Εργατικό κίνημα
Νοσοκομεία: 7 Απρίλη 2020 - Έτσι άνοιξε ο δρόμος

7/4/20, Συγκέντρωση στο Κρατικό Νίκαιας. Φωτό: Αρχείο Εργατικής Αλληλεγγύης

Ένας χρόνος κλείνει αυτές τις μέρες από την ιστορική μέρα δράσης που πραγματοποιήθηκε στα νοσοκομεία όλης της χώρας στις 7 Απρίλη του 2020 όταν πλήθος κόσμου, εργαζόμενοι και συμπαραστάτες συμμετείχαν με μαζικές στάσεις εργασίας στις συγκεντρώσεις στις πύλες των νοσοκομείων.

Ήταν η πρώτη μαζική απάντηση των εργατών Υγείας – και της εργατικής τάξης γενικότερα- απέναντι στην πολιτική της κυβέρνησης που από τη μια «χειροκροτούσε» τους υγειονομικούς αλλά από την άλλη άφηνε αβοήθητο το ΕΣΥ απέναντι στην πανδημία παίζοντας το χαρτί της «ατομικής ευθύνης» και έχοντας ήδη προχωρήσει στο πρώτο λοκντάουν. Πέτυχε να σπάσει την παράλυση που ήθελε να σπείρει η κυβέρνηση στο εργατικό κίνημα, να αναδείξει την υποκρισία της, προβάλλοντας τα μόνα ρεαλιστικά αιτήματα για την αντιμετωπιση της πανδημίας -προσλήψεις, ενίσχυση του ΕΣΥ, επίταξη της ιδιωτικής Υγείας και να αναδείξει το δρόμο για το ξετύλιγμα των αγώνων στα νοσοκομεία και ευρύτερα. Μια μέρα δράσης που πέτυχε μέσα σε δύσκολες και πρωτόγνωρες συνθήκες.

Στις 18 Μαρτίου 2020 ανακοινώθηκε από τον Χαρδαλιά η απαγόρευση των δημόσιων συναθροίσεων 10 ή περισσότερων ατόμων και η κύρωση διοικητικού προστίμου 1000 ευρώ. Στις 19 Μαρτίου το Υπουργείο Υγείας έκλεισε τις πόρτες του στους νοσοκομειακούς γιατρούς που συγκεντρώθηκαν μετά από κάλεσμα της ΟΕΝΓΕ απαιτώντας άμεσα μέτρα. Στις 21 Μαρτίου η κυβέρνηση πέρασε Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου με την οποία ανέστειλε την απαγόρευση πολιτικής επιστράτευσης και της επίταξης απεργών. Και την 23η Μαρτίου προχώρησε στην γενική απαγόρευση κυκλοφορίας. 

«Πρόκειται για μια καταστροφική επιλογή» γράφαμε τότε στην Εργατική Αλληλεγγύη. «Στην πραγματικότητα με τα μέτρα που πήρε εξασφαλίζει την συνέχιση της μετάδοσης του κορονοϊού καθώς η μεγάλη μερίδα των εργαζομένων θα συνεχίσουν να πηγαίνουν καθημερινά στις δουλειές τους χρησιμοποιώντας τα ΜΜΜ για να δουλέψουν σε χώρους εργασίας που δεν τηρούνται έστω και στο ελάχιστο οι κανόνες ασφαλείας. Αυτού του τύπου η απαγόρευση δεν θα εμποδίσει παρά ελάχιστα τη μετάδοση του ιού. Πρόκειται για συνταγή καταστροφής, με μια ουσιαστική σκοπιμότητα: Να βάλει στο γύψο το δικαίωμα ΟΛΩΝ μας να αντιδρούμε δημόσια». 

Σήμερα όλα αυτά φαίνονται προφανή. Αλλά τότε όποιος τολμούσε να διαδηλώσει κατηγορείτο ως «κοινωνικά ανεύθυνος» - πόσο μάλλον αν ήταν υγειονομικός. Και δεν αφορούσε αυτό μόνο την κυβέρνηση και τα καθεστωτικά μέσα που ελέγχει. Ολόκληρα κομμάτια της αριστεράς -ο ΣΥΡΙΖΑ και όχι μόνο- είχαν υϊοθετήσει το σύνθημα «θα λογαριαστούμε μετά» την πανδημία - με τον Αλέξη Τσίπρα να κρατάει αποστάσεις ακόμη και από αυτό λέγοντας ότι «ότι δεν είναι αυτό η προτεραιότητα και ότι «δεν επιθυμεί να μπει σε μια μικροπολιτική σύγκρουση με την κυβέρνηση». Η πίεση δούλεψε και στις συνδικαλιστικές ηγεσίες - ακόμη και στα πιο μαχητικά συνδικάτα, όπως των νοσοκομείων. «Η ΠΟΕΔΗΝ με αίσθημα ευθύνης συμβάλλοντας στα μέτρα πρόληψης και αποφυγής μετάδοσης του κορωνοϊού στη χώρα μας που αποφασίστηκαν από τις αρμόδιες αρχές και λόγω της αναγκαιότητας οι συνάδελφοι να βρίσκονται στις θέσεις τους αναστέλει την 24ωρη απεργιακή κινητοποίηση 5/3/2020 καθώς επίσης και την συγκέντρωση και πορεία. Οι μαζικές συγκεντρώσεις τέτοιες ημέρες δεν βοηθάνε» ανέφερε η ανακοίνωση της που ανέστειλε την απεργία της 5ης Μάρτη για τις 7 Απρίλη. 

