Η υπόθεση Novartis-Παπαγγελόπουλου αποτελεί ένα μνημείο θεσμικής υποκρισίας και κυνισμού. Από τη μια πλευρά βρίσκεται η εισαγγελέας Διαφθοράς Ελένη Ράικου, που κατηγόρησε τον Δημήτρη Παπαγγελόπουλο ότι επικοινωνούσε μαζί της όταν ήταν αναπληρωτής υπουργός «με ύφος “νταβατζή” και της ζητούσε την άμεση άσκηση ποινικών διώξεων για το σκάνδαλο της Novartis. Ο υπουργός Επικρατείας Γ. Γεραπετρίτης έσπευσε να υιοθετήσει την καταγγελία λέγοντας ότι «ο τέως αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης έχει διαπράξει αδικήματα χειραγώγησης της Δικαιοσύνης. Οι μαρτυρίες δεν προέρχονται από πολιτικά πρόσωπα. Πρόκειται για εισαγγελικούς λειτουργούς εν ενεργεία που οι ίδιοι κατά δήλωσή τους έχουν γίνει δέκτες αυτού του τύπου των πιέσεων από το συγκεκριμένο πολιτικό πρόσωπο». Από την άλλη πλευρά, ο Δ. Παπαγγελόπουλος αμφισβήτησε την αξιοπιστία της Ελένης Ράικου και ο ΣΥΡΙΖΑ μίλησε για «γελοία προσπάθεια αποπροσανατολισμού από το υπαρκτό σκάνδαλο Novartis», καταγγέλλοντας μάλιστα «ξεκάθαρη επιχείρηση τρομοκράτησης των δικαστικών λειτουργών».
Πέρα από την αλήθεια της κάθε κατηγορίας ξεχωριστά, για την οποία κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος, φαίνεται μάλλον βέβαιο ότι η ΝΔ προσπαθεί να κάνει έναν αντιπερισπασμό ώστε να θολώσει τα νερά. Από όσα έχουν βγει στην επιφάνεια για το σκάνδαλο Novartis, η συγκεκριμένη φαρμακευτική εταιρεία όπως και οι άλλες πολυεθνικές του φαρμάκου χρηματοδοτούσε συστηματικά πολιτικά πρόσωπα. Από αυτήν την άποψη, η μόνη διαφορά της Novartis από τη Siemens είναι ότι η τελευταία είχε τους πολιτικούς και τα κόμματα στο pay-roll της και με τιμολόγια και όχι με «μαύρο» χρήμα. Αυτό βέβαια δεν μετατρέπει τον Δ. Παπαγγελόπουλο σε αθώα περιστερά της κάθαρσης. Αντίθετα, η υπουργοποίησή του αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της «συνέχειας του κράτους» που υπηρέτησε ο ΣΥΡΙΖΑ τοποθετώντας σ’ ένα νευραλγικό πόστο έναν εκλεκτό του Κώστα Καραμανλή που είχε διατελέσει διοικητής της ΕΥΠ το 2009.
Επικοινωνιακοί όροι
Έτσι, και ο ίδιος ο χειρισμός του σκανδάλου Novartis έγινε με επικοινωνιακούς όρους, χωρίς αναζήτηση των διαδρομών του χρήματος και, πάνω απ’ όλα, χωρίς καμιά συζήτηση για το πλαίσιο που δίνει τη δυνατότητα σε κάθε Novartis να δωροδοκεί. Όσο η παραγωγή και προμήθεια του φαρμάκου αποτελεί μια εμπορική δραστηριότητα που εξασφαλίζει κέρδη εκατομμυρίων, καμιά εταιρεία δεν πρόκειται να την αφήσει στην τύχη. Αυτός ο φαύλος κύκλος μπορεί να σπάσει μόνο με την κρατικοποίηση της φαρμακοβιομηχανίας που δεν θα αντιμετωπίζει την υγεία ως εμπόρευμα αλλά θα λειτουργεί με βάση τις κοινωνικές ανάγκες και με εργατικό έλεγχο.
Οι αλληλοκατηγορίες μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ έχουν όμως και ένα κοινό σημείο. Πρόκειται για τις περίφημες «παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη» που κάθε αξιωματική αντιπολίτευση καταγγέλλει μέχρι να γίνει κυβέρνηση και να κάνει τα ίδια, διακηρύσσοντας βέβαια σε όλους τους τόνους ότι σέβεται την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Εάν πραγματικά η κυβέρνηση της ΝΔ θέλει να ψάξει ποιος ασκεί παρεμβάσεις στο έργο των δικαστών, μπορεί να διατάξει μια έρευνα για τους «ξαφνικούς» θανάτους των μαρτύρων και τις παραιτήσεις δικαστών που σχετίζονται με την υπόθεση του Noor 1.
Παράλληλα, δεν πρέπει να χάνεται από τα μάτια μας ο ρόλος της ίδιας της δικαστικής εξουσίας και ο δομικός της προσανατολισμός. Στις υποθέσεις με ταξικό στίγμα, τα δικαστήρια παίρνουν θέση ταχύτατα. Η απεργία των ναυτικών της ΠΝΟ στις 24 Σεπτέμβρη κηρύχθηκε παράνομη και το ίδιο συμβαίνει συστηματικά σε όλες τις παρόμοιες υποθέσεις. Αντίστοιχα, στους χρυσαυγίτες δολοφόνους του Σαχζάτ Λουκμάν αναγνωρίστηκε το ελαφρυντικό της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη, με αποτέλεσμα να βγουν από τη φυλακή. Δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις αλλά για τη βασική λειτουργία της δικαστικής εξουσίας στο αστικό κράτος η οποία είναι προσανατολισμένη στην αναπαραγωγή του συστήματος και όχι στην «απονομή της Δικαιοσύνης», όσες άξιες λόγου εξαιρέσεις και να εμφανίζονται κατά καιρούς.
Η στοχοποίηση του Δ. Παπαγγελόπουλου από τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ ως «Ρασπούτιν» προσφέρει πάντως μια πολύ χρήσιμη ιστορική αναλογία. Ο καλόγερος Ρασπούτιν έμεινε γνωστός στην Ιστορία για τις δολοπλοκίες (και τα όργια) που έστηνε χάρη στην επιρροή που ασκούσε στο περιβάλλον της οικογένειας του Τσάρου. Η δράση του ήταν συνώνυμη της προχωρημένης σήψης του τσαρισμού. Αυτό το απόστημα δεν έσπασε με τη δολοφονία του Ρασπούτιν τον Δεκέμβριο του 1916 αλλά με την επανάσταση που ξέσπασε τον Φλεβάρη και ολοκληρώθηκε τον Οκτώβρη του 1917. Η ιστορική εμπειρία μας δείχνει λοιπόν το δρόμο. Για να απαλλαγούμε από τα κάθε λογής σκάνδαλα, από αυτούς που τα συγκαλύπτουν και από αυτούς που «αποκαλύπτουν» κάποιες πτυχές τους συγκαλύπτοντας τη φύση τους, θα χρειαστεί μια επανάσταση που θα καταπολεμήσει τις ρίζες της διαφθοράς βάζοντας στο τιμόνι της κοινωνίας τους εργαζόμενους.