Σε όλους όσοι πιστεύουν και αγωνίζονται για μια κοινωνία όπου οι μαγείρισσες μπορούν και αξίζει να κυβερνήσουν, η νέα ταινία του 86χρονου Κώστα Γαβρά «Ενήλικοι στην Αίθουσα» που βγαίνει αυτή την εβδομάδα στις κινηματογραφικές αίθουσες, δεν έχει να τους πει κάτι που δεν ξέρουν. Ή που δεν έχουν διαβάσει στο ομώνυμο βιβλίο («Adults in the Room», εκδόσεις Penguin) του Γιάνη Βαρουφάκη πάνω και στο οποίο βασίστηκε και που περιγράφει τα όσα διαδραματίστηκαν στο πολιτικό-οικονομικό πεδίο κατά την πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ από τον Ιανουάριο του 2015, την «ενδιάμεση» συμφωνία της «δημιουργικής ασάφειας» της 20ής Φεβρουαρίου, έως το δημοψήφισμα στις 5 Ιουλίου και τη νίκη του «ΟΧΙ» με 62%.
Για τους υπέρμαχους του συστήματος και γενικότερα δεξιούς, που βρίσκονται πολιτικά απέναντι τόσο από τον Γαβρά (η ταινία «Ζ» γιορτάζει φέτος τα 50 της χρόνια) όσο και από την «Πρώτη φορά Αριστερά» της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, είναι μια ακόμη αφορμή για να ξαναβγάλουν τη χολή τους. Για όλους όσους μας αρέσει ο κινηματογράφος, η ταινία δυστυχώς πουθενά δεν θυμίζει κάτι από τις παλιότερες του σκηνοθέτη.
Ξεσηκώνοντας πολύ μεγάλο θόρυβο ήδη κατά τα γυρίσματα σκηνών της στην Ελλάδα, με την επίθεση στον Γαβρά για το φορολογικό κίνητρο που έλαβε από τον ΕΚΟΜΕ, (φορέα του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης) που καταφανώς δικαιούτο και συνεχίζοντας με την ολοκλήρωση της και την Α’ προβολή της (εκτός διαγωνιστικού) στη φετινή Μόστρα της Βενετίας, δημιουργήθηκαν ηθελημένα ή αθέλητα, πολύ μεγάλες προσδοκίες γύρω από αυτήν και σίγουρα μεγάλη προσμονή σε όλους για το πότε θα έμπαιναν, ενήλικοι όντες, στις αίθουσες για να την δουν.
Το τι περίμενε ο κόσμος, βέβαια, δεν στάθηκε εμπόδιο για πάρα πολλούς καλοθελητές των ΜΜΕ στην Ελλάδα. Αντιθέτως. Πρόβλημα για όλους αυτούς θα ήταν να αφήσουν ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία να χτυπήσουν για πολλοστή φορά την «ανώριμη» πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, τότε που «θα έσκιζε τα μνημόνια μ’ ένα νόμο κι ένα άρθρο» και «θα βάραγε τα νταούλια και οι αγορές πλέον θα ήταν εκείνες που θα χόρευαν». Και τον εκπρόσωπο αυτής -την περίοδο εκείνη- υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη, που ήρθε «με έπαρση και σηκωμένο το γιακά, έτοιμος για καυγά», να πει στο παλιό πολιτικό κατεστημένο ότι δεν έχει ιδέα από οικονομικά θέματα και «Θεωρία των Παιγνίων»…
Οπότε, φυσικό ήταν, να ξεσπάσει πόλεμος λάσπης, κυρίως στα social media. Ένας πόλεμος που βγήκε αναπόφευκτα κι έξω από τα σύνορα της Ελλάδας.
Δεκάδες, μπορεί και εκατοντάδες ασχέτων και μη, σηκώθηκαν από καναπέδες, ντιβάνια, πολυθρόνες και ψαροκασέλες, για να φτάσουν το πληκτρολόγιο τους και να ασκήσουν κριτική στον Γαβρά, που «ξύνει πρόσφατες πληγές», «επιπόλαια και ανεύθυνα», «στηριζόμενος στις κρυφές μαγνητοφωνήσεις του Βαρουφάκη στα Eurogroup». Κι όλα αυτά, χωρίς να την έχουνε καν δει!
Αντιπαράθεση
Χαρακτηριστικό δε, της έκτασης που πήρε η αντιπαράθεση αυτή, είναι πως η διεθνής διαδικτυακή βάση δεδομένων «Internet Movie Database» (IMDb), αναγκάστηκε να κατεβάσει τότε όλες τις κριτικές για την ταινία, εκτός από τρεις, γιατί διαπίστωσε ότι εκείνοι που τις έγραφαν, απλά… δεν την είχαν δει!
Αν και κωμικοτραγικό ως γεγονός, οι συγκεκριμένες αντιδράσεις μόνο αστείες δεν είναι. Εκφράζουν κι αυτές με τον τρόπο τους, την ένταση με την οποία εξακολουθεί να διεξάγεται η μάχη ανάμεσα στον κόσμο για τον οποίο ο αγώνας για μια αριστερά απέναντι στον καπιταλισμό και όχι δίπλα ή μέσα σε αυτόν, δεν τέλειωσε με την πρόσφατη ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές και τους απολογητές του συστήματος που θέλουν με κάθε τρόπο να εξαφανίσουν τα ίχνη κάθε αμφισβήτησης.
