Η άρχουσα τάξη του Σουδάν προσπαθεί απεγνωσμένα να ξανακερδίσει τον έλεγχο, ενώ οι διαδηλώσεις συνεχίζουν απαιτώντας ριζικές αλλαγές.
Όλες οι κινητοποιήσεις αναδεικνύουν νέες μορφές ανυπακοής, αντίστασης και συντονισμού. Ένας αυτόπτης μάρτυρας της κατάληψης κοντά στο αρχηγείο του στρατού περιγράφει: “Καθώς προχωράς στην περιοχή της πρωτεύουσας Χαρτούμ, στο κέντρο της πόλης, που πλέον ελέγχεται εντελώς από τους νεαρούς ‘επαναστάτες’, βλέπεις τη διαφορά.
Δρόμος έξω: γεμάτος από σκουπίδια, με πλαστικές σακούλες πεταμένες παντού. Δρόμος μέσα: χωρίς σκουπίδια, σακούλες τοποθετημένες σε στρατηγικά σημεία για να πετιούνται τα απορρίμματα. Νέοι άντρες με μακριά μαλλιά και skinny τζιν τριγυρνάνε, μαζεύοντας τα σκουπίδια και ενθαρρύνουν κι άλλους να βοηθήσουν. Ο κόσμος οργανώνει τις περιοχές για προσευχή και εξασφαλίζει την ιδιωτικότητα όσων θέλουν να προσευχηθούν. Εθελοντές οργανώνoυν σημεία ελέγχου κάθε λίγα μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι δεν θα μπει κανένας ένοπλος. Οι γυναίκες κάνουν σωματικό έλεγχο σε γυναίκες και οι άντρες σε άντρες. Ένα φαρμακείο οργανώνεται από νεαρούς εθελοντές φαρμακοποιούς που παρέχουν φάρμακα σε όποιον χρειαστεί. Τα φάρμακα είναι δωρεάν, προσφορά εταιρειών και προσώπων.
Επαναστάτες της μέρας
Δύο λεωφορεία αιμοδοσίας είναι εκεί για να εξασφαλίσουν ότι όσοι τραυματίζονται στις διαδηλώσεις θα έχουν το αίμα που χρειάζονται. Ο κόσμος συλλέγει οικονομική ενίσχυση και σακουλάκια με λεφτά αφήνονται στην άκρη του δρόμου για όποιον τα χρειαστεί για να γυρίσει σπίτι. Οργανώνονται βάρδιες, οι “επαναστάτες της μέρας” γυρνάνε σπίτι όταν φτάσουν οι “επαναστάτες της νύχτας” για να πάρουν σειρά. Η παραδοσιακή σουδανέζικη φιλοξενία δεν ξεχνιέται, όλοι όσοι επισκέπτονται την περιοχή είναι υποχρεωμένοι να πιουν τσάι ή νερό. Δεν επιτρέπονται αυτοκίνητα στο χώρο, εκτός αν κουβαλάς βοήθεια. Καμιά εξαίρεση δεν γίνεται, ούτε καν για τους ξένους διπλωμάτες. Σταμάτησαν τον αμερικάνο επιτετραμμένο όταν ήρθε για επίσκεψη. Στα παιδιά του δρόμου δίνουν φαγητό και τα προσέχουν, τα εντάσσουν σε αυτή τη νέα κοινωνία. Ασφάλεια; Λύθηκε. Αυτοσχέδια οδοφράγματα από τούβλα και κονσερτίνα μπλοκάρουν το δρόμο για να εμποδιστεί οποιαδήποτε επίθεση τη νύχτα, καθώς ήδη έγιναν καποιες αποτυχημένες αλλά βίαιες απόπειρες να διαλυθεί η κατάληψη.
Σου λείπει το ποδόσφαιρο; Οι φίλαθλοι έστησαν μια τεράστια οθόνη για να δουν τον τελευταίο αγώνα της Μπαρτσελόνα. Στα παιδιά δίνουν σημαίες και μπισκότα, τα σηκώνουν στους ώμους για να μπορούν να δουν πάνω από τα πλήθη. Πάρτι γενεθλίων, γάμοι, ό,τι φανταστείς, γίνεται αυτή τη στιγμή εκεί, στο δρόμο.
Σουδανοί Χριστιανοί Κόπτες κρατούν υφάσματα για να κάνουν σκιά πάνω από τα κεφάλια των μουσουλμάνων αδελφών τους καθώς προσεύχονται κάτω από τον καυτό ήλιο.
Χωρίς καθόλου ‘ηγέτες’ κανενός τύπου, αυτοί οι νεαροί Σουδανοί και Σουδανές κατάφεραν να οργανώσουν αποτελεσματικά αυτή την κατάληψη, αυτό το μικροσκοπικό ‘κράτος’ μέσα στην πρωτεύουσα, και το έκαναν με ευγένεια, χωρίς τσακωμούς, εγωισμούς και προκλήσεις. Αντι γι’ αυτά, στην ημερήσια διάταξη είναι το χιούμορ, η συνεργασία, η ενότητα και η αλληλεγγύη.”
Την περασμένη βδομάδα, ο δικτάτορας Ομάρ Μπασίρ ανατράπηκε από το στρατό, μετά από μήνες μαζικών διαδηλώσεων και οργισμένων απεργιών.
Οι ηγέτες του στρατού έκριναν ότι ο Μπασίρ, που κυβερνούσε 30 χρόνια, δεν μπορούσε πλέον να τη γλυτώσει. Αλλά οι πανηγυρισμοί στους δρόμους μετά την πτώση του ήταν σύντομοι, καθώς ο αντιπρόεδρος Αουάντ ιμπν Αούφ ανακοίνωνε πως θα κυβερνούσε τη χώρα για δύο χρόνια ενώ κήρυξε και τρεις μήνες καθεστώς έκτακτης ανάγκης.
Οι διαδηλωτές παρέμειναν στο δρόμο απαιτώντας ακόμη πιο βαθιές αλλαγές και άμεση μετάβαση σε δημοκρατική μη-στρατιωτική διακυβέρνηση. Έκαναν σωστά λόγο για “Μπασιρισμό χωρίς Μπασίρ” και “κλεμμένη επανάσταση”. Ο Ιμπν Αούφ είναι ιδιαίτερα μισητή φυσιογνωμία, μιας και ο Μπασίρ τον προετοίμαζε για διάδοχό του.
Αυτό που ακολούθησε ήταν ότι η απειλή ακόμη μεγαλύτερων διαδηλώσεων, ενάντια σε όλους όσοι σχετίζονται με το καθεστώς, προκαλώντας παραπέρα αλλαγές.
Μετά από μόλις δυο μέρες στην εξουσία, ο Ιμπν Αούφ παραιτήθηκε. Στη θέση του ανέλαβε ο αντιστράτηγος Αμπντελφατάχ Αμπτντελραχμάν Μπουρχάν ο οποίος ανακοίνωσε λήξη της απαγόρευσης κυκλοφορίας, κάτι που δεν λαμβανόταν υπόψη επί της ουσίας έτσι κι αλλιώς, και υποσχέθηκε ότι θα “ξεριζώσει το καθεστώς”.
Αλλά κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι θα ξεφορτωνόταν τον εαυτό του. Είναι βαθιά συνδεδεμένος με τον στενό κύκλο του Μπασίρ. Και αργότερα το Σάββατο ο στρατός όρισε τον αντιστράτηγο Μοχάμεντ Χαμντάν Ντάγκλο ως αναπληρωτή επικεφαλής του Μεταβατικού Στρατιωτικού Συμβουλίου.