Απέναντι στη διστακτικότητα των ηγεσιών τα πράγματα άρχισαν να κινούνται -εκ των πραγμάτων- από τα κάτω. «Υπάρχουν ήδη επτά κρούσματα και τριάντα συνάδελφοι σε καραντίνα», δήλωνε στην Εργατική Αλληλεγγύη εκείνες τις μέρες ο Κώστας Καταραχιάς, πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζόμενων του νοσοκομείου Αγ. Σάββας. «Αρχικά ούτε τεστ δεν ήθελαν οι υπεύθυνοι να γίνονται στο προσωπικό -που καταλαβαίνουμε όλοι τι σημαίνει αυτό σε ένα αντικαρκινικό νοσοκομείο- και μόνο μετά τις αντιδράσεις μας έκαναν πίσω». Καθημερινές ανοιχτές συγκεντρώσεις στον Άγιο Σάββα, γενικές συνελεύσεις στο Γεννηματάς, άρνηση των εργαζομένων στο Σωτηρία, στο Γεννηματάς και άλλα νοσοκομεία να συνεχίσουν τη δουλειά χωρίς τα κατάλληλα μέσα – ήταν η απάντηση στη συνειδητή ανευθυνότητα της κυβέρνησης και των διοικήσεων.

Από τα κάτω

Στη συνέλευση του Συντονιστικού Νοσοκομείων στις 12 Μάρτη αποφασίστηκε η 7 Απρίλη να γίνει ακόμα και αν η ηγεσία προχωρούσε σε νέα αναστολή. Όλο και περισσότερα νοσοκομεία άρχισαν να ανταποκρίνονται στο κάλεσμα για δίωρη στάση εργασίας και συγκεντρώσεις στα προαύλια που απηύθυναν το Ενωτικό Κίνημα για την Ανατροπή -το σχήμα των γιατρών της αντικαπιταλιστικής/ριζοσπαστικής αριστεράς και το Συντονιστικό των Νοσοκομείων. Η ΟΕΝΓΕ ανταποκρίθηκε καλώντας όλες τις ενώσεις νοσοκομειακών γιατρών από κοινού με τους συλλόγους των εργαζομένων να προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις. Η ΠΟΕΔΗΝ, παρότι είχε αναστείλει την απεργία, κάλυψε τα κατά τόπους σωματεία να οργανώσουν κινητοποιήσεις. Το ένα μετά το άλλο Σωματεία και Ομοσπονδίες από δεκάδες χώρους δημόσιου και ιδιωτικού τομέα άρχιζαν να βγάζουν ανακοινώσεις συμπαράστασης - έχοντας στήριξη απ’ όλο το φάσμα της Αριστεράς. Τα συνεργεία της Εργατικής Αλληλεγγύης βγήκαν σε εργατικούς χώρους και λαϊκές συναντώντας μαζική ανταπόκριση ενώ η ΚΕΕΡΦΑ στήριξε τις κινητοποιήσεις ανοίγοντας τα ζητήματα των στρατοπέδων συγκέντρωσης και της ελεύθερης πρόσβασης των προσφύγων στα νοσοκομεία.

Μέσα από αυτήν τη διαδικασία ο γύψος που πήγε να επιβάλει η κυβέρνηση έσπασε στις 7 Απρίλη πριν ακόμη καν στεγνώσει. «Ξεσηκωμός! Αυτό μπορεί να περιγράψει όσα έγιναν το πρωί στις πύλες όλων των νοσοκομείων της χώρας. Η ημέρα δράσης για την υγεία μετατράπηκε παντού σε μαζικές συγκεντρώσεις εργαζόμενων και συμπαραστατών. Η προκλητική παρουσία της αστυνομίας αντί να τρομοκρατήσει τους συγκεντρωμένους, τους εξόργισε ακόμα περισσότερο. “Οι μάσκες είναι για να μας προστατεύουν κι όχι για να μας κλείνουν το στόμα”, ήταν η απάντηση των εργαζόμενων παντού διαβάζουμε στο φύλλο της Εργατικής Αλληλεγγύης εκείνες τις μέρες.

Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλος, Τρίκαλα, Ηράκλειο, Χανιά, Πάτρα, Μυτιλήνη – ακόμη και τα Κέντρα Υγείας στα πιο απομακρυσμένα νησιά σηκώθηκαν πανό, οι εργαζόμενοι βγήκαν στην πύλη. Στην Αττική δεν υπήρξε νοσοκομείο αλλά και Κέντρο Υγείας που να μην έγινε κινητοποίηση. Ευαγγελισμός, Άγιος Σάββας, Κρατικό Νίκαιας, Γεννηματάς, Αμαλία Φλέμινγκ, Αττικό, Ασκληπιείου Βούλας, Αγία Όλγα, Παίδων Πεντέλης, Αγλαΐα Κυριακού, Ερυθρός, Ιπποκράτειο, Σισμανόγλειο, Σωτηρία, ΚΥ Περιστερίου, ΚΥ Ευόσμου, ΤΜΥ Ν. Ιωνίας, Παμμακάριστος, Θριάσιο, Λαϊκό, Έλενα. Στον ιδιωτικό τομέα, το Σωματείο Εργαζομένων Ιδιωτικών Κλινικών Αθήνας συμμετείχε με συγκέντρωση στη Βιοϊατρική στους Αμπελόκηπους. 

Στον Άγιο Σάββα, 100 εργαζόμενοι/ες με το πανό τους, φωνάζοντας ασταμάτητα συνθήματα μαζί με τους συμπαραστάτες τους, έστειλαν τις αστυνομικές δυνάμεις να ξανακλειστούν στη ΓΑΔΑ που συνορεύει με την πύλη τους. Στον Ευαγγελισμό εκατοντάδες εργαζόμενοι και συμπαραστάτες πέταξαν την αστυνομία έξω από το νοσοκομείο όταν άρχισαν να ζητάνε ταυτότητες  από τους συγκεντρωμένους. Το ίδιο συνέβη και στο Γεννηματάς όπου οι εργαζόμενοι συγκεντρώθηκαν στην πύλη κρατώντας πλακάτ. 

Στο Αττικό οι εργαζόμενοι μαζεύτηκαν στο αίθριο του νοσοκομείου και κατέβηκαν με το πανό τους φωνάζοντας συνθήματα για προσλήψεις προς την πύλη, όπου είχε ήδη στηθεί η συγκέντρωση και τον λόγο πήραν εκπρόσωποι της ΟΛΜΕ, και του Σωματείου Εμποροϋπαλλήλων. Με συμμετοχή σωματείων και φορέων της πόλης έγινε η συγκέντρωση στο Μεταξά ενώ στο Ασκληπιείο Βούλας συμμετείχαν οι σύλλογοι δασκάλων Αλίμου-Ελληνικού-Αργυρούπολης και Γλυφάδας-Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, τοπικές κινήσεις και παρατάξεις. 

Σε όλη τη χώρα

Μια σειρά σωματεία, συλλογικότητες και φορείς έδωσαν το παρών με πανό στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης και στο ΨΝΘ ενώ στο Βόλο η κεντρική συγκέντρωση έγινε στο Αχιλλοπούλειο. Στο Ηράκλειο Κρήτης πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις και στα δύο νοσοκομεία της πόλης. Βενιζέλειο και ΠΑΓΝΗ), παρά την βροχή. Πάνω από 150 υγειονομικοί και συμπαραστάτες συγκεντρώθηκαν στο νοσοκομείο του Ρίο. «Παρουσία είχαν το Σωματείο Εργαζόμενων, η ΕΙΝΑ, το Εργατικό Κέντρο, η Α’ ΕΛΜΕ, ο Σύλλογος εργαζόμενων στην περιφέρεια, η ΕΜΔΥΔΑΣ, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, η Ανταρσία στην Πάτρα, η Αριστερή Παρέμβαση στη Δυτική Ελλάδα, ο δήμαρχος Πάτρας, καθώς και φοιτητές και φοιτήτριες από δέκα συλλόγους.

Στο Αγία Όλγα το παρών έδωσαν πλήθος αντιπροσωπείες ενώ η ΚΕΕΡΦΑ τόνισε την επιτακτική ανάγκη για στέγαση και περίθαλψη των προσφύγων. Στη συγκέντρωση – συνέλευση στο Παίδων Πεντέλης αναδείχθηκε η μάχη που δίνει το σωματείο ενάντια στο κλείσιμο της παιδοψυχιατρικής κλινικής, για τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων και για καλύτερες συνθήκες εργασίας για τις καθαρίστριες. Στη συγκέντρωση στο Θριάσιο, όπου συμμετείχαν το Συνδικάτο Μετάλλου Αττικής, τα Σωματεία Ιδιωτικών Υπαλλήλων και Επισιτισμού και καταγγέλθηκε ότι 14 εργαζόμενοι που εκπαιδεύονται στο Θριάσιο προορίζονται για να στελεχώσουν το ιδιωτικό κέντρο Attica. Στον Ερυθρό, η επίσκεψη ενός περιπολικού και η προτροπή των αστυνομικών να διαλυθεί η συγκέντρωση γιατί “απαγορεύονται οι συγκεντρώσεις” δεν πτόησε κανέναν. 

Ο δρόμος της εργατικής αντίστασης είχε ανοίξει.