Στη δεύτερη βδομάδα μπήκε η απεργία στον γίγαντα της αυτοκινητοβιομηχανίας, General Motors (GM) στις ΗΠΑ. 49 χιλιάδες εργάτες και εργάτριες μπήκαν στη μάχη της απεργίας, της πρώτης μετά από μια διήμερη μόλις μάχη το 2007. Η απεργία, που κηρύχθηκε από το συνδικάτο UAW, ξεκίνησε στις 16 Σεπτέμβρη και έχει ήδη παραλύσει την παραγωγή σε 30 εργοστάσια σε εννέα διαφορετικές πολιτείες. Οι επιπτώσεις ξεφεύγουν από τα αμερικάνικα σύνορα. Οι Τάιμς του Λος Άντζελες γράφουν: “Η απεργία έχει ήδη αναγκάσει την GM να διακόψει την παραγωγή σε δύο εργοστάσια στον Καναδά που φτιάχνουν μηχανές, παλιότερου τύπου φορτηγάκια και δύο μοντέλα αυτοκινήτων. Αν η απεργία συνεχιστεί για πολύ, το πιθανότερο είναι ότι η εταιρεία θα κλείσει κι άλλα εργοστάσια στο Μεξικό και τον Καναδά γιατί τα μοτέρ, τα αμπραγιάζ και άλλα τμήματα κατασκευάζονται στις ΗΠΑ. Εταιρείες που παρέχουν εξαρτήματα στην GM θα αναγκαστουν κι αυτές να μειώσουν την παραγωγή. Και όσοι θέλουν να αγοράσουν θα αρχίσουν να βλέπουν λιγότερα φορτηγά, SUV και απλά αυτοκίνητα στις αντιπροσωπείες”.
Η GM έχει τεράστια κέρδη -πάνω από 11 δισεκατομμύρια δολάρια προ φόρων- τις δύο τελευταίες χρονιές. Δεν μπορεί να επικαλεστεί “δυσκολίες”. Όμως επικαλείται τα προβλήματα που θα “έρθουν στο μέλλον” λόγω των αλλαγών στην παγκόσμια αγορά αυτοκινήτων, αλλά και τον ανταγωνισμό με άλλους μεγάλους παίχτες. Φέρνει σαν επιχείρημα πως το εργατικό κόστος στην GM ανά εργατοώρα είναι 63 δολάρια, ενώ σε άλλες μη αμερικάνικες εταιρείες που έχουν εργοστάσια στις ΗΠΑ είναι 50 δολάρια. Γι’ αυτό αποφάσισε να εξαπολύσει μια επίθεση που τελικά ανάγκασε την ηγεσία του UAW να προχωρήσει σε απεργία.
Ο Κάιλ Τσουν, από την Καλιφόρνια, μέλος της αδελφής οργάνωσης του ΣΕΚ στις ΗΠΑ, Marx21, μας μεταφέρει: “Από τότε που οι εκπαιδευτικοί και άλλοι εργαζόμενοι στα σχολεία της Δυτικής Βιρτζίνιας πέτυχαν τη φοβερή τους νίκη το Μάρτη του 2018, οι ΗΠΑ βιώνουν μια σειρά απεργίες που τις χαρακτηρίζει αποφασιστικότητα και μαχητικότητα που δεν έχουμε δει εδώ και μια γενιά. Η μάχη στη Δ. Βιρτζίνια ήταν νίκη ενάντια στην πολιτειακή κυβέρνηση που επιχείρησε να επιτεθεί στην περίθαλψη των εργαζόμενων. Ακολούθησαν απεργίες εκπαιδευτικών στην Οκλαχόμα, την Αριζόνα και το Λος Άντζελες που κέρδισαν μεγάλες αυξήσεις, μια δίμηνη απεργία στα ξενοδοχεία Marriott σε οχτώ διαφορετικές πόλεις στα τέλη του 2018 που κέρδισε διψήφιες αυξήσεις, οι εργαζόμενοι της Google που έκαναν στάσεις εργασίας ενάντια στις σεξουαλικές παρενοχλήσεις στον εργατικό χώρο στα τέλη του 2018, μια νικηφόρα απεργία στην αλυσίδα λιανικού εμπορίου Stop and Shop που κατάφερε να κλείσει εκατοντάδες καταστήματα στη Νέα Αγγλία για 11 μέρες φέτος τον Απρίλη. Και τώρα έρχεται η General Motors.