Γνωρίζοντας πια και τα γεγονότα που ακολούθησαν εκείνων που διαπραγματεύεται η ταινία του Γαβρά, είναι ακόμη πιο τραγικό να διαπιστώνει κανείς, πως η αριστερή, αντιμνημονιακή, πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ για μια «δημοκρατική ΕΕ», ήταν απλά και μόνο η προσπάθεια του «ενός» (Βαρουφάκη), να εφαρμόσει το σχέδιο που είχε στο μυαλό του για αναδιαπραγμάτευση και μόνο, του ελληνικού χρέους και που ο ίδιος νόμιζε -πείθοντας πιθανά και τον Τσίπρα- πως είναι αρκετό για να λυγίσει ΕΕ, Κομισιόν, ΕΚΤ, ΔΝΤ, τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες (κατόχους της πλειοψηφίας τότε των ελληνικών ομολόγων) και τον εδώ ΣΕΒ.
Στοχεύοντας κάπου «ανάμεσα στο ελληνικό και στο διεθνές κοινό» όπως δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου (που παραχώρησαν οι συντελεστές της ταινίας στο πλαίσιο του φετινού κινηματογραφικού φεστιβάλ «Νύχτες Πρεμιέρας»), ο Κώστας Γαβράς πολιτικά πατάει σε δυο βάρκες. Κι όπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις, η κατάληξη είναι στη θάλασσα.
Σίγουρα για ένα κοινό του εξωτερικού, η κοινοποίηση και οπτικοποίηση των ευρωπαϊκών εκβιασμών κατά τις διαπραγματεύσεις πίσω από τις κλειστές συνεδριάσεις των Eurogroup, αλλά και έξω από αυτές, να αποκαλύπτει την ανυπαρξία δημοκρατίας μέσα στην ΕΕ και μάλιστα από μηχανισμούς όπως το Eurogroup.
Κλειστή αίθουσα
Μια καθόλα σεβαστή πρόθεση του Κώστα Γαβρά, καθώς και η συμμετοχή πλειάδας γνωστών Ελλήνων ηθοποιών πέραν των πρωταγωνιστών Χρήστου Λούλη (Γ. Βαρουφάκης) και Αλέξανδρου Μπουρδούμη (Αλ. Τσίπρας), που μάλλον εκφράζει και την ανάλογη πολιτική τους διάθεση να συμμετέχουν σε μια τέτοια προσπάθεια. Αξιοσημείωτη τέλος, είναι η παρουσία του ηθοποιού Ulrich Tukur, [«Οι Ζωές των Άλλων» (2006), Solaris (2002) και «John Rabe» (2009)], στο ρόλο του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.
Οι ενήλικες τελικά, όπως διαπιστώνει (για άλλους βέβαια λόγους) και η Κριστίν Λαγκάρντ στην ταινία -σε μια από τις μαραθώνιες συνεδριάσεις του Eurogroup- όντως δεν βρισκόντουσαν στην κλειστή εκείνη αίθουσα. Και κάθε τέτοια κλειστή αίθουσα. Εκεί βρισκόντουσαν οι πολιτικοί και οι τεχνοκράτες που υπηρετούν τα συμφέροντα αυτών που τους έχουν αντιδημοκρατικά τοποθετήσει εκεί, ακριβώς γι‘ αυτό το σκοπό, κοιτάζοντας όντως, μόνο τα νούμερα εκείνα που τους ενδιαφέρουν. Κοινωνικές δαπάνες, μισθούς, συντάξεις και κάθε τι που θα μπορούσαν να περικόψουν, εξοικονομώντας τεράστια κεφάλαια, αποφεύγοντας έτσι για τ’ αφεντικά να πληρώσουν από την τσέπη τους την παγκόσμια οικονομική κρίση που τους έχει χτυπήσει και δεν λέει να φύγει.
Οι ενήλικες βρισκόντουσαν και εξακολουθούν να βρίσκονται, έξω στους δρόμους, ΜΑΤώνοντας, διαδηλώνοντας, οργανώνοντας και απεργώντας, γνωρίζοντας και συνειδοποιώντας πως άλλος δρόμος δεν υπάρχει, εκτός από τον κοινό αγώνα και την αναμεταξύ τους αλληλεγγύη, απέναντι σε κάθε είδους «ενηλίκους», εχθρούς και σωτήρες, που ασκούν μονίμως «υψηλή πολιτική» ή πειραματίζονται με αδιέξοδες μεταρρυθμιστικές λογικές πάνω στις ζωές των άλλων και τις τύχες των πολλών κατ’ αυτούς «ανηλίκων».
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος όμως, έχει βάλει την ιστορική του σφραγίδα στην καταγραφή της αλήθειας. Κι αυτό είναι που πολεμάνε με κάθε αφορμή.