυτό το πλαίσιο, το κόμμα «Λέβιτσα» (Αριστερά) έχει όλο το δίκιο με το μέρος του όταν αγωνίζεται για να ενισχύσει την άποψη ότι «κάθε χώρα έχει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και δεν τρώει το παραμύθι ότι ΝΑΤΟ και ΕΕ θα φέρουν ροζ λουλούδια και την υπέροχη ζωή που ονειρευόμαστε εδώ και χρόνια» (Εργατική Αλληλεγγύη, τχ 1330, 27/6/2018). Ο δρόμος για την ειρήνη στα Βαλκάνια δεν περνάει ούτε μέσα από αλλαγές ονομάτων, ούτε μέσα από την ένταξη και άλλων χωρών στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Έτσι, το καθήκον της Αριστεράς στην Ελλάδα είναι η σύγκρουση με τα εθνικιστικά κηρύγματα της ΝΔ και των φασιστών, χωρίς καμιά υποχώρηση απέναντι στην καπιταλιστική διπλωματία του Τσίπρα. Είναι η πάλη για την ανατροπή της διαρκούς λιτότητας και της πολεμοκαπηλίας, που θα γίνει πιο δυνατή με τη διεθνιστική ενότητα με τους εργάτες και τις εργάτριες των Βαλκανίων.