Η πανεθνική απεργία στη GM, που υπήρξε το λίκνο του πιο μαχητικού εργατικού κινήματος στις ΗΠΑ τη δεκαετία του ‘30, είναι δίχως αμφιβολία σημάδι των μετασεισμών της Δυτικής Βιρτζίνιας που συνεχίζουν. Αν οι εργαζόμενοι της GM κερδίσουν αυτή τη μάχη, η ακτινοβολία θα είναι ακόμη μεγαλύτερη. Θα επέστρεφε το όπλο της απεργίας σαν πρακτικό μέσο για να βελτιωθούν οι συνθήκες ζωής για εκατομμύρια εργάτες στον ιδιωτικό τομέα, και θα σηματοδοτούσε μια πολυαναμενόμενη επιστροφή του αμερικανικού εργατικού κινήματος που δέχθηκε συντριπτικά χτυπήματα στα χρόνια του Ρίγκαν. Ήδη, η απεργία από μια κατηγορία εργατών που ο Τραμπ ήθελε να φαίνεται ότι εκπροσωπεί, αποκαλύπτει ανοιχτά την αντεργατική ταξική φύση του προέδρου.
Είναι πιθανό, ένας από τους λόγους που κάλεσαν την απεργία να ήταν η πίεση της γραφειοκρατίας της UAW να διώξει από πάνω της την κατηγορία ότι την έχουν εξαγοράσει τα αφεντικά. Δεν είναι πολύς καιρός που ήρθαν στο φως σκάνδαλα διαφθοράς στο συνδικάτο. Η προφανής έλλειψη προετοιμασίας της απεργίας δείχνει σε αυτή την κατεύθυνση. Είναι χαρακτηριστικά δείγματα ανοργανωσιάς ότι δεν έγινε καμιά καμπάνια για ενεργοποίηση των μελών του συνδικάτου, ενώ οι εργάτες της GM κλήθηκαν να σπάσουν την απεργία των υπαλλήλων της Aramark μέσα σε εργοστάσια της GM, που είχαν βγει σε απεργία μία μέρα νωρίτερα. Δεν μπορούμε λοιπόν να έχουμε εμπιστοσύνη ότι αυτή η ηγεσία θα φτάσει τη μάχη ως το τέλος. Δεν δημοσιοποιούν ούτε τα αιτήματα με τα οποία πάνε στις διαπραγματεύσεις, δεν κάνουν εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού ενώ υπάρχουν πληροφορίες ότι σε ορισμένες απεργιακές φρουρές έχουν απαγορεύσει τις αυτοσχέδιες πικέτες.
Εκπληκτική συμμετοχή
Αυτό όμως που εντυπωσιάζει είναι η εκπληκτική συμμετοχή των απλών εργαζόμενων παρόλες αυτές τις ανεπάρκειες της ηγεσίας. Η συμμετοχή είναι αποτέλεσμα της διάχυτης οργής απέναντι στην πρωτοφανή επιθετικότητα της εταιρείας. Στις διαπραγματεύσεις για τη συλλογική σύμβαση, η εργοδοσία απαίτησε αυξήσεις κάτω του πληθωρισμού (2%), αύξηση της συμμετοχής των εργαζόμενων στην περίθαλψη (από 3% σε 15%) και καμιά αλλαγή στο μισητό μισθολογικό σύστημα των δύο ταχυτήτων. Είναι ένα σύστημα που συμφωνήθηκε το 2007 και κάνει διακρίσεις κατά των νεοπροσλαμβανόμενων και των συμβασιούχων. Όλα αυτά ενώ η GM τσέπωσε 11 δισεκατομμύρια δολάρια σε κέρδη μόνο την περασμένη χρονιά.