Διαδηλώσεις και απεργίες
Πιο γνωστός με το ψευδώνυμό του “Χεμέτι”, ο στρατηγός ηγείται των παραστρατιωτικών Δύναμεων Ταχείας Επικουρίας, οι οποίες είναι το διάδοχο σχήμα των Τζαντζαουΐντ. Οι Τζαντζαουΐντ ήταν η πολιτοφυλακή που με τη στήριξη του κράτους προέβησαν σε αλλεπάλληλες σφαγές στο Νταρφούρ, στο δυτικό Σουδάν, στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Όποιοι κι αν είναι οι χειρισμοί που θα κάνουν οι από πάνω, το βασικό ερώτημα είναι αν οι διαδηλώσεις και οι απεργίες θα συνεχιστούν και θα αναπτυχθούν.
Η Ένωση Σουδανών Επαγγελματιών, η οποία ηγείται των διαδηλώσεων απαιτώντας μη-στρατιωτική κυβέρνηση, καλεί σε συνέχιση των κινητοποιήσεων. “Σήμερα, συνεχίζουμε την πορεία για να αποτελειώσουμε την πορεία της νικηφόρας μας επανάστασης”, αναφέρει μια ανακοίνωσή τους. “Ξεκαθαρίζουμε ότι η επανάστασή μας συνεχίζεται και δεν θα υποχωρήσει ούτε θα αποκλίνει από την τροχιά της μέχρι να υλοποιηθούν τα δίκαια αιτήματα του λαού μας για το πέρασμα της εξουσίας σε μη-στρατιωτική κυβέρνηση”. H Ένωση έχει αναδείξει συγκεκριμένα και σημαντικά αιτήματα. Πέρα από το κεντρικό αίτημα για μη-στρατιωτική διακυβέρνηση, ζητάει όλοι όσοι “διέπραξαν εγκλήματα σε βάρος του σουδανικού λαού να δικαστούν σε δίκαιες δίκες, να διαλυθούν οι πολιτοφυλακές του καθεστώτος, να διαλυθούν όλα τα όργανα και οι θεσμοί του καθεστώτος και να συλληφθούν να προφυλακιστούν άμεσα όλοι οι ηγέτες που εμπλέκονται σε δολοφονίες και υποθέσεις διαφθοράς, αλλά και να απελευθερωθούν άμεσα όλοι οι πολιτικοί και στρατιωτικοί κρατούμενοι”.
Για να επιτευχθούν όλα αυτά, θα χρειαστεί μια επανάσταση ενάντια στους απατεώνες που αυτοανακηρύχθηκαν νέοι ηγέτες της χώρας. Κάτι τέτοιο θα απαιτήσει όχι συνομιλίες και συμβιβασμούς αλλά αγώνα μεγάλης κλίμακας και μαζικές απεργίες. Η Ένωση προσθέτει: “Επιβεβαιώνουμε για μια ακόμη φορά ότι δεν θα υποχωρήσουμε από τα αιτήματα της επανάστασης. Οι διαδηλώσεις μας στην πρωτεύουσα συνεχίζονται, δεν θα διαλυθούμε και η πολιτική μας ανυπακοή συνεχίζεται μέχρι την πλήρη υλοποίηση των αιτημάτων μας.”
Το Σουδάν έχει ήδη δώσει ελπίδα σε άλλα σημεία όπου εξελίσσεται πάλη ενάντια σε καταπιεστικά καθεστώτα. Μπορεί να γίνει κομμάτι ενός κύματος αντίστασης και αλλαγής σε όλη τη βόρεια Αφρική, μαζί με τις μαζικές διαδηλώσεις που έριξαν τον Μπουτεφλίκα και δεν έχουν σταματήσει, στην Αλγερία.
Αντίθετα με την Αραβική Άνοιξη του 2011, τα σημερινά κινήματα πρέπει να συνεχίσουν τη σύγκρουση μέχρι το τέλος, ενάντια σε όλα τα τμήματα της άρχουσας τάξης και των υπερασπιστών της.