Υπάρχει παντού μια αίσθηση ότι, από την αρχή της τελευταίας οικονομικής κρίσης μέχρι σήμερα, η μία υποχώρηση μετά την άλλη δεν έχει φέρει τίποτα άλλο παρά ακόμη μεγαλύτερες εργοδοτικές απαιτήσεις για θυσίες από την πλευρά των εργαζομένων. Κι αυτό παρά την υποτιθέμενη ανάκαμψη της οικονομίας, ένα από τα αγαπημένα θέματα που ανοίγουν στις πρόσφατες απεργίες. Στις 17 Σεπτέμβρη, η General Motors προχώρησε στην πιο άγρια κίνηση, να σταματήσει την υγειονομική κάλυψη των απεργών. Είναι προφανές ότι η εργοδοσία διψάει για αίμα. Οποιοδήποτε σημάδι αδυναμίας από τη μεριά του συνδικάτου, το μόνο που θα κάνει είναι να αυξήσει τη μανία τους.
Η απεργία είναι κυριολεκτικά αγώνας ζωής και θανάτου. Για να νικήσει, έχουν κρίσιμη σημασία οι πρωτοβουλίες από τα κάτω. Οι απεργοί πρέπει να στήσουν ένα πανεθνικό δίκτυο αγωνιστών της βάσης για να κρατήσουν ενεργή τη δράση, καθώς δεν υπάρχουν κατευθύνσεις από τα πάνω, και αν χρειαστεί να δράσουν αγνοώντας την ηγεσία αν αυτή λήξει την απεργία πριν την ώρα της. Μια αρχή μπορεί να είναι να οργανωθούν συνελεύσεις στους εργατικούς χώρους για τη συνέχεια. Μπορεί να οργανωθεί ένα γκρουπ στο facebook που να καλύπτει όλη την εταιρεία και να ενημερώνει για το πώς πηγαίνουν τα πράγματα και στα 52 σημεία όπου εξελίσσεται η απεργία, να μοιράζεται η εμπειρία από τις διαφορετικές τακτικές. Μια απαίτηση πρέπει να είναι να γίνει δημόσια και ανοιχτά η διαπραγμάτευση με τα αφεντικά. Επίσης να οργανωθεί η σύνδεση με τον υπόλοιπο κόσμο. Ήταν η δράση της βάσης, με κινήσεις σαν κι αυτές, που έδωσε δύναμη στους εκπαιδευτικούς της Δ. Βιρτζίνιας να αγνοήσουν τα καλέσματα της ηγεσίας για πρόωρη λήξη της απεργίας, και έτσι εξασφαλίστηκε η τελική νίκη. Ακτιβιστές της βάσης στην Chrysler με παρόμοιο τρόπο έπεισαν τα μέλη του συνδικάτου να απορρίψουν μια απαίσια συμφωνία που είχε επιβάλει η ηγεσία της UAW το 2015 και πέτυχαν σημαντικές βελτιώσεις στο σύστημα των δύο ταχυτήτων.
Η αλληλεγγύη είναι επίσης πολύ σημαντική. Ένα θετικό σημάδι είναι η δέσμευση του συνδικάτου των Τίμστερς να σεβαστούν τις απεργιακές φρουρές της GM, ενώ οι εργαζόμενοι στα φαστ φουντ και άλλοι υποστηρικτές της απεργίας πηγαίνουν σάντουϊτς, πίτσες και νερό στις απεργιακές φρουρές. Οι σοσιαλιστές πρέπει να δώσουν όλες τους τις δυνάμεις για να υποστηρίξουν τους απεργούς. Είναι θετικές οι πρωτοβουλίες από το DSA (Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές) για επισκέψεις στις απεργιακές φρουρές, και από οικοσοσιαλιστές να καλέσουν απεργούς να μιλήσουν στις συζητήσεις που οργανώνονται για το Πράσινο Νιου Ντιλ